Ο πρώην υπαρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Γιαίρ Γκολάν κατηγορεί τον Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι δεν μπορεί να κυβερνήσει, την ώρα που το Ισραήλ αισθάνεται περιθωριοποιημένο στις αμερικανοϊρανικές διεργασίες. Η σύγκρουση φωτίζει το κενό στρατηγικής του Τελ Αβίβ και τις επιπτώσεις για την περιφερειακή ισορροπία.
Η δημόσια παρέμβαση του Γιαίρ Γκολάν, εφέδρου υποστρατήγου και πρώην υπαρχηγού του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων του Ισραήλ, ανεβάζει κατακόρυφα την εσωτερική πίεση στον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο επικεφαλής του κόμματος The Democrats κατηγορεί τον πρωθυπουργό ότι «δεν λειτουργεί» τη στιγμή που το Ισραήλ βλέπει τον ρόλο του να περιορίζεται στις εξελίξεις γύρω από το ιρανικό ζήτημα και τις αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις.
Τι κατήγγειλε ο Γκολάν για τον Νετανιάχου
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Γκολάν έθεσε στο στόχαστρο τρεις διαστάσεις της θέσης του Νετανιάχου: την υγεία του, τη νομική του κατάσταση και τη φθορά της πολιτικής του ισχύος. Κατά τον ίδιο, όλα αυτά υπονομεύουν την ικανότητα του πρωθυπουργού να αντέξει πιέσεις και να κυβερνήσει αποτελεσματικά, μετατρέποντας το Ισραήλ σε «περιφερειακό αδύναμο κρίκο».
Ο πρώην βουλευτής της Μερέτζ και πρώην υφυπουργός Οικονομίας υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν ηγείται των εξελίξεων, αλλά αντιδρά εκ των υστέρων στις αποφάσεις άλλων. Η κριτική αποκτά ιδιαίτερο βάρος λόγω της στρατιωτικής εμπειρίας του Γκολάν και της τοποθέτησής του στο κέντρο της συζήτησης για την εθνική ασφάλεια.
Ισραήλ στο περιθώριο των αμερικανοϊρανικών διεργασιών;
Η παρέμβαση Γκολάν έρχεται σε μια συγκυρία όπου στο Τελ Αβίβ εντείνεται η ανησυχία ότι η αμερικανική στρατηγική έναντι του Ιράν διαμορφώνεται με περιορισμένη ισραηλινή επιρροή. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο Νετανιάχου έχει αναγνωρίσει κατ’ ιδίαν το μικρό περιθώριο παρέμβασης της ισραηλινής κυβέρνησης στην πολιτική του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και την ευρύτερη περιφερειακή εξίσωση.
Για ένα κράτος που έχει επενδύσει διαχρονικά στην εικόνα του ως κρίσιμου στρατηγικού εταίρου της Ουάσινγκτον, η αίσθηση περιθωριοποίησης δεν είναι μόνο ζήτημα κύρους. Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται οι αγορές κινδύνου την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, από τις ροές ενέργειας έως τις αμυντικές δαπάνες και τις επενδυτικές αποφάσεις σε υποδομές.
Εσωτερική πολιτική φθορά και θεσμικό ρίσκο
Η δημόσια αμφισβήτηση της φυσικής και πολιτικής αντοχής ενός εν ενεργεία πρωθυπουργού από έναν πρώην ανώτατο στρατιωτικό δεν είναι συνήθης εξέλιξη στο Ισραήλ. Προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας σε ένα ήδη πολωμένο πολιτικό σύστημα, όπου οι δικαστικές εκκρεμότητες, οι εσωτερικές συμμαχίες και οι πιέσεις ασφαλείας συνυπάρχουν.
Σε θεσμικό επίπεδο, η κριτική του Γκολάν υπογραμμίζει τον κίνδυνο να ευθυγραμμιστεί η εξωτερική πολιτική με τις ανάγκες εσωτερικής πολιτικής επιβίωσης. Όταν η κυβέρνηση εμφανίζεται να «τρέχει πίσω από τις εξελίξεις», αυξάνεται η πιθανότητα αντιφατικών μηνυμάτων προς συμμάχους και αγορές, κάτι που επιβαρύνει το ασφάλιστρο κινδύνου της χώρας και δυσκολεύει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Περιφερειακή ισορροπία και οικονομικές προεκτάσεις
Η συζήτηση για τον ρόλο του Ισραήλ στις αμερικανοϊρανικές διεργασίες δεν είναι μόνο γεωπολιτική. Αγγίζει την ενεργειακή ασφάλεια, τις θαλάσσιες οδούς, τα επενδυτικά σχέδια σε φυσικό αέριο και τις αμυντικές συνεργασίες με χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος. Κάθε ένδειξη ότι το Τελ Αβίβ έχει περιορισμένη επιρροή στην Ουάσινγκτον αναδιατάσσει τις προσδοκίες για το πώς θα εξελιχθούν οι ισορροπίες σε Ανατολική Μεσόγειο και Μέση Ανατολή.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι αγορές παρακολουθούν στενά όχι μόνο τις κινήσεις της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης, αλλά και τη σταθερότητα της ισραηλινής πολιτικής ηγεσίας. Η αξιοπιστία της κυβέρνησης επηρεάζει τις αποφάσεις σε τομείς όπως η άμυνα, η τεχνολογία και οι υποδομές, όπου το Ισραήλ αποτελεί σημαντικό περιφερειακό παίκτη.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η εσωτερική αδυναμία της ισραηλινής ηγεσίας και η πιθανή μείωση της επιρροής του Τελ Αβίβ στην αμερικανική πολιτική έναντι του Ιράν έχουν διττή σημασία. Από τη μία, αυξάνουν τη γεωπολιτική αβεβαιότητα σε μια περιοχή όπου η Ελλάδα επενδύει σε ενεργειακά και αμυντικά σχήματα με το Ισραήλ, την Κύπρο και τις ΗΠΑ. Από την άλλη, ενισχύουν την ανάγκη η Αθήνα να θωρακίσει θεσμικά και στρατηγικά τη δική της θέση ως προβλέψιμου εταίρου στην Ανατολική Μεσόγειο, ώστε να διατηρήσει το επενδυτικό ενδιαφέρον σε υποδομές, ενέργεια και άμυνα ακόμη και αν η ισραηλινή πολιτική σκηνή παραμείνει ασταθής.
#Ισραήλ #Νετανιάχου #Ιράν #ΗΠΑΙσραήλ
