Τρεις παράγοντες σταθερότητας στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας περιγράφει ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος, προβάλλοντας συγκρατημένη αισιοδοξία για το καλοκαίρι. Παράλληλα ανοίγει μέτωπο με τις αιτιάσεις για «φθηνό ρεύμα προς Βουλγαρία» και αποκλείει νέα έκτακτη φορολόγηση στα διυλιστήρια.
Μια πιο θωρακισμένη εικόνα της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας για τους θερινούς μήνες περιέγραψε ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος, θέτοντας στο επίκεντρο τον ρόλο των ΑΠΕ, την αποσύνδεση από τις ακριβότερες αγορές της περιοχής και τα αυξημένα υδροηλεκτρικά αποθέματα. Η κυβέρνηση εμφανίζεται «συγκρατημένα αισιόδοξη», αποφεύγοντας τον εφησυχασμό, αλλά εκτιμώντας ότι διαθέτει πλέον ουσιαστικές «άμυνες» απέναντι σε διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Φωτοβολταϊκά πιέζουν καθοδικά τη χονδρική, αλλά με μεγάλες διακυμάνσεις
Κεντρικός πυλώνας της κυβερνητικής ανάγνωσης είναι η ισχυρή διείσδυση των ΑΠΕ και ειδικά των φωτοβολταϊκών, που οδηγούν σε μηδενικές τιμές κατά τις μεσημβρινές ώρες. Σύμφωνα με τον κ. Τσάφο, αν εξαιρεθούν οι ώρες χωρίς σημαντική παραγωγή από φωτοβολταϊκά, η μέση τιμή της αγοράς τον Μάιο θα διαμορφωνόταν περίπου στα 125 €/MWh.
Ωστόσο, οι μηδενικές και πολύ χαμηλές τιμές στις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας συμπιέζουν τον μηνιαίο μέσο όρο στα περίπου 89 €/MWh. Με την καλοκαιρινή άνοδο της παραγωγής από φωτοβολταϊκά, η κυβέρνηση αναμένει συνέχιση της καθοδικής πίεσης στις τιμές τις μεσημβρινές ώρες, στοιχείο που λειτουργεί ως «ανάχωμα» σε ενδεχόμενες διεθνείς ανατιμήσεις.
Αποσύνδεση από ακριβότερες αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης
Δεύτερη γραμμή άμυνας, σύμφωνα με την ανάλυση του ΥΠΕΝ, είναι η φετινή εικόνα αποσύνδεσης της ελληνικής αγοράς από τις ακριβότερες αγορές της περιοχής. Τον Μάιο η μέση τιμή στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 89 €/MWh, όταν στη Βουλγαρία ξεπέρασε τα 102 €/MWh, στη Ρουμανία τα 110 €/MWh και στην Ουγγαρία τα 107 €/MWh.
Ο κ. Τσάφος αποδίδει αυτή τη διαφοροποίηση στις μεγάλες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, που συχνά οδηγούν σε κορεσμό των διασυνδέσεων. Σε αυτές τις συνθήκες, η ελληνική αγορά δεν ακολουθεί πλήρως τις ανοδικές κινήσεις των βορειότερων αγορών, με αποτέλεσμα να διαμορφώνει χαμηλότερες τιμές, παρά το ότι παραμένει εξαγωγική.
Υδροηλεκτρικά αποθέματα και αποθήκευση ως «δίχτυ ασφαλείας»
Τρίτο «ατού» για το ηλεκτρικό σύστημα, όπως το περιέγραψε ο υφυπουργός, είναι τα υδροηλεκτρικά. Τα αποθέματα νερού βρίσκονται, σύμφωνα με τον ίδιο, στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, προσφέροντας σημαντική ευελιξία για την κάλυψη φορτίου και την εξομάλυνση αιχμών κατά τη θερινή περίοδο.
Η ύπαρξη αυτών των εφεδρειών, σε συνδυασμό με τη σταδιακή είσοδο νέων μονάδων αποθήκευσης, διαμορφώνει ένα επιπλέον «δίχτυ ασφαλείας» για την αγορά. Η δυνατότητα ταχείας ενίσχυσης της προσφοράς σε περιόδους υψηλής ζήτησης περιορίζει τον κίνδυνο απότομων ανατιμήσεων στη χονδρική.
Η διαμάχη για τις εξαγωγές προς Βουλγαρία και τις μπαταρίες
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο κ. Τσάφος στις αιτιάσεις ότι η Ελλάδα εξάγει φθηνή ενέργεια από ΑΠΕ προς τη Βουλγαρία, όπου αυτή αποθηκεύεται σε μπαταρίες για να επιστρέψει αργότερα, προσφέροντας ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους Βούλγαρους καταναλωτές. Ο υφυπουργός χαρακτήρισε αυτή την ερμηνεία «υπεραπλουστευμένη».
Επικαλέστηκε το γεγονός ότι η Ελλάδα εξάγει προς τη Βουλγαρία σχεδόν το σύνολο των ωρών του μήνα, ενώ οι ελληνικές τιμές είναι σταθερά χαμηλότερες από τις βουλγαρικές σε όλες τις ώρες της ημέρας. Όπως υπογράμμισε, δεν καταγράφεται περίοδος κατά την οποία η Βουλγαρία εμφανίζει χαμηλότερες τιμές, ώστε να επιβεβαιώνεται το σενάριο ότι η Ελλάδα «πουλά φθηνά και αγοράζει ακριβά πίσω».
Παράλληλα, επεσήμανε ότι υπάρχει ασάφεια ως προς το πραγματικό μέγεθος της εγκατεστημένης αποθήκευσης στη Βουλγαρία, καθώς δεν υπάρχουν πλήρη και αξιόπιστα ευρωπαϊκά δεδομένα. Είναι βέβαιο ότι λειτουργούν μπαταρίες στη γειτονική χώρα, αλλά το μέγεθος και ο ρόλος τους στην αγορά παραμένουν συγκεχυμένα.
Καμία νέα έκτακτη φορολόγηση στα διυλιστήρια
Σε ό,τι αφορά τα καύσιμα, ο υφυπουργός απέκλεισε κατηγορηματικά ενδεχόμενο νέας έκτακτης φορολόγησης των διυλιστηρίων λόγω της ενεργειακής κρίσης. Όπως ανέφερε, προτεραιότητα της πολιτείας είναι η διασφάλιση της επάρκειας καυσίμων και η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας.
«Δεν μπορείς από τη μία να ζητάς από τις εταιρείες να εξασφαλίζουν προμήθειες από όπου μπορούν και σε οποιαδήποτε ποσότητα απαιτείται και από την άλλη να σχεδιάζεις έκτακτες φορολογικές παρεμβάσεις», σημείωσε. Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση από άλλες χώρες, καθώς παραμένει εξαγωγική σε σειρά πετρελαϊκών προϊόντων, στοιχείο που ενισχύει τη θωράκισή της απέναντι σε εξωτερικά σοκ.
Πίεση στους μικρομεσαίους φωτοβολταϊκούς και διαβούλευση με Κομισιόν
Στον αντίποδα της εικόνας σταθερότητας για τον τελικό καταναλωτή, ο κ. Τσάφος αναγνώρισε το πρόβλημα βιωσιμότητας που αντιμετωπίζουν κυρίως οι μικρομεσαίοι φωτοβολταϊκοί παραγωγοί. Η μεγάλη παραγωγή ρεύματος από ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την περιορισμένη ζήτηση, οδηγεί σε μηδενικές και αρνητικές τιμές πολλές ώρες της ημέρας, συμπιέζοντας τα έσοδα των παραγωγών.
Ο υφυπουργός επιβεβαίωσε ότι η ελληνική πλευρά βρίσκεται σε συνεχή διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει ήδη αποστείλει σχετικά αιτήματα. Βασικός στόχος είναι να αλλάξει ο κανόνας που εξισώνει σήμερα τις μηδενικές με τις αρνητικές τιμές, ώστε οι παραγωγοί να αποζημιώνονται όταν η τιμή είναι μηδενική και να ισχύουν περιορισμοί μόνο στις αρνητικές τιμές, όπως συμβαίνει σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα έχει πιο ξεκάθαρη εικόνα για τις προθέσεις της Κομισιόν και τα περιθώρια παρέμβασης. Η εξέλιξη αυτή θα είναι κρίσιμη για τη χρηματοοικονομική αντοχή της μικρομεσαίας παραγωγικής βάσης στις ΑΠΕ.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, ο συνδυασμός φθηνότερης χονδρικής (89 €/MWh), ισχυρής παραγωγής από φωτοβολταϊκά και υψηλών υδροηλεκτρικών αποθεμάτων σημαίνει ότι, εφόσον δεν υπάρξει διεθνές σοκ, οι καλοκαιρινοί λογαριασμοί ρεύματος δεν αναμένεται να δεχθούν ακραίες πιέσεις από το σκέλος της ενέργειας. Η αποσύνδεση από τις ακριβότερες αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης λειτουργεί υπέρ της ελληνικής αγοράς, ενώ η απουσία νέας έκτακτης φορολόγησης στα διυλιστήρια μειώνει τον κίνδυνο πρόσθετων αυξήσεων στα καύσιμα. Ωστόσο, η πίεση στους μικρομεσαίους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς δείχνει ότι η σταθερότητα των τιμών για τον τελικό πελάτη στηρίζεται σε ένα μοντέλο που χρειάζεται ρύθμιση, ώστε να παραμείνουν βιώσιμες οι επενδύσεις στις ΑΠΕ και να συνεχιστεί η προσφορά φθηνής ενέργειας στην ελληνική οικονομία.
#ενέργεια #τιμέςρεύματος #ΑΠΕ #ηλεκτρισμός #καύσιμα
