Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι θα προχωρήσει σε συμφωνία με το Ιράν μόνο αν είναι «μεγάλη και ουσιαστική». Παράλληλα απορρίπτει ρητά την προηγούμενη πυρηνική συμφωνία JCPOA, την οποία αποκαλεί «καταστροφή» της κυβέρνησης Ομπάμα.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε τη συζήτηση για το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα, ξεκαθαρίζοντας ότι οποιαδήποτε νέα συμφωνία με την Τεχεράνη θα πρέπει να είναι «μεγάλη και ουσιαστική», διαφορετικά «δεν θα υπάρξει συμφωνία». Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος έστειλε μήνυμα τόσο προς το Ιράν όσο και προς το εσωτερικό πολιτικό του ακροατήριο.
Τι δηλώνει ο Τραμπ για τη μελλοντική συμφωνία με το Ιράν
Ο Τραμπ ανέφερε ότι γελά με όσους, όπως είπε, «Δημοκράτες, Ρεπουμπλικανούς μόνο κατ’ όνομα και ανόητους», υποστηρίζουν πως γνωρίζουν τις λεπτομέρειες μιας ενδεχόμενης συμφωνίας με το Ιράν, «πράγματα που δεν έχουν καν ακόμη διαπραγματευθεί». Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να προλάβει την κριτική για τις διαπραγματευτικές του προθέσεις, παρουσιάζοντας τις συνομιλίες ως ακόμη αδιαμόρφωτες και υπό τον πλήρη έλεγχό του.
Επαναλαμβάνοντας ότι η μελλοντική συμφωνία θα είναι είτε «μεγάλη και ουσιαστική» είτε δεν θα υπάρξει καθόλου, ο Τραμπ θέτει εκ των προτέρων υψηλό πολιτικό πήχη για το περιεχόμενο οποιασδήποτε νέας ρύθμισης με την Τεχεράνη. Η ρητορική αυτή ενισχύει την εικόνα σκληρής διαπραγμάτευσης, αλλά ταυτόχρονα περιορίζει δημόσια τον χώρο για ενδιάμεσους συμβιβασμούς.
Σκληρή απόρριψη της JCPOA και της κληρονομιάς Ομπάμα
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη συμφωνία JCPOA, που είχε συναφθεί επί Μπαράκ Ομπάμα, «καταστροφή» και «άμεσο και ανοιχτό δρόμο προς ένα πυρηνικό όπλο για το Ιράν». Με αυτήν τη διατύπωση, ο Τραμπ δεν περιορίζεται στην κριτική της αποτελεσματικότητας της συμφωνίας, αλλά την παρουσιάζει ως ρύθμιση που, κατά την άποψή του, ευνοούσε την ιρανική πυρηνική πρόοδο.
Η αναφορά του ότι «δεν κάνει τέτοιες συμφωνίες» υπογραμμίζει την πρόθεσή του να διαφοροποιηθεί θεσμικά και πολιτικά από την προηγούμενη κυβέρνηση. Η σύγκριση με την JCPOA λειτουργεί ως βασικό σημείο αναφοράς: η νέα συμφωνία, αν υπάρξει, παρουσιάζεται ως «ακριβώς το αντίθετο» της προηγούμενης, τόσο ως προς τους όρους όσο και ως προς την αντίληψη για την ασφάλεια.
Εσωτερικό πολιτικό μήνυμα και διεθνές ακροατήριο
Η επιλογή του Τραμπ να στοχοποιήσει δημοσίως τους πολιτικούς του αντιπάλους, μιλώντας για «Δημοκράτες», «Ρεπουμπλικανούς μόνο κατ’ όνομα» και «ανόητους», δείχνει ότι η διαχείριση του ιρανικού φακέλου παραμένει βαθιά συνδεδεμένη με την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση στις ΗΠΑ. Η εξωτερική πολιτική εργαλειοποιείται ως πεδίο διαφοροποίησης και κινητοποίησης της βάσης του.
Ταυτόχρονα, το μήνυμα απευθύνεται και προς την Τεχεράνη: η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να ζητά πιο αυστηρούς όρους και να απορρίπτει την επιστροφή στο προηγούμενο πλαίσιο. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει την επανέναρξη διαπραγματεύσεων, καθώς το Ιράν έχει επανειλημμένα αναφερθεί στην JCPOA ως σημείο αναφοράς για οποιαδήποτε νέα συνεννόηση.
Πιθανές επιπτώσεις για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή
Η δημόσια τοποθέτηση του Τραμπ, ακόμη και χωρίς συγκεκριμένες διαπραγματευτικές λεπτομέρειες, επηρεάζει το κλίμα στη Μέση Ανατολή. Η σαφής απόρριψη της προηγούμενης συμφωνίας και η προαναγγελία σκληρότερων όρων μπορεί να ενισχύσουν τις ανησυχίες για νέα περίοδο έντασης γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Για τους περιφερειακούς παίκτες, η αμερικανική στάση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στον σχεδιασμό της ασφάλειας και της ενεργειακής πολιτικής. Η αβεβαιότητα για το αν θα υπάρξει τελικά συμφωνία ή πλήρης απουσία συμφωνίας με το Ιράν επηρεάζει τον υπολογισμό κινδύνου σε όλη τη ζώνη από τον Περσικό Κόλπο έως την Ανατολική Μεσόγειο.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η αμερικανοϊρανική εξίσωση συνδέεται κυρίως με τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και τις ενεργειακές ροές που επηρεάζουν έμμεσα την ευρωπαϊκή και, κατ’ επέκταση, την ελληνική οικονομία. Μια περίοδος αυξημένης έντασης γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα θα μπορούσε να αναζωπυρώσει γεωπολιτικούς κινδύνους στην ευρύτερη περιοχή, στους οποίους η Αθήνα οφείλει να προσαρμόζει τη διπλωματική και αμυντική της στρατηγική, ιδίως ως κράτος-μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
#Trump #Iran #ΗΠΑ #ΜέσηΑνατολή #JCPOA
