Ελλάδα, Κύπρος, Ιταλία και Μάλτα συγκροτούν κοινό μέτωπο για να αποτρέψουν επανάληψη της κρίσης του 2015 και ζητούν ενιαία ευρωπαϊκή γραμμή. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει με ένταση το ζήτημα της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.
Στο επίκεντρο της άτυπης συνάντησης των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Αγία Νάπα βρέθηκε η συντονισμένη αντίδραση της πρώτης γραμμής της Ευρώπης απέναντι στον κίνδυνο νέας μεταναστευτικής κρίσης. Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Μάλτας –μεταξύ αυτών ο Κυριάκος Μητσοτάκης– συζήτησαν ένα πακέτο πιθανών πρωτοβουλιών με στόχο την αποτροπή επανάληψης φαινομένων αντίστοιχων με το 2015.
Κοινό μέτωπο εξωτερικών συνόρων και ρόλος της ΕΕ
Οι τέσσερις ηγέτες, εκπροσωπώντας κράτη-μέλη που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόνισαν ότι οι ενδεχόμενες ανεξέλεγκτες ροές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποσπασματικά. Υπογράμμισαν τη σημασία μιας κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης, η οποία θα ενισχύει –και δεν θα υποκαθιστά– τις εθνικές πολιτικές, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η αποτελεσματική διαχείριση των συνόρων, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τις υποχρεώσεις προστασίας προσφύγων.
Παράλληλα, επανέλαβαν την ανάγκη στενής συνεργασίας με τους εταίρους στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, τόσο σε επίπεδο ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους πληγέντες πληθυσμούς όσο και σε επίπεδο σταθεροποίησης. Η λογική είναι σαφής: όσο πιο αποτελεσματική είναι η διαχείριση των αιτιών της μετακίνησης, τόσο πιο διαχειρίσιμες θα είναι οι ροές προς την Ευρώπη.
Εντολή σε υπουργούς και επόμενα βήματα
Σε πρακτικό επίπεδο, οι ηγέτες ανέθεσαν στους αρμόδιους υπουργούς Εσωτερικών και Μετανάστευσης να συνεχίσουν τον στενό συντονισμό, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στόχος είναι να εξεταστούν οι καταλληλότεροι τρόποι ενσωμάτωσης των εθνικών πρωτοβουλιών στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, αξιοποιώντας τις σχετικές αρμοδιότητες και εργαλεία της ΕΕ.
Η τετραμερής κίνηση λειτουργεί ως σαφές πολιτικό μήνυμα ότι τα κράτη του Νότου δεν προτίθενται να επωμιστούν μόνα τους το βάρος μιας πιθανής νέας κρίσης, αλλά ζητούν συνευθύνη και αλληλεγγύη. Την ίδια στιγμή, αποστέλλεται σήμα προληπτικής ετοιμότητας, με έμφαση στην αποτροπή και όχι στη διαχείριση εκ των υστέρων μιας έκτακτης κατάστασης.
Σχόλιο
: Η τετραμερής πρωτοβουλία Ελλάδας, Κύπρου, Ιταλίας και Μάλτας αναβαθμίζει θεσμικά τη «φωνή του Νότου» σε ένα ζήτημα που απειλεί να επαναφέρει τις εσωτερικές διαιρέσεις της ΕΕ. Αν οι τέσσερις χώρες καταφέρουν να μετατρέψουν τον συντονισμό τους σε σταθερό μπλοκ διαπραγμάτευσης στις Βρυξέλλες, θα επηρεάσουν ουσιαστικά την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου μετανάστευσης. Το στοίχημα είναι να συνδυαστεί η προστασία των συνόρων με την τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποφεύγοντας τόσο τον κατακερματισμό των εθνικών πολιτικών όσο και την επιστροφή σε μονομερείς ενέργειες τύπου 2015.






