Η ΕΕ ενεργοποιεί τους μηχανισμούς υγειονομικής ασφάλειας μετά το θανατηφόρο κρούσμα hantavirus σε κρουαζιερόπλοιο με προορισμό την Ισπανία. Ο ΠΟΥ αποκλιμακώνει τους φόβους για νέα πανδημία, αλλά ζητά αυστηρή τήρηση μέτρων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενεργοποίησε την Πέμπτη τους μηχανισμούς συντονισμού υγειονομικής ασφάλειας, μετά το ξέσπασμα hantavirus σε κρουαζιερόπλοιο με προορισμό την Ισπανία, που έχει ήδη κοστίσει τη ζωή σε τρεις ανθρώπους. Την ίδια ώρα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επιχειρεί να ψυχραιμεί τις αγορές και την κοινή γνώμη, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται για επανάληψη του σεναρίου της Covid-19.
Περιορισμένος αλλά σοβαρός κίνδυνος, με έμφαση στην ιχνηλάτηση
Ο hantavirus, και ειδικότερα ο υπότυπος Andes που έχει εντοπιστεί στο πλοίο, συνδέεται συνήθως με μετάδοση από μολυσμένους αρουραίους μέσω αερολυμάτων από περιττώματα, ούρα ή σάλιο. Πρόκειται για το μοναδικό γνωστό στέλεχος του ιού που μπορεί να μεταδοθεί και από άνθρωπο σε άνθρωπο, κυρίως σε συνθήκες στενής και παρατεταμένης επαφής, όπως σε μέλη της ίδιας οικογένειας ή σε ερωτικούς συντρόφους.
Μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί πέντε επιβεβαιωμένα και τρία ύποπτα κρούσματα που συνδέονται με το κρουαζιερόπλοιο, το οποίο φέρει ολλανδική σημαία. Ο ΠΟΥ ξεκαθαρίζει ότι «δεν πρόκειται για την αρχή επιδημίας ή πανδημίας», τονίζοντας ότι, εφόσον εφαρμοστούν τα διδάγματα προηγούμενων εξάρσεων –απομόνωση επιβεβαιωμένων κρουσμάτων, ενεργή παρακολούθηση στενών επαφών– δεν αναμένεται «μεγάλη επιδημία».
Κρίσιμη παράμετρος είναι ο μακρύς χρόνος επώασης, που μπορεί να φθάσει έως και τις έξι εβδομάδες. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να εμφανιστούν νέα κρούσματα αρκετές ημέρες μετά την επιστροφή επιβατών στις χώρες τους, γι’ αυτό και οι ευρωπαϊκές αρχές υιοθετούν προληπτικά αυστηρά πρωτόκολλα καραντίνας και αυτοπαρακολούθησης.
Συντονισμός της ΕΕ, ρόλος Ολλανδίας και Ισπανίας
Στο κρουαζιερόπλοιο επέβαιναν 77 Ευρωπαίοι πολίτες, μεταξύ των οποίων ένας Έλληνας, με μεγαλύτερες αποστολές από το Ηνωμένο Βασίλειο (23), την Ισπανία (14) και την Ολλανδία (13). Δεδομένου ότι το πλοίο είναι νηολογημένο στην Ολλανδία, η Χάγη έχει αναλάβει τον επιχειρησιακό συντονισμό βοήθειας προς τους επιβάτες, αποστέλλοντας επιπλέον ιατρικό προσωπικό και δύο επιδημιολόγους επί του σκάφους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμηνύει ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός, αλλά υπογραμμίζει ότι «η προστασία της δημόσιας υγείας είναι απόλυτη προτεραιότητα». Σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη, τον ΠΟΥ και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), παρακολουθεί στενά την εξέλιξη και επιδιώκει κοινή γραμμή για την υποδοχή και διαχείριση των επιβατών.
Το ECDC συστήνει σε όλους τους επιβάτες να αυτοαπομονωθούν για έξι εβδομάδες μετά την επιστροφή τους, με δυνατότητα εξόδου μόνο για άσκηση ή ιατρικά ραντεβού και με υποχρεωτική χρήση μάσκας. Ορισμένα κράτη, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, εξετάζουν ακόμη αυστηρότερη προσέγγιση, με προτεινόμενη καραντίνα 45 ημερών.
Ισπανία, διεθνές δίκαιο και πολιτικό διακύβευμα
Το πλοίο αναμένεται να φτάσει στην Τενερίφη, όπου οι ισπανικές αρχές έχουν καταστήσει σαφές ότι η καραντίνα για όλους τους επιβάτες θα είναι νομικά υποχρεωτική, παρά προηγούμενες δηλώσεις περί εθελοντικής απομόνωσης. Ο ΠΟΥ έχει καλέσει την ισπανική κυβέρνηση να αναλάβει τον ρόλο της χώρας υποδοχής, κάνοντας λόγο για «ηθικό καθήκον», ενώ ο οργανισμός επεξεργάζεται οδηγίες για την ασφαλή επαναπατρισμό των ταξιδιωτών.
Εάν ορισμένα κράτη δεν οργανώσουν πτήσεις επαναπατρισμού, η Ολλανδία δηλώνει έτοιμη να αναλάβει ευθύνη βάσει του διεθνούς ναυτικού δικαίου, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μεσολαβεί ώστε η διαδικασία να είναι συντονισμένη. Η Ισπανία σχεδιάζει τη μεταφορά των δικών της πολιτών σε στρατιωτικό νοσοκομείο στη Μαδρίτη με αεροσκάφος του στρατού.
Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι το ξέσπασμα ενδέχεται να συνδέεται με ζευγάρι επιβατών που είχε κάνει παρατηρήσεις πουλιών στη Νότια Αμερική, συμπεριλαμβανομένων περιοχών της Αργεντινής όπου ενδημεί το τρωκτικό-φορέας του Andes hantavirus.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση αναδεικνύει το νέο υπόδειγμα διαχείρισης διασυνοριακών υγειονομικών κρίσεων μετά την Covid-19: άμεσος ευρωπαϊκός συντονισμός, ισορροπία ανάμεσα σε αυστηρά μέτρα καραντίνας και αποφυγή πανικού, και ταυτόχρονα πίεση στα κράτη-μέλη να αναλάβουν πολιτικό κόστος για αποφάσεις που έχουν υψηλή συμβολική φόρτιση, όπως η υποδοχή «μολυσμένων» πλοίων. Για την Ελλάδα, με έναν πολίτη στο πλοίο και μεγάλη εξάρτηση από την κρουαζιέρα, η υπόθεση λειτουργεί ως πρόβα τζενεράλε για το πόσο έτοιμο είναι το εθνικό σύστημα υγείας και το θεσμικό πλαίσιο να αντιμετωπίσουν στοχευμένες, όχι γενικευμένες, υγειονομικές απειλές χωρίς να πληγεί η τουριστική εικόνα της χώρας.
#ΕΕ #ΠΟΥ #hantavirus #ΔημόσιαΥγεία #Κρουαζιέρα
