Η ένταση στη διατλαντική σχέση ανεβαίνει επικίνδυνα. Ευρωπαίοι ηγέτες στέλνουν σαφές μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ: λιγότερα λόγια, περισσότερη συνέπεια.
Το ζήτημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι στρατηγικό.
Η ρητορική του Αμερικανού προέδρου, συχνά επιθετική και αντιφατική, προκαλεί ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς θεωρείται ότι υπονομεύει την αξιοπιστία της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας σε μια περίοδο υψηλής γεωπολιτικής έντασης.
Ο Εμανουέλ Μακρόν το έθεσε με τον πιο καθαρό τρόπο. Οι συμμαχίες δεν λειτουργούν μόνο με δηλώσεις, αλλά με εμπιστοσύνη. Και η εμπιστοσύνη, όπως υπογράμμισε, βασίζεται συχνά σε όσα δεν λέγονται δημόσια. Όταν η Ουάσινγκτον αμφισβητεί ανοιχτά τη δέσμευσή της, αποδυναμώνει την ίδια τη δομή της συμμαχίας.
Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα που βλέπει η Ευρώπη. Τα “μεικτά σήματα” από τις ΗΠΑ δημιουργούν κενό στρατηγικής σαφήνειας. Και σε περιβάλλον πολέμου — από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή — τα κενά δεν μένουν κενά. Τα εκμεταλλεύονται άλλοι.
Συγκεκριμένα, ο φόβος είναι ότι η ρητορική Τραμπ δίνει “πυρομαχικά” στο αφήγημα της Μόσχας. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει επενδύσει εδώ και χρόνια στην εικόνα μιας Δύσης διχασμένης και αναξιόπιστης. Κάθε δημόσια αμφιβολία για τη συνοχή του ΝΑΤΟ ενισχύει αυτό το αφήγημα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο εξωτερικό. Είναι και εσωτερικό της Συμμαχίας.
Η αβεβαιότητα για τη στάση των ΗΠΑ επηρεάζει τον σχεδιασμό άμυνας, τις επενδύσεις και την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ευρωπαϊκών χωρών. Όταν δεν είναι σαφές το επίπεδο δέσμευσης της Ουάσινγκτον, οι σύμμαχοι αναγκάζονται να επαναξιολογούν τα πάντα — από στρατιωτικούς προϋπολογισμούς μέχρι στρατηγικές συμμαχίες.
Η παρέμβαση του Ντόναλντ Τουσκ κινείται στην ίδια γραμμή, με έμφαση στην ανάγκη σοβαρότητας και σταθερότητας. Το μήνυμα είναι κοινό: η Συμμαχία δεν μπορεί να λειτουργεί με tweets και αντιφάσεις.
Η συγκυρία κάνει την κατάσταση πιο κρίσιμη. Ο πόλεμος στο Ιράν, η συνεχιζόμενη ένταση στην Ουκρανία και η ενεργειακή αστάθεια δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η συνοχή του ΝΑΤΟ δεν είναι δεδομένη — είναι προϋπόθεση σταθερότητας.
SBC Analysis
Η Ευρώπη δεν αμφισβητεί την ισχύ των ΗΠΑ. Αμφισβητεί την προβλεψιμότητά τους. Και αυτό είναι πιο επικίνδυνο. Οι συμμαχίες βασίζονται στη σταθερότητα και την εμπιστοσύνη, όχι μόνο στη στρατιωτική ισχύ. Αν η Ουάσινγκτον συνεχίσει να στέλνει αντικρουόμενα μηνύματα, το ΝΑΤΟ δεν θα καταρρεύσει — αλλά θα αποδυναμωθεί σταδιακά. Και σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων, αυτό είναι ρίσκο που η Ευρώπη δεν μπορεί να απορροφήσει εύκολα.
