Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής προειδοποιεί για κίνδυνο στρατιωτικής δράσης και τρομοκρατικών επιθέσεων, συνδέοντάς τα με την οικονομική πίεση. Το αφήγημα της Τεχεράνης εστιάζει σε «οικονομικό πόλεμο» και ναυτικό αποκλεισμό που αναδιαμορφώνουν τους γεωοικονομικούς συσχετισμούς.
Ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι οι αντίπαλοι του Ιράν επιχειρούν να εξαναγκάσουν την Τεχεράνη σε υποχώρηση μέσω κλιμακούμενης οικονομικής πίεσης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω στρατιωτικών ενεργειών ή τρομοκρατικών επιθέσεων. Η τοποθέτηση εντάσσεται στο πλαίσιο της παρατεταμένης αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, με αιχμή τις κυρώσεις και τους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα.
Οικονομική πίεση, ναυτικός αποκλεισμός και αφήγημα «οικονομικού πολέμου»
Στο βιντεομήνυμα προς τους Ιρανούς πολίτες, ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι η οικονομική πίεση συνιστά κεντρικό εργαλείο των αντιπάλων του Ιράν, σε συνδυασμό με τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμένων. Η ρητορική περί «οικονομικού πολέμου» αξιοποιείται από την ιρανική ηγεσία για να πλαισιώσει τις διεθνείς κυρώσεις ως εχθρική ενέργεια ισοδύναμη με στρατιωτική απειλή.
Παράλληλα, ο πρόεδρος της Βουλής διαβεβαίωσε ότι οι αρχές εργάζονται για την άμβλυνση των οικονομικών επιπτώσεων, γεγονός που υποδηλώνει ανησυχία για την κοινωνική συνοχή εντός Ιράν. Οι επιπτώσεις από τον περιορισμό των εξαγωγών πετρελαίου, τις δυσκολίες στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές και την πρόσβαση σε διεθνείς αγορές εντείνουν την ανάγκη εσωτερικής συσπείρωσης.
Στρατιωτική και τρομοκρατική απειλή στο επίκεντρο της ρητορικής
Ο Γκαλιμπάφ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης ή τρομοκρατικών επιθέσεων κατά του Ιράν, παρουσιάζοντάς τα ως συμπληρωματικά μέσα πίεσης. Η αναφορά σε τρομοκρατία συνδέεται με τον φόβο εσωτερικής αποσταθεροποίησης, είτε μέσω επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις είτε μέσω στοχευμένων ενεργειών σε κρίσιμες υποδομές.
Η ανάδειξη της απειλής λειτουργεί διττά: αφενός ως μήνυμα προς το εξωτερικό ότι το Ιράν προετοιμάζεται για κλιμάκωση, αφετέρου ως εργαλείο ενίσχυσης της εθνικής συσπείρωσης στο εσωτερικό. Για τους περιφερειακούς παίκτες στη Μέση Ανατολή, η ρητορική αυτή αποτελεί ένδειξη ότι η ένταση θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, με πιθανές επιπτώσεις στις ενεργειακές ροές και στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών.
Φιλοδοξία για αναβάθμιση του ρόλου του Ιράν στο παγκόσμιο σύστημα
Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής εξέφρασε την ελπίδα ότι μια «νίκη» στην αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα μετατρέψει το Ιράν σε έναν από τους πλέον επιδραστικούς παίκτες διεθνώς. Η τοποθέτηση αυτή εναρμονίζεται με τη διαχρονική επιδίωξη της Τεχεράνης να ενισχύσει την περιφερειακή και διεθνή της επιρροή, ιδίως μέσω ενεργειακής ισχύος, στρατιωτικής παρουσίας και δικτύων συμμαχιών.
Σε επίπεδο διεθνούς συστήματος, η φιλοδοξία αυτή συνδέεται με τη μετατόπιση ισχύος προς την Ασία και την εμβάθυνση των σχέσεων του Ιράν με χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα. Ωστόσο, οι εκτεταμένες κυρώσεις, οι περιορισμοί σε επενδύσεις και τεχνολογία και η εξάρτηση από παρακαμπτήριες εμπορικές ροές περιορίζουν την ταχύτητα και το εύρος της επιδιωκόμενης αναβάθμισης.
Κίνδυνοι για ενεργειακές αγορές και ναυτιλία
Η αναφορά σε ναυτικό αποκλεισμό και κίνδυνο στρατιωτικής δράσης έχει άμεσες προεκτάσεις για τις διεθνείς ενεργειακές αγορές. Ο Περσικός Κόλπος και τα στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο διάδρομο για τη διακίνηση πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, όπου οποιαδήποτε κλιμάκωση μπορεί να επηρεάσει τιμές, ασφάλιστρα κινδύνου και δρομολόγια.
Για τη διεθνή ναυτιλία, η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών στην περιοχή μεταφράζεται σε αυξημένο λειτουργικό κόστος, διαφοροποίηση διαδρομών και ενίσχυση των απαιτήσεων ασφαλιστικής κάλυψης. Η ρητορική του Ιράν λειτουργεί έτσι ως παράγοντας γεωπολιτικού ρίσκου που αποτιμάται καθημερινά από ναυτιλιακές, ενεργειακές και χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η κλιμάκωση της έντασης γύρω από το Ιράν σημαίνει αυξημένο γεωπολιτικό ασφάλιστρο σε πετρέλαιο και ναύλα, με άμεσες επιπτώσεις στο ενεργειακό κόστος και στην ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Η ελληνική ναυτιλία, με ισχυρή παρουσία σε δεξαμενόπλοια, επωφελείται βραχυπρόθεσμα από υψηλότερα ναύλα, αλλά εκτίθεται σε μεγαλύτερο λειτουργικό και ασφαλιστικό κίνδυνο. Οι ελληνικές επιχειρήσεις οφείλουν να ενσωματώσουν στα σενάρια διαχείρισης κινδύνου την πιθανότητα παρατεταμένης αστάθειας στις θαλάσσιες οδούς της Μέσης Ανατολής, ενώ η ενεργειακή πολιτική της χώρας χρειάζεται μεγαλύτερη διαφοροποίηση πηγών και συμβολαίων προμήθειας για να περιοριστεί η επίδραση από αιφνίδιες διακυμάνσεις τιμών.
#Ιράν #Γκαλιμπάφ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια #Ναυτιλία
