Η κλιμάκωση της έντασης ΗΠΑ–Ιράν και ο κίνδυνος παρατεταμένου πολέμου στη Μέση Ανατολή εκτοξεύουν τις τιμές πετρελαίου. Η spot τιμή Brent αγγίζει επίπεδα-ρεκόρ 18ετίας, σηματοδοτώντας πραγματική στενότητα προσφοράς.
Νέα εκρηκτική άνοδο κατέγραψαν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου, καθώς η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και η ρητορική κλιμάκωσης από την Ουάσιγκτον εντείνουν τους φόβους για σοβαρή και παρατεταμένη διαταραχή της προσφοράς. Η αγορά προεξοφλεί πλέον σενάριο πολέμου που μπορεί να κρατήσει εβδομάδες και να περιορίσει δραστικά τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα στρατηγικότερα «σημεία πνιγμού» του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate (WTI) για τον Μάιο ενισχύθηκαν άνω του 11%, κλείνοντας στα 111,54 δολάρια το βαρέλι. Το Brent, διεθνές σημείο αναφοράς, ανέβηκε σχεδόν 8% στα 109,03 δολάρια, ενώ η τιμή άμεσης παράδοσης (spot) για φυσικά φορτία Brent εκτινάχθηκε στα 141,36 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2008.
Στενότητα φυσικής προσφοράς και παραπλανητική εικόνα από τα futures
Η τιμή spot, που αφορά παραδόσεις εντός 10–30 ημερών, καταγράφει premium περίπου 32 δολαρίων έναντι των συμβολαίων Ιουνίου, υποδηλώνοντας έντονη στενότητα στην άμεση φυσική προσφορά. Η διαφορά αυτή αποτυπώνει τον αντίκτυπο από το κλείσιμο ή τον σοβαρό περιορισμό της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται σημαντικό ποσοστό των εξαγωγών πετρελαίου της Μέσης Ανατολής.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η καμπύλη των futures δημιουργεί «ψευδή αίσθηση ασφάλειας», καθώς δεν ενσωματώνει πλήρως το μέγεθος της διαταραχής στην πραγματική αγορά. Η Αμρίτα Σεν της Energy Aspects επισημαίνει ότι η στενότητα είναι ορατή σε όλα τα φυσικά segments, με την τιμή του ντίζελ στην Ευρώπη να πλησιάζει τα 200 δολάρια το βαρέλι. Αντίστοιχα, ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουίρθ, τονίζει ότι η αγορά βασίζεται σε «περιορισμένες πληροφορίες» και «αντιλήψεις», υποτιμώντας τις πραγματικές συνέπειες του κλεισίματος των Στενών.
Επιθετική ρητορική Τραμπ και αβεβαιότητα για τη συνέχεια
Στο διάγγελμά του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέδωσε την εκτόξευση των τιμών στο «ιρανικό καθεστώς» και σε «παράλογες τρομοκρατικές επιθέσεις» κατά εμπορικών δεξαμενόπλοιων και γειτονικών χωρών. Προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν «εξαιρετικά σκληρά» τις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες, φτάνοντας μέχρι τη φράση ότι μπορεί να το «επιστρέψουν στη λίθινη εποχή».
Παράλληλα, προσπάθησε να καθησυχάσει, υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος δεν θα διαρκέσει πολύ και ότι οι συνομιλίες με την Τεχεράνη «συνεχίζονται», αφήνοντας ανοιχτό παράθυρο διπλωματικής εκτόνωσης. Ωστόσο, η αγορά πετρελαίου αντιδρά κυρίως στο σενάριο παρατεταμένης αστάθειας, με τους επενδυτές να προεξοφλούν κινδύνους για τις ροές από τον Περσικό Κόλπο.
Για την παγκόσμια οικονομία, η απότομη άνοδος του κόστους ενέργειας επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο πληθωριστικών πιέσεων και επιβάρυνσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ιδίως στην Ευρώπη που παραμένει ενεργειακά εξαρτημένη από εισαγωγές.
Σχόλιο 
: Η έντονη απόκλιση μεταξύ spot και futures λειτουργεί ως «καμπανάκι» ότι η πραγματική αγορά πετρελαίου βρίσκεται σε οριακή κατάσταση, ενώ οι χρηματοοικονομικές αγορές πιθανόν υποτιμούν τη διάρκεια και το βάθος της διαταραχής. Αν η κρίση στα Στενά του Ορμούζ παραταθεί, η σημερινή κίνηση μπορεί να είναι μόνο η αρχή ενός πιο δομικού ενεργειακού σοκ.
#πετρέλαιο #Brent #WTI #ενέργεια #ΜέσηΑνατολή #Ιράν #ΗΠΑ
