Η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη ζητά την άμεση δημοσίευση απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον εκτοκισμό ρυθμισμένων οφειλών. Το ζήτημα αφορά χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά που παραμένουν σε καθεστώς αβεβαιότητας.
Σε μια κίνηση με σαφές κοινωνικό και θεσμικό αποτύπωμα, η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και τομεάρχης για τις Τράπεζες, το Ιδιωτικό Χρέος, την Προστασία των Δανειοληπτών και τις Επενδύσεις, Μιλένα Αποστολάκη, παρεμβαίνει δημόσια για την καθυστέρηση δημοσίευσης κρίσιμης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Με επιστολή της προς την πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου ζητά την επίσπευση της καθαρογραφής και δημοσίευσης της απόφασης που έχει εκδοθεί ήδη από τις 5 Φεβρουαρίου και αφορά τον τρόπο εκτοκισμού οφειλών υπαγμένων στον νόμο 3869/2010 για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
Τι κρίνει η απόφαση για τον εκτοκισμό των οφειλών
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά και επικαλείται το ΠΑΣΟΚ, η απόφαση της Ολομέλειας αποσαφηνίζει ότι οι τόκοι επί των ρυθμισμένων οφειλών υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής. Μια τέτοια ερμηνεία ενισχύει ουσιαστικά την προστασία των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, καθώς περιορίζει την τοκοφόρο βάση και άρα το τελικό βάρος εξυπηρέτησης του χρέους. Παράλληλα, βελτιώνει τη βιωσιμότητα των δικαστικών ρυθμίσεων του νόμου 3869/2010, ο οποίος αποτέλεσε για χρόνια βασικό εργαλείο δικαστικής προστασίας για χιλιάδες δανειολήπτες.
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζεται, παρά την πάροδο σημαντικού χρονικού διαστήματος από την έκδοση της απόφασης, αυτή δεν έχει ακόμη καθαρογραφεί και δημοσιευθεί. Η εκκρεμότητα αυτή μετατρέπει μια κατ’ αρχήν θετική δικαστική κρίση σε ανενεργό κείμενο, καθώς χωρίς επίσημη δημοσίευση δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη από τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και δικαστήρια.
Το «κενό εφαρμογής» και οι επιπτώσεις για τους δανειολήπτες
Η Μιλένα Αποστολάκη περιγράφει την καθυστέρηση ως παράγοντα δημιουργίας «πραγματικού κενού εφαρμογής» με άμεσες συνέπειες για χιλιάδες δανειολήπτες. Όπως αναφέρει, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων επικαλούνται τη μη δημοσίευση της απόφασης για να μην προχωρούν σε αναπροσαρμογές δοσολογίων, συμψηφισμούς ή εφαρμογή των νέων υπολογισμών τόκων. Στο μεταξύ, οι πολίτες συνεχίζουν να επιβαρύνονται οικονομικά με δόσεις που δεν ενσωματώνουν τη νέα δικαστική ερμηνεία.
Η εικόνα που αναδεικνύεται είναι αυτή ενός θεσμικού παραδόξου: η ανώτατη δικαστική κρίση έχει ληφθεί, αλλά η απουσία τυπικής ολοκλήρωσης της διαδικασίας στερεί από τους δανειολήπτες το πρακτικό όφελος. Η πολιτική ανάγνωση που επιχειρεί το ΠΑΣΟΚ είναι ότι η καθυστέρηση δεν είναι ουδέτερη, καθώς διατηρεί σε ισχύ έναν δυσμενέστερο για τους οφειλέτες τρόπο εκτοκισμού, έστω και αν αυτός έχει κριθεί από την Ολομέλεια ως μη ορθός.
Η σύγκριση με την απόφαση για servicers και funds
Στην επιστολή της, η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ υπενθυμίζει την ταχύτητα με την οποία καθαρογράφηκε και δημοσιεύθηκε η υπ’ αριθμ. 1/2023 απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Εκείνη η απόφαση, που αφορούσε τη νομιμοποίηση των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και των επενδυτικών κεφαλαίων (funds) να προβαίνουν σε πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης, δημοσιεύθηκε μόλις επτά ημέρες μετά την έκδοσή της.
Η σύγκριση αυτή δεν είναι τυχαία. Αναδεικνύει, σε πολιτικό επίπεδο, την αίσθηση διαφορετικών ταχυτήτων στη δικαστική διαχείριση υποθέσεων που αφορούν, αφενός, τα δικαιώματα των πιστωτών και, αφετέρου, την προστασία των δανειοληπτών. Η Αποστολάκη αφήνει να εννοηθεί ότι η ταχύτητα στην υπόθεση των servicers και funds, σε αντιδιαστολή με τη βραδύτητα στην υπόθεση του εκτοκισμού υπερχρεωμένων νοικοκυριών, τροφοδοτεί ερωτήματα για την ισορροπία ανάμεσα στην αποτελεσματικότητα των εισπρακτικών μηχανισμών και την ουσιαστική προστασία των οφειλετών.
Ασφάλεια δικαίου και εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη
Πέρα από το οικονομικό αποτύπωμα, η παρέμβαση του ΠΑΣΟΚ θέτει στο επίκεντρο και το θεσμικό ζήτημα της ασφάλειας δικαίου. Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η παρατεταμένη εκκρεμότητα «πλήττει την ασφάλεια δικαίου, την ουσιαστική αποτελεσματικότητα μιας κρίσιμης δικαστικής απόφασης, αλλά και την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δικαιοσύνη». Η κριτική δεν αφορά το περιεχόμενο της δικαστικής κρίσης, αλλά τον χρόνο και τον τρόπο με τον οποίο αυτή μετατρέπεται σε εφαρμόσιμο κανόνα.
Η Αποστολάκη υπογραμμίζει ότι «η έγκαιρη ολοκλήρωση της διαδικασίας δεν αφορά μόνο τη διοικητική διεκπεραίωση μιας δικαστικής απόφασης». Κατά την ίδια, πρόκειται για τον πυρήνα της δυνατότητας χιλιάδων πολιτών «να δουν να ενεργοποιείται στην πράξη η δικαστική προστασία που δικαιώθηκαν να λάβουν». Με αυτή τη διατύπωση, η βουλευτής μεταφέρει το ζήτημα από το επίπεδο της τυπικής δικαστικής διαδικασίας στο επίπεδο της ουσιαστικής πρόσβασης στη δικαιοσύνη.
Πολιτική στόχευση και θεσμικό μήνυμα του ΠΑΣΟΚ
Η κίνηση της Μιλένας Αποστολάκη εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική του ΠΑΣΟΚ να επανατοποθετηθεί ως κόμμα με κεντρική ατζέντα την προστασία των δανειοληπτών και τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους. Η επιλογή να απευθυνθεί θεσμικά στην πρόεδρο του Αρείου Πάγου, και όχι απλώς να καταγγείλει πολιτικά την καθυστέρηση, δείχνει προσπάθεια να αναδειχθεί το θέμα ως ζήτημα λειτουργίας των θεσμών και όχι μόνο ως πεδίο κομματικής αντιπαράθεσης.
Ταυτόχρονα, η παρέμβαση αυτή πιέζει το δικαστικό σύστημα να απαντήσει στο ερώτημα πώς ιεραρχεί τις υποθέσεις που έχουν άμεσο κοινωνικό αντίκτυπο. Η επίκληση της προηγούμενης ταχείας δημοσίευσης απόφασης υπέρ των servicers και funds λειτουργεί ως έμμεση υπενθύμιση ότι η ταχύτητα δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα, αλλά και επιλογή προτεραιοτήτων. Σε αυτό το πλαίσιο, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως πολιτικός εκφραστής των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, διεκδικώντας ρόλο ρυθμιστή στη συζήτηση για το ιδιωτικό χρέος.
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη που ζει με ρυθμισμένο δάνειο, η διαφορά στον τρόπο εκτοκισμού δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια, αλλά ζήτημα επιβίωσης της ρύθμισης. Αν οι τόκοι υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου, οι δόσεις μπορούν να παραμείνουν σε επίπεδα ανεκτά, μειώνοντας τον κίνδυνο νέων καθυστερήσεων και κατασχέσεων. Η καθυστέρηση δημοσίευσης της απόφασης κρατά χιλιάδες νοικοκυριά «μετέωρα», ενώ οι τράπεζες συνεχίζουν να εφαρμόζουν δυσμενέστερους υπολογισμούς. Σε επίπεδο πολιτικού συστήματος, η υπόθεση αναδεικνύει ότι η προστασία της πρώτης κατοικίας και η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους δεν κρίνονται μόνο στη Βουλή, αλλά και στον ρυθμό με τον οποίο η Δικαιοσύνη μετατρέπει τις αποφάσεις της σε εφαρμόσιμο δίκαιο. Η πίεση προς τον Άρειο Πάγο για ταχύτερη δημοσίευση τέτοιων αποφάσεων μπορεί να εξελιχθεί σε κεντρικό πεδίο θεσμικής αντιπαράθεσης τα επόμενα χρόνια.
#ΠΑΣΟΚ #ΑρειοςΠαγος #δανειοληπτες #ιδιωτικοχρεος #υπερχρεωμενα
