Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας ξεκινά έρευνα για πλήγμα κοντά στον πυρηνικό σταθμό Ζαπορίζια, όπου σκοτώθηκε ένας εργαζόμενος. Η υπόθεση αναζωπυρώνει τους φόβους για την πυρηνική ασφάλεια σε ζώνη πολέμου.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (IAEA) ανακοίνωσε ότι ξεκινά επίσημη έρευνα για νέο περιστατικό κοντά στον ρωσοκατεχόμενο πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια στην Ουκρανία, όπου ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του. Σύμφωνα με τη ρωσική διοίκηση του σταθμού, ουκρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος φέρεται να έπληξε το συνεργείο μεταφορών σε γειτονικό χώρο, με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός οδηγού.
Ανησυχίες του IAEA για πλήγματα δίπλα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις
Ο γενικός διευθυντής του IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, επανέλαβε με έμφαση ότι τα πλήγματα σε ή κοντά σε πυρηνικούς σταθμούς είναι απαράδεκτα από πλευράς ασφάλειας. Όπως υπογράμμισε, τέτοιες ενέργειες «μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την πυρηνική ασφάλεια και δεν πρέπει να λαμβάνουν χώρα». Η παρέμβαση Γκρόσι εντάσσεται στη διαρκή προσπάθεια του Οργανισμού να διατηρήσει ένα ελάχιστο πλαίσιο τεχνικής και επιχειρησιακής ασφάλειας γύρω από τις εγκαταστάσεις της Ζαπορίζια, που αποτελούν τη μεγαλύτερη πυρηνική μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Η Ζαπορίζια βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο από τα πρώτα στάδια της εισβολής, γεγονός που έχει δημιουργήσει ένα διαρκές καθεστώς αυξημένου κινδύνου. Ο σταθμός λειτουργεί σε περιβάλλον με συνεχή στρατιωτική πίεση, ενώ ο IAEA διατηρεί επιτόπια αποστολή εμπειρογνωμόνων για την παρακολούθηση της κατάστασης. Κάθε περιστατικό, ακόμη κι αν δεν επηρεάζει άμεσα τους αντιδραστήρες ή τα συστήματα ψύξης, αντιμετωπίζεται ως πιθανός παράγοντας αποσταθεροποίησης.
Αντιπαράθεση Μόσχας – Κιέβου και ο κίνδυνος κλιμάκωσης
Η ρωσική εκπρόσωπος του σταθμού, Γεβγκένια Γιασίνα, έκανε λόγο για «έντονες ουκρανικές επιθέσεις» τόσο κατά του πυρηνικού συγκροτήματος όσο και της γειτονικής πόλης Ενερχοντάρ. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, «βιομηχανική ζώνη, κατοικημένες περιοχές και κρίσιμες υποδομές βρίσκονται υπό επίθεση». Οι κατηγορίες αυτές εντάσσονται στην ευρύτερη επικοινωνιακή και στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, με κάθε πλευρά να αποδίδει στην άλλη την ευθύνη για τον κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος.
Η έναρξη έρευνας από τον IAEA έχει βαρύνουσα σημασία, καθώς ο Οργανισμός επιχειρεί να στηριχθεί σε τεχνικά δεδομένα και επιτόπια αξιολόγηση, μακριά από την πολεμική προπαγάνδα. Η διερεύνηση θα επικεντρωθεί στο εάν το πλήγμα συνιστά παραβίαση των βασικών αρχών πυρηνικής ασφάλειας που ο ίδιος ο IAEA έχει θέσει για εγκαταστάσεις σε εμπόλεμες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της αρχής ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως στρατιωτικοί στόχοι.
Για την Ευρώπη, κάθε επεισόδιο γύρω από τη Ζαπορίζια αναζωπυρώνει μνήμες Τσερνόμπιλ και ενισχύει τις ανησυχίες για ενδεχόμενη ραδιενεργό διαρροή, με σοβαρές επιπτώσεις σε υγεία, οικονομία και ενεργειακή ασφάλεια. Η υπόθεση καθιστά επιτακτική την ανάγκη για ένα δεσμευτικό πλαίσιο προστασίας πυρηνικών εγκαταστάσεων σε πολεμικές συγκρούσεις, κάτι που μέχρι σήμερα παραμένει κυρίως σε επίπεδο συστάσεων.
Σχόλιο 
: Η έρευνα του IAEA υπογραμμίζει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει πλέον και σαφώς πυρηνική διάσταση κινδύνου: ακόμη και ένα «περιφερειακό» πλήγμα σε υποστηρικτικές εγκαταστάσεις μπορεί να αποσταθεροποιήσει κρίσιμα συστήματα, με ανυπολόγιστες διασυνοριακές συνέπειες. Η απουσία δεσμευτικών διεθνών κανόνων για την προστασία πυρηνικών σταθμών σε πολεμικές ζώνες αφήνει την ασφάλεια να εξαρτάται από την καλή θέληση εμπολέμων, κάτι που αποδεικνύεται εξαιρετικά επισφαλές.
#IAEA #Ζαπορίζια #Ουκρανία #ΠυρηνικήΑσφάλεια #Πόλεμος
