Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δηλώνει ότι η εκστρατεία κατά του Ιράν δεν έχει ολοκληρωθεί, συνδέοντας την με «ιστορική αλλαγή» για το Ισραήλ. Πίσω από τη ρητορική, διαμορφώνεται ένα νέο, πιο επικίνδυνο περιφερειακό δόγμα αποτροπής.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου επέλεξε ένα έντονα συμβολικό θρησκευτικό βήμα, τη γιορτινή εκδήλωση στη Yeshiva Mercaz HaRav, για να διακηρύξει ότι η εκστρατεία κατά του Ιράν «δεν έχει ακόμη τελειώσει». Παράλληλα, υποστήριξε ότι «ήδη είναι σαφές πως αλλάξαμε την ιστορία του κράτους του Ισραήλ», παρουσιάζοντας τις πρόσφατες επιχειρήσεις ως κομβική καμπή στην περιφερειακή ισορροπία ισχύος.
Η αφήγηση περί «πυρηνικής απειλής» και το νέο δόγμα αποτροπής
Στον πυρήνα της παρέμβασής του, ο Νετανιάχου ισχυρίστηκε ότι χωρίς τις ισραηλινοαμερικανικές επιχειρήσεις «το Ιράν θα είχε σήμερα τουλάχιστον μία ατομική βόμβα και ίσως να βρισκόταν στον δρόμο για ένα ολόκληρο οπλοστάσιο». Η δήλωση εντάσσεται στη μακρά στρατηγική του Τελ Αβίβ να παρουσιάζει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ως υπαρξιακή απειλή, νομιμοποιώντας προληπτικές και συχνά μη δηλωμένες στρατιωτικές ενέργειες.
Η ρητορική αυτή εξυπηρετεί δύο στόχους: στο εσωτερικό, συσπειρώνει μια κοινωνία σε διαρκή κατάσταση ασφάλειας-έκτακτης ανάγκης· στο εξωτερικό, πιέζει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους να διατηρήσουν ή και να ενισχύσουν το καθεστώς κυρώσεων και τη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Το αποτέλεσμα είναι ένα αναθεωρημένο δόγμα αποτροπής, όπου η γραμμή μεταξύ άμυνας και επιθετικής προληπτικής δράσης γίνεται όλο και πιο δυσδιάκριτη.
Θρησκευτικός συμβολισμός και πολιτική νομιμοποίηση
Ο Νετανιάχου επικαλέστηκε το βιβλίο της Εσθήρ και την ιστορική Περσία, σημειώνοντας ότι «ο καταπιεστής τότε στην Περσία και ο σημερινός καταπιεστής στην Περσία επιδίωξαν να μας καταστρέψουν. Και οι δύο εξαφανίστηκαν». Η εξίσωση της σύγχρονης Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν με βιβλικούς διώκτες δεν είναι απλώς θρησκευτική αναφορά, αλλά εργαλείο πολιτικής νομιμοποίησης μιας μακρόσυρτης σύγκρουσης χωρίς σαφές τέλος.
Με τον τρόπο αυτό, η σύγκρουση αποκτά μεταφυσική διάσταση, όπου ο χρόνος της διπλωματίας και των διαπραγματεύσεων υποχωρεί μπροστά σε μια αφήγηση ιστορικού πεπρωμένου. Για τους θεσμούς της περιοχής, αυτό σημαίνει περαιτέρω αποδυνάμωση των μηχανισμών πολιτικής λογοδοσίας, καθώς οι στρατηγικές αποφάσεις ντύνονται με τον μανδύα της «ιστορικής αποστολής».
Παλαιστίνη, όμηροι και ο έλεγχος του εδάφους
Αναφερόμενος στο παλαιστινιακό, ο Νετανιάχου υπενθύμισε την επιστροφή Ισραηλινών ομήρων, παρουσιάζοντάς την ως επιβεβαίωση της στρατηγικής του. Η πιο αποκαλυπτική όμως φράση ήταν η αναφορά του στον έλεγχο του παλαιστινιακού εδάφους: «σήμερα ελέγχουμε το 60%, αύριο θα δούμε».
Η φράση αυτή λειτουργεί ως έμμεση παραδοχή ενός σταθερού στόχου εμβάθυνσης του ελέγχου επί των παλαιστινιακών περιοχών, παράλληλα με τη στρατιωτική πίεση προς το Ιράν και τους συμμάχους του. Σε θεσμικό επίπεδο, αυτό υπονομεύει κάθε προοπτική βιώσιμης λύσης δύο κρατών και παγιώνει ένα καθεστώς de facto άνισης κυριαρχίας, με μακροπρόθεσμες συνέπειες για το διεθνές δίκαιο και τον ρόλο των πολυμερών οργανισμών.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες για τη Μέση Ανατολή
Η δήλωση ότι η «εκστρατεία δεν έχει τελειώσει» σηματοδοτεί ότι η περιοχή εισέρχεται σε περίοδο παρατεταμένης αστάθειας, με υψηλό κίνδυνο λάθους υπολογισμού. Η Τεχεράνη πιθανότατα θα επιδιώξει να ενισχύσει τις ασύμμετρες δυνατότητές της μέσω συμμάχων σε Λίβανο, Συρία, Γάζα και Υεμένη, ενώ το Ισραήλ θα επιχειρεί να διατηρεί την πρωτοβουλία των κινήσεων.
Σε οικονομικό επίπεδο, κάθε κλιμάκωση αυξάνει το ασφάλιστρο κινδύνου για τις θαλάσσιες οδούς ενέργειας, επιβαρύνει το κόστος ασφάλισης πλοίων και απειλεί να ξαναφέρει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου σε τροχιά έντονης μεταβλητότητας. Η απουσία σταθερού περιφερειακού πλαισίου ασφάλειας αφήνει τις αγορές να λειτουργούν με βάση τις προσδοκίες και τον φόβο, όχι τις θεσμικές εγγυήσεις.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η ρητή δέσμευση Νετανιάχου ότι η εκστρατεία κατά του Ιράν θα συνεχιστεί μεταφράζεται σε έναν πιο μόνιμο γεωπολιτικό κίνδυνο στην ευρύτερη γειτονιά μας. Αυτό σημαίνει δυνητικές διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας, αυξημένο κόστος ναυτασφαλίσεων για ελληνικά πλοία που δραστηριοποιούνται σε Ερυθρά Θάλασσα και Περσικό Κόλπο, αλλά και ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως εναλλακτικής πύλης φυσικού αερίου και εμπορίου προς την Ευρώπη. Μακροπρόθεσμα, η ελληνική στρατηγική θα κριθεί από το κατά πόσο μπορεί να μετατρέψει τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε θεσμικά κατοχυρωμένο πλεονέκτημα, μέσα από σταθερές ενεργειακές υποδομές, διαφοροποίηση πηγών και ενεργό ρόλο σε σχήματα περιφερειακής ασφάλειας.
#Ισραήλ #Ιράν #Νετανιάχου #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
