Ο Εμανουέλ Μακρόν καλεί την Ευρώπη να αφυπνιστεί απέναντι σε μια τριπλή γεωπολιτική πρόκληση από ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία. Παράλληλα, εμβαθύνει τη στρατηγική συμμαχία με την Ελλάδα μέσω ανανεωμένου αμυντικού συμφώνου.
Σε μια από τις πιο ωμές διατυπώσεις του για τη θέση της Ευρώπης στο παγκόσμιο σύστημα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να αναγνωρίσουν πως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ρωσία είναι πλέον «ξεκάθαρα απέναντί» τους. Μιλώντας στην Αθήνα, σε συζήτηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη που διοργάνωσε η εφημερίδα «Καθημερινή», ο Μακρόν κάλεσε την ΕΕ να αφυπνιστεί και να υπερασπιστεί αυτόνομα τα συμφέροντά της.
«Ιστορική στιγμή» και διαρκής ένταση με τις ΗΠΑ
Ο Γάλλος πρόεδρος χαρακτήρισε την τρέχουσα συγκυρία «μοναδική στιγμή», όπου ένας Αμερικανός, ένας Ρώσος και ένας Κινέζος πρόεδρος βρίσκονται «νεκρά απέναντι» από τους Ευρωπαίους, υπογραμμίζοντας ότι αυτό επιβάλλει αλλαγή παραδείγματος στις Βρυξέλλες. «Πρέπει να είμαστε λίγο πιο αυτοπεποίθητοι και να υλοποιήσουμε μια δική μας ατζέντα», τόνισε, συνδέοντας την ανάλυσή του με την ανάγκη για στρατηγική αυτονομία της ΕΕ σε άμυνα, βιομηχανία και τεχνολογία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η εκτίμησή του ότι οι εντάσεις με τις ΗΠΑ δεν θα λήξουν με την αποχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ από τον Λευκό Οίκο. «Πρόκειται για ιστορική τάση», σημείωσε, εξηγώντας ότι, παρά τις κοινές αξίες και τους δεσμούς, η αμερικανική προσέγγιση ως προς την Ευρώπη έχει αλλάξει δομικά. Κατά τον Μακρόν, η πρώτη θητεία Τραμπ αντιμετωπίστηκε από πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ως παρένθεση· πλέον, όπως είπε, «πολλοί συνάδελφοι είναι πιο νηφάλιοι» και αντιλαμβάνονται ότι απαιτείται ουσιαστική προσαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Κάλεσμα για ενότητα και η ελληνογαλλική αμυντική αρχιτεκτονική
Ο Μακρόν υπογράμμισε ότι η απάντηση σε αυτήν τη γεωπολιτική πίεση δεν μπορεί να είναι η εθνική αναδίπλωση, αλλά η εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης: «Πρέπει να δράσουμε ως Ευρωπαίοι, πιο ενωμένοι, για να υπερασπιστούμε τα δικά μας συμφέροντα». Η τοποθέτηση συνδέεται με τη συζήτηση για κοινή ευρωπαϊκή άμυνα, βιομηχανική πολιτική και αναθεώρηση των σχέσεων με τους τρεις μεγάλους πόλους ισχύος.
Η επιλογή της Αθήνας για αυτές τις δηλώσεις δεν είναι τυχαία. Ο Γάλλος πρόεδρος μετέβη στην ελληνική πρωτεύουσα αμέσως μετά την άτυπη Σύνοδο Κορυφής στην Κύπρο, ενόψει της υπογραφής, το Σάββατο, της ανανέωσης του ελληνογαλλικού αμυντικού συμφώνου. Η συμφωνία του 2021 μεταξύ Μακρόν και Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία περιλάμβανε ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής και δέσμευση της Ελλάδας για προμήθεια γαλλικών πολεμικών πλοίων αξίας τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ, αναμένεται τώρα να επεκταθεί για ακόμη πέντε χρόνια, με αυτόματη ανανέωση.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η επικαιροποίηση θα προσθέσει νέους τομείς συνεργασίας, όπως η εξωτερική πολιτική, η πολιτική προστασία και η οικονομία, μετατρέποντας τη διμερή σχέση σε ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο. Για την Αθήνα, η εμβάθυνση της συμμαχίας με το Παρίσι λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο και ως σήμα σταθερής αγκύρωσης στον πυρήνα της ευρωπαϊκής άμυνας. Για τη Γαλλία, η Ελλάδα αποτελεί κρίσιμο εταίρο σε μια ζώνη αυξημένης έντασης, αλλά και γέφυρα προς τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή.
Το μήνυμα Μακρόν, τόσο προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όσο και προς τις μεγάλες δυνάμεις, είναι σαφές: η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας ούτε να υποτιμά τον ανταγωνισμό από Κίνα και Ρωσία. Η απάντηση, κατά τον Γάλλο πρόεδρο, βρίσκεται σε περισσότερη –όχι λιγότερη– ευρωπαϊκή ενοποίηση, με συγκεκριμένα εργαλεία άμυνας, βιομηχανίας και εξωτερικής πολιτικής.
Σχόλιο
: Ο Μακρόν επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την ανησυχία για την αβεβαιότητα των αμερικανικών εγγυήσεων, προωθώντας τη γαλλική ατζέντα στρατηγικής αυτονομίας ως ευρωπαϊκή απάντηση. Η ανανέωση του ελληνογαλλικού συμφώνου λειτουργεί ως χειροπιαστό παράδειγμα του οράματός του: διμερείς «σκληρές» συμμαχίες εντός ΕΕ, που σταδιακά συγκλίνουν σε κοινή ευρωπαϊκή άμυνα. Για την Ελλάδα, η σύμπλευση με το Παρίσι ενισχύει την αποτρεπτική της ισχύ, αλλά και την τοποθετεί στην πρώτη γραμμή της συζήτησης για την επόμενη μέρα της ευρωπαϊκής ασφάλειας.






