Στην τελική ευθεία μπαίνει το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, με κεντρικό μέτρο τον περιορισμό υψομέτρου στα αιολικά πάρκα. Παράλληλα επαναχαράσσεται ο χάρτης επενδύσεων σε τουριστικά νησιά και προστατευόμενες περιοχές.
Το νέο Χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας εισέρχεται στην τελική ευθεία, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) να ετοιμάζεται να το θέσει σε δημόσια διαβούλευση την επόμενη εβδομάδα. Στην καρδιά των αλλαγών βρίσκονται τα αιολικά πάρκα, όπου μπαίνει για πρώτη φορά «κόφτης» στο υψόμετρο, αυστηρότεροι περιορισμοί σε τουριστικά νησιά και πιο σφιχτό πλαίσιο για τις προστατευόμενες περιοχές.
Ο «κόφτης» στο υψόμετρο και οι εξαιρέσεις
Κρίσιμο σημείο του νέου πλαισίου είναι το όριο υψομέτρου πάνω από το οποίο δεν θα επιτρέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε ψηλά βουνά. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι το πλαφόν θα τοποθετηθεί κάτω από τα 1.500 μέτρα, έπειτα από μήνες διαρροών και σεναρίων που κινούνταν από τα 1.300 έως σχεδόν τα 2.000 μέτρα. Όπως μεταφέρουν κυβερνητικές πηγές, επιλέγεται μια «μέση λύση» ώστε να προστατευθούν ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα χωρίς να αποκλειστούν ζώνες με υψηλό αιολικό δυναμικό.
Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η πρόβλεψη ότι από τους οριζόντιους περιορισμούς θα εξαιρούνται έργα που έχουν ήδη λάβει Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ). Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι και αιολικά πάρκα που έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία γνωμοδοτήσεων και απλώς εκκρεμεί η τυπική έκδοση της απόφασης δεν θα κινδυνεύσουν με ακύρωση, ακόμη κι αν υπερβαίνουν το νέο όριο υψομέτρου.
Αντιδράσεις της αγοράς και επιχείρημα του ΥΠΕΝ
Ο κλάδος των αιολικών αντιδρά έντονα στο μέτρο, προειδοποιώντας ότι η δραστική συρρίκνωση των διαθέσιμων περιοχών μπορεί να περιορίσει ουσιαστικά τις πραγματικές επενδυτικές δυνατότητες. Η αγορά κάνει λόγο για «τυφλούς οριζόντιους περιορισμούς σε περιοχές που κατά βάση βρίσκεται αυτός ο πόρος στη χώρα μας σε αφθονία», οι οποίοι, όπως έχει υποστηρίξει ο πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ Παναγιώτης Λαδακάκος, μπορεί να αποτελέσουν «το τελειωτικό χτύπημα για τον κλάδο».
Στον αντίποδα, κύκλοι του ΥΠΕΝ σημειώνουν ότι η Ελλάδα έχει ήδη αδειοδοτήσει πολύ περισσότερα αιολικά από όσα χρειάζεται ακόμη και για τον ορίζοντα του 2050. Τα ενεργά πάρκα, μαζί με όσα έχουν οριστική προσφορά σύνδεσης και όσα έχουν υποβάλει αίτημα για τέτοια προσφορά, φτάνουν περίπου τα 16 GW, όταν οι στόχοι του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) είναι 8,9 GW έως το 2030 και 13 GW έως το 2050.
Σύγκρουση προτεραιοτήτων: τουρισμός, νησιά και RED III
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η χρονική σύμπτωση: το Χωροταξικό των ΑΠΕ θα παρουσιαστεί λίγες ημέρες μετά το νέο Χωροταξικό του Τουρισμού, που ανακοινώνουν οι αρμόδιοι υπουργοί Όλγα Κεφαλογιάννη και Σταύρος Παπασταύρου. Τα δύο πλαίσια είναι άρρηκτα συνδεδεμένα, καθώς η μέχρι σήμερα ασάφεια για την ανάπτυξη ΑΠΕ σε νησιά με έντονη τουριστική δραστηριότητα έχει μπλοκάρει σειρά «πράσινων» επενδύσεων.
Θεωρείται δεδομένο ότι οι αυστηρότεροι περιορισμοί για νέα αιολικά θα ισχύσουν σε νησιά με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως οι Κυκλάδες. Εκκρεμεί όμως η τελική στάση απέναντι στην Κρήτη, η οποία στο σχέδιο της προηγούμενης ηγεσίας του ΥΠΕΝ είχε επιλεγεί για να φιλοξενήσει σημαντικό αριθμό αιολικών πάρκων.
Το νέο Χωροταξικό πρέπει επίσης να ενσωματώσει την ευρωπαϊκή Οδηγία RED III, που θεσπίζει τις «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (Go-to Areas), όπου οι αδειοδοτήσεις απλουστεύονται. Παρότι απαιτείται ειδική μελέτη για τον ακριβή καθορισμό τους, εκτιμάται ότι, τουλάχιστον για τα αιολικά, θα ταυτιστούν σε μεγάλο βαθμό με τις ήδη γνωστές «Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας». Στην Κρήτη, για παράδειγμα, σήμερα είναι 58, με προηγούμενο σχέδιο να προβλέπει αύξησή τους σε 67.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην προστασία τοπίου και κοινωνικής αποδοχής, και στη διατήρηση επενδυτικού ενδιαφέροντος σε έναν κλάδο-κλειδί για την ενεργειακή μετάβαση. Το αν το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσει ως εργαλείο ορθολογικής χωροθέτησης ή ως de facto φρένο σε ώριμα έργα θα κριθεί από τις εξαιρέσεις, τη χωρική εξειδίκευση στα νησιά και την ταχύτητα με την οποία θα οριστούν πραγματικές Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ, με σαφείς συντεταγμένες και όχι γενικόλογες διατυπώσεις.
#ΑΠΕ #αιολικά #ενέργεια #ΥΠΕΝ #ΕΣΕΚ
