Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών ανεβάζει τους τόνους, κατηγορώντας το Πεντάγωνο για υποτίμηση του οικονομικού κόστους της σύγκρουσης. Η αντιπαράθεση για τα πραγματικά βάρη στους Αμερικανούς φορολογουμένους τροφοδοτεί τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, κατηγόρησε δημόσια το Πεντάγωνο ότι «ψεύδεται» σχετικά με το πραγματικό κόστος της στρατιωτικής εμπλοκής των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή. Η παρέμβασή του έρχεται σε μια φάση αυξημένης έντασης στην περιοχή και εντεινόμενης συζήτησης στις ΗΠΑ για το δημοσιονομικό αποτύπωμα των επιχειρήσεων.
Τι υποστηρίζει ο Αραγτσί για το κόστος του πολέμου
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Αραγτσί υποστήριξε ότι το «στοίχημα» του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει κοστίσει άμεσα στις ΗΠΑ 100 δισ. δολάρια, ποσό που, κατά τον ίδιο, είναι «τετραπλάσιο» από ό,τι ανακοινώνει η Ουάσιγκτον. Προχώρησε μάλιστα σε εκτίμηση ότι το μηνιαίο έμμεσο κόστος για κάθε αμερικανικό νοικοκυριό ανέρχεται σε περίπου 500 δολάρια και αυξάνεται ταχέως.
Ο Ιρανός υπουργός επέλεξε έντονη διατύπωση, σημειώνοντας ότι «Πρώτα το Ισραήλ σημαίνει πάντα τελευταίοι οι Αμερικανοί», επιχειρώντας να αναδείξει ότι, κατά την ιρανική ανάγνωση, η αμερικανική στρατηγική στην περιοχή επιβαρύνει δυσανάλογα τους ίδιους τους Αμερικανούς πολίτες. Η τοποθέτηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη ρητορική της Τεχεράνης που στοχεύει στο εσωτερικό ακροατήριο των ΗΠΑ, αναδεικνύοντας το κόστος και όχι μόνο τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Η επίσημη εικόνα από το Πεντάγωνο
Λίγες ημέρες πριν τις δηλώσεις Αραγτσί, ο επικεφαλής προϋπολογισμού του Πενταγώνου ενημέρωσε μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων ότι η Ουάσιγκτον έχει δαπανήσει περίπου 25 δισ. δολάρια από την έναρξη της τρέχουσας φάσης της κρίσης. Το ποσό αυτό αφορά άμεσες στρατιωτικές δαπάνες και σχετικές επιχειρήσεις, όπως παρουσιάστηκαν στο Κογκρέσο.
Η διαφορά μεταξύ των 25 δισ. δολαρίων που αναφέρει το Πεντάγωνο και των 100 δισ. δολαρίων στα οποία αναφέρεται ο Αραγτσί αποτυπώνει μια σύγκρουση όχι μόνο αριθμών αλλά και μεθοδολογίας. Από τη μία πλευρά, οι επίσημες αμερικανικές ανακοινώσεις εστιάζουν στο άμεσο δημοσιονομικό αποτύπωμα των επιχειρήσεων. Από την άλλη, η ιρανική πλευρά φαίνεται να ενσωματώνει και ευρύτερες έμμεσες δαπάνες, όπως αυξημένο κόστος ασφάλειας, υποστηρικτικά πακέτα προς συμμάχους και πιθανές μακροπρόθεσμες επιβαρύνσεις για τους φορολογουμένους.
Γεωπολιτικές στοχεύσεις πίσω από τη διαμάχη για τους αριθμούς
Η επιλογή του Ιράν να ανοίξει μέτωπο για το κόστος του πολέμου συνδέεται με τη διαχρονική επιδίωξή του να παρουσιάσει τις ΗΠΑ ως δύναμη που «αιμορραγεί» οικονομικά από τις στρατιωτικές της δεσμεύσεις. Η ανάδειξη του βάρους για τα αμερικανικά νοικοκυριά επιχειρεί να τροφοδοτήσει την κόπωση της κοινής γνώμης στις ΗΠΑ απέναντι σε μακροχρόνιες επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, η κριτική προς τον Νετανιάχου εντάσσεται στο πλαίσιο της προσπάθειας της Τεχεράνης να εμφανίσει την ισραηλινή ηγεσία ως πηγή κλιμάκωσης που μεταφέρει το κόστος στους συμμάχους της. Η δημόσια αντιπαράθεση για τα μεγέθη λειτουργεί ως εργαλείο «απονομιμοποίησης» της στρατηγικής συμμαχίας ΗΠΑ–Ισραήλ σε επίπεδο διεθνούς κοινής γνώμης.
Δημοσιονομικές και αγορές: γιατί έχει σημασία το αφήγημα του κόστους
Η συζήτηση για το πραγματικό κόστος της σύγκρουσης έρχεται σε μια περίοδο που ο αμερικανικός προϋπολογισμός δέχεται πιέσεις από υψηλό δημόσιο χρέος και αυξανόμενες αμυντικές δαπάνες. Κάθε αναθεώρηση προς τα πάνω των εκτιμήσεων για τις στρατιωτικές δαπάνες μπορεί να ενισχύσει τις ανησυχίες των αγορών για τη διατηρησιμότητα των δημοσιονομικών μεγεθών των ΗΠΑ.
Για τους επενδυτές, η αβεβαιότητα γύρω από το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή συνδέεται με μεταβλητότητα σε βασικές αγορές, όπως η ενέργεια, τα ομόλογα και το δολάριο. Αν και οι αγορές συνήθως προεξοφλούν τις άμεσες στρατιωτικές δαπάνες, η σταδιακή αναγνώριση έμμεσων κόστους μπορεί να επηρεάσει τις προσδοκίες για επιτόκια, πληθωρισμό και δημοσιονομική πολιτική.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και τις επιχειρήσεις, η αντιπαράθεση Ιράν–Πενταγώνου για το κόστος του πολέμου λειτουργεί ως δείκτης διάρκειας και έντασης της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Όσο ενισχύεται η συζήτηση για το οικονομικό βάρος στις ΗΠΑ, τόσο αυξάνει ο κίνδυνος για παρατεταμένη γεωπολιτική αστάθεια, με άμεσες επιπτώσεις στις τιμές ενέργειας, στα ναύλα και στο κόστος ασφάλισης θαλάσσιων μεταφορών. Οι ελληνικές ναυτιλιακές, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες και οι επιχειρήσεις με διεθνή χρηματοδότηση οφείλουν να ενσωματώνουν στα σενάριά τους όχι μόνο τις διακυμάνσεις των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και την πιθανότητα αυξημένου γεωπολιτικού premium στο κόστος κεφαλαίου, εφόσον οι αγορές αρχίσουν να προεξοφλούν υψηλότερες και πιο επίμονες αμυντικές δαπάνες από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
#Ιράν #Πεντάγωνο #ΜέσηΑνατολή #ΗΠΑ
