Το Ιράν απορρίπτει τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τους όρους μιας πιθανής συμφωνίας με την Ουάσινγκτον ως «μίγμα αλήθειας και ψέματος». Η ιρανική πλευρά κατηγορεί τον Αμερικανό πρόεδρο ότι επιχειρεί να εμφανίσει μια «ψεύτικη νίκη», αμφισβητώντας κρίσιμες πτυχές που αφορούν τα πυρηνικά, τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και την εκεχειρία στον Λίβανο.
Το Ιράν, μέσω διαρροών που μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, αμφισβητεί ανοιχτά την εκδοχή του Ντόναλντ Τραμπ για το περιεχόμενο ενός πιθανού μνημονίου κατανόησης ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον. Οι ίδιες πηγές κάνουν λόγο για «μίγμα αλήθειας και ψέματος» και κατηγορούν τον Αμερικανό πρόεδρο ότι επιδιώκει να «σκηνοθετήσει μια ψεύτικη νίκη» στο διπλωματικό πεδίο.
Τι αμφισβητεί η Τεχεράνη για τα στενά του Ορμούζ και τα πυρηνικά
Κεντρικό σημείο της ιρανικής αντίδρασης είναι ο ισχυρισμός ότι το κείμενο της πιθανής συμφωνίας δεν περιλαμβάνει καμία δέσμευση της Τεχεράνης να ανοίξει τα στενά του Ορμούζ χωρίς διόδια. Η ιρανική πλευρά διαψεύδει επίσης ότι έχει συμφωνήσει να «καταστρέψει» τα πυρηνικά της υλικά, όπως φέρεται να υποστήριξε ο Τραμπ. Με αυτόν τον τρόπο, το Ιράν επιχειρεί να δείξει ότι δεν αποδέχεται μονομερείς παραχωρήσεις σε κρίσιμα ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας.
Τα 12 δισ. δολάρια και η εκεχειρία στον Λίβανο
Σύμφωνα με το Fars, ο Αμερικανός πρόεδρος «παρέλειψε» να αναφερθεί σε δύο ακόμη προβλέψεις του μνημονίου κατανόησης. Η πρώτη αφορά την «άμεση» καταβολή 12 δισ. δολαρίων από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία, στοιχείο με σημαντικό πολιτικό και οικονομικό βάρος για την Τεχεράνη. Η δεύτερη σχετίζεται με πρόβλεψη για κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, που εντάσσει τη διαπραγμάτευση στο ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο ασφάλειας στη Μέση Ανατολή.
Οι «κόκκινες γραμμές» του Ιράν και η απειλή αντιμέτρων
Ιρανοί αξιωματούχοι, όπως μεταφέρονται από το δημοσίευμα, τονίζουν ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα πρέπει να εδράζεται στις αρχές και τις «κόκκινες γραμμές» της χώρας. Η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί μόνο εκείνες τις ρυθμίσεις που δεν θίγουν τον στρατηγικό της ρόλο, ούτε την πυρηνική της υποδομή. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι είναι έτοιμη να λάβει «άμεσα αντίμετρα» σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβιάσουν τις υποσχέσεις τους, στέλνοντας μήνυμα αποτροπής προς την Ουάσινγκτον.
Διπλωματική σύγκρουση αφηγήσεων και περιφερειακές ισορροπίες
Η αντιπαράθεση για το τι πραγματικά περιλαμβάνει το μνημόνιο κατανόησης αναδεικνύει μια βαθύτερη σύγκρουση αφηγήσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές. Για τον Λευκό Οίκο, η ανάδειξη σκληρών όρων μπορεί να λειτουργεί ως εσωτερικό πολιτικό επιχείρημα. Για την Τεχεράνη, η διατήρηση της εικόνας μιας χώρας που δεν υποχωρεί σε θέματα κυριαρχίας είναι κρίσιμη τόσο στο εσωτερικό όσο και στην περιφερειακή της πολιτική. Η αναφορά σε Λίβανο και στενά του Ορμούζ δείχνει ότι η διαπραγμάτευση ξεπερνά τα στενά όρια του πυρηνικού φακέλου και αγγίζει τον συνολικό συσχετισμό ισχύος στη Μέση Ανατολή.
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει έμμεση αλλά ουσιαστική σημασία. Η σταθερότητα στα στενά του Ορμούζ επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές και, κατ’ επέκταση, τη ναυτιλία και το κόστος ενέργειας, το οποίο παραμένει κρίσιμο για την ελληνική οικονομία. Επιπλέον, κάθε αναδιάταξη ισορροπιών σε Λίβανο και ευρύτερη Μέση Ανατολή επηρεάζει το διπλωματικό και ενεργειακό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Αθήνα επιδιώκει ρόλο σταθεροποιητικού παράγοντα.






