Στην 60ή ημέρα της σύγκρουσης, το αφήγημα δεν είναι πλέον στρατιωτικό. Είναι καθαρά οικονομικό, ενεργειακό και πολιτικό. Η διαπραγμάτευση που επανέρχεται στο προσκήνιο δεν γίνεται γιατί οι πλευρές θέλουν ειρήνη, αλλά γιατί το κόστος της συνέχισης έχει γίνει μη διαχειρίσιμο.
Η ομάδα του Donald Trump εξετάζει πλέον σοβαρά ιρανική πρόταση που μετατοπίζει το επίκεντρο από το πυρηνικό πρόγραμμα στην άμεση επαναλειτουργία των Στενά του Ορμούζ. Αυτό δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι στρατηγική αναδίπλωση. Για εβδομάδες, η Ουάσιγκτον προσπαθούσε να συνδέσει την αποκλιμάκωση με ευρύτερες δεσμεύσεις της Τεχεράνης. Σήμερα φαίνεται διατεθειμένη να δεχτεί ένα πιο περιορισμένο deal, αρκεί να αποκατασταθεί η ροή ενέργειας.
Η εξήγηση είναι απλή και σκληρή. Οι αγορές δεν περιμένουν τη γεωπολιτική να ολοκληρωθεί. Αντιδρούν σε πραγματικό χρόνο. Με το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου να περνά από το Ορμούζ, κάθε ημέρα κλεισίματος μεταφράζεται σε πληθωρισμό, σε πιέσεις στα νομίσματα και σε πολιτικό κόστος. Η αμερικανική διοίκηση βρίσκεται μπροστά σε ένα κλασικό δίλημμα ισχύος: να επιμείνει στη στρατηγική νίκης ή να διαχειριστεί τη ζημιά.
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν δεν συμπεριφέρεται σαν απομονωμένος παίκτης υπό πίεση. Συμπεριφέρεται σαν χώρα που γνωρίζει ότι κρατά τον κρίσιμο μοχλό. Ο Abbas Araghchi κινείται μεθοδικά μεταξύ Μόσχας και περιφερειακών πρωτευουσών, ενώ η επαφή με τον Vladimir Putin δείχνει ότι η Τεχεράνη παίζει σε πολυπολικό περιβάλλον. Το βασικό της πλεονέκτημα είναι ότι έχει μετατρέψει τη γεωγραφία σε εργαλείο πολιτικής. Όποιος ελέγχει το Ορμούζ, ελέγχει τον ρυθμό της παγκόσμιας οικονομίας.
Οι χώρες του Κόλπου βλέπουν την κατάσταση πιο ψυχρά. Δεν τις ενδιαφέρει ποιος θα “κερδίσει” τη διαπραγμάτευση. Τις ενδιαφέρει να ανοίξει η ροή πετρελαίου. Αυτός είναι και ο λόγος που ευθυγραμμίζονται περισσότερο με μια λύση άμεσης αποκλιμάκωσης, ακόμη κι αν αυτή δεν αγγίζει το πυρηνικό ζήτημα.
Η Ευρώπη, για άλλη μια φορά, ακολουθεί. Οι προειδοποιήσεις του Antonio Guterres για διαταραχή εφοδιαστικής αλυσίδας είναι σωστές, αλλά δεν αλλάζουν τίποτα. Η Ευρώπη πληρώνει το κόστος χωρίς να επηρεάζει την εξέλιξη.
Στο πεδίο, η ένταση παραμένει. Ο Benjamin Netanyahu συνεχίζει επιχειρήσεις περιορισμένης κλίμακας, η Χεζμπολάχ κρατά ενεργό το νότιο μέτωπο και η περιοχή κινείται σε μια εύθραυστη ισορροπία. Δεν υπάρχει ειρήνη. Υπάρχει pause.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο χρόνος. Οι ΗΠΑ πλησιάζουν σε πολιτικά και θεσμικά όρια. Το Ιράν δείχνει μεγαλύτερη αντοχή από την αναμενόμενη. Οι αγορές πιέζουν για λύση. Και σε αυτό το τρίγωνο, η ισορροπία αλλάζει.
SBC Σχολιο
Ας το πούμε καθαρά: αυτό που εξελίσσεται δεν είναι διαπραγμάτευση ισχύος, αλλά διαπραγμάτευση κόστους.
Η Ουάσιγκτον δεν κάνει πίσω επειδή πείστηκε. Κάνει πίσω γιατί πιέζεται. Το ενεργειακό σοκ έχει αρχίσει να περνά στην πραγματική οικονομία και να απειλεί πολιτικά το εσωτερικό της. Το Ιράν, αντίθετα, παίζει παιχνίδι αντοχής και μέχρι στιγμής το κερδίζει.
Η πιθανή αποσύνδεση του πυρηνικού από το άνοιγμα των Στενών είναι στρατηγική νίκη για την Τεχεράνη. Με απλά λόγια, πετυχαίνει το βασικό της στόχο χωρίς να παραχωρεί το κρίσιμο χαρτί.
Για τις αγορές, το σενάριο είναι ξεκάθαρο. Αν ανοίξει το Ορμούζ, θα δούμε άμεση αποκλιμάκωση στο πετρέλαιο και προσωρινή ανακούφιση στον πληθωρισμό. Αν όχι, το risk θα μετατραπεί σε νέο καθεστώς και οι τιμές θα σταθεροποιηθούν σε υψηλότερα επίπεδα.
Το πραγματικό takeaway είναι πιο βαθύ. Ο κόσμος δεν λειτουργεί πλέον με κανόνες, αλλά με leverage. Και αυτή τη στιγμή, το leverage δεν το έχει η Δύση.
