Η Κίνα εμφανίζεται ουδέτερη στον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο, αλλά στην πραγματικότητα ακολουθεί σύνθετη διπλωματική και ενεργειακή στρατηγική. Το Πεκίνο εκμεταλλεύεται το αμερικανικό στρατιωτικό αναπροσανατολισμό για να ενισχύσει τη γεωπολιτική του θέση από τον Κόλπο έως την Ταϊβάν.
Την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν είναι βυθισμένα σε έναν κλιμακούμενο στρατιωτικό ανταγωνισμό στον Περσικό Κόλπο, η Κίνα δίνει την εικόνα του παρατηρητή που κρατά χαμηλούς τόνους. Πίσω από αυτή την επιφανειακή ουδετερότητα, όμως, εξελίσσεται μια προσεκτικά υπολογισμένη στρατηγική, όπως αναδεικνύεται σε συζήτηση της δημοσιογράφου Rixa Fürsen με τον κινεζολόγο Felix Lee στο podcast «Berlin Playbook».
Διπλή γραμμή στο Συμβούλιο Ασφαλείας και ενεργειακή ασφάλεια
Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσης του Lee είναι η «διπλή στρατηγική» του Πεκίνου. Παρότι η Κίνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, επιλέγει να μπλοκάρει ή να αποδυναμώνει ψηφίσματα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ που θα μπορούσαν να αυξήσουν την πίεση στο Ιράν ή να νομιμοποιήσουν ισχυρότερη δυτική στρατιωτική παρουσία στον Κόλπο.
Ο Lee ερμηνεύει αυτή τη στάση ως μέρος μιας ευρύτερης «ενεργειακής μετάβασης» με έντονη γεωστρατηγική διάσταση. Η Κίνα έχει επενδύσει στην αύξηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και στην διαφοροποίηση προμηθευτών, καθιστώντας την οικονομία της πιο ανθεκτική στους βραχυπρόθεσμους κραδασμούς των τιμών σε σχέση με τη Δύση. Αυτό της επιτρέπει να αντέχει έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς στον ενεργειακό τομέα, ενώ ταυτόχρονα επενδύει σε ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια.
Το αμερικανικό κενό ισχύος και η κινεζική τακτική «περικύκλωσης»
Ένα δεύτερο, κρίσιμο σκέλος είναι ο στρατιωτικός και γεωπολιτικός αντίκτυπος. Ο Lee περιγράφει μια κινεζική τακτική «εγκλωβισμού και υπονόμευσης» των ΗΠΑ. Καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακατανέμει δυνάμεις από τον Ινδο-Ειρηνικό προς τη Μέση Ανατολή για να αντιμετωπίσει το Ιράν, δημιουργείται κενό ισχύος στην Ασία. Σύμφωνα με τον αναλυτή, το Πεκίνο αξιοποιεί αυτό το κενό για να ενισχύσει την παρουσία του στη Νότια Σινική Θάλασσα και να αυξήσει την πίεση γύρω από την Ταϊβάν.
Η συζήτηση αγγίζει και την ιδιότυπη προσωπική και πολιτική σχέση Τραμπ–Σι Τζινπίνγκ, ενόψει προγραμματισμένης επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου στο Πεκίνο. Η Κίνα, παρά τις εμπορικές εντάσεις και τους δασμούς, επιχειρεί να συνδυάσει την αντιπαράθεση με επιλεκτική συνεργασία σε τομείς όπως οι σπάνιες γαίες, όπου διαθέτει στρατηγικό πλεονέκτημα.
Τεχνολογία drones, Πακιστάν ως «ασπίδα» και όριο ανοχής
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην κινεζική στρατιωτική τεχνολογία, με έμφαση στα drones που, όπως σημειώνει ο Lee, καθιστούν παρωχημένα ορισμένα αμερικανικά αμυντικά συστήματα στον Κόλπο. Αυτή η τεχνολογική υπεροχή ενισχύει την εικόνα της Κίνας ως εναλλακτικού προμηθευτή οπλικών συστημάτων για χώρες της περιοχής.
Παράλληλα, η Κίνα αξιοποιεί το Πακιστάν ως «προωθημένη γραμμή άμυνας» και διαμεσολαβητή, περιορίζοντας την άμεση έκθεσή της στον πόλεμο. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στο podcast, υπάρχει ένα σαφές όριο: αν ο πόλεμος και οι κυρώσεις οδηγήσουν σε παρατεταμένο μπλοκάρισμα του παγκόσμιου εμπορίου και των θαλάσσιων οδών, το οικονομικό πλήγμα για την Κίνα θα γίνει τόσο μεγάλο ώστε θα αναγκαστεί να κινηθεί πιο ενεργητικά διπλωματικά – ή και πολιτικοστρατιωτικά – για να σταθεροποιήσει την κατάσταση.
Η συνολική εικόνα που αναδύεται είναι ενός Πεκίνου που, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, χρησιμοποιεί την κρίση στον Κόλπο για να αναδιατάξει τον παγκόσμιο συσχετισμό ισχύος, διατηρώντας ταυτόχρονα περιθώρια ελιγμών απέναντι σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη.
Σχόλιο 
: Η ανάλυση του Felix Lee φωτίζει γιατί η Κίνα δεν είναι απλώς «παρατηρητής» αλλά ο σιωπηλός ρυθμιστής του κόστους και της διάρκειας του πολέμου Ιράν–ΗΠΑ: όσο αντέχει οικονομικά τον ενεργειακό κλυδωνισμό, τόσο περισσότερο χώρο έχει να κεφαλαιοποιήσει το αμερικανικό στρατηγικό άδειασμα στην Ασία.
#Κίνα #Ιράν #ΗΠΑ #Ενέργεια #Γεωπολιτική
