Μόσχα και Κάιρο ζητούν αποκλιμάκωση της κρίσης με το Ιράν μέσω διαπραγματεύσεων, απορρίπτοντας στρατιωτική κλιμάκωση. Η συντονισμένη στάση ενισχύει τον ρόλο τους ως διαμεσολαβητών στη Μέση Ανατολή.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και ο Αιγύπτιος ομόλογός του Μπάντρ Αμπντελάτι τάχθηκαν υπέρ της αποκλειστικά διπλωματικής διαχείρισης της κρίσης με το Ιράν, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν στις 4 Μαΐου. Σύμφωνα με τη ρωσική ανάγνωση της συνομιλίας, οι δύο πλευρές συνέδεσαν την ένταση με την «επιθετικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν», δίνοντας σαφές στίγμα της γεωπολιτικής τους τοποθέτησης.
Ποια γραμμή συνεννόησης διαμορφώνουν Μόσχα και Κάιρο;
Οι δύο υπουργοί υπογράμμισαν ότι η όποια συμφωνία για την κρίση με το Ιράν πρέπει να είναι «μακροπρόθεσμη, βιώσιμη» και να λαμβάνει υπόψη «τα νόμιμα συμφέροντα όλων των κρατών της περιοχής». Η διατύπωση παραπέμπει σε προσέγγιση «συλλογικής ασφάλειας» στον Περσικό Κόλπο και τη Μέση Ανατολή, όπου η Ρωσία επιδιώκει ρόλο εγγυήτριας δύναμης και η Αίγυπτος ρόλο περιφερειακού σταθεροποιητή. Για το Κάιρο, η αποφυγή ευρείας σύγκρουσης είναι κρίσιμη, καθώς οποιαδήποτε κλιμάκωση επηρεάζει άμεσα τις ροές ενέργειας, τα ναύλα στη Διώρυγα του Σουέζ και τις ισορροπίες με τις χώρες του Κόλπου.
Η κρίση με το Ιράν και ο ρόλος των ΗΠΑ και του Ισραήλ
Η αναφορά της Μόσχας σε «επιθετικότητα» των ΗΠΑ και του Ισραήλ αναδεικνύει τη ρωσική προσπάθεια να κεφαλαιοποιήσει την ένταση μεταξύ Τεχεράνης και Δύσης. Η Ρωσία εμφανίζεται ως συνομιλητής του Ιράν, αλλά και ως εναλλακτικός πόλος για τα αραβικά κράτη που επιδιώκουν μεγαλύτερη αυτονομία από την αμερικανική πολιτική ασφάλειας. Η Αίγυπτος, αν και διατηρεί στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, επιλέγει ρητορική υπέρ της αποκλιμάκωσης, επιχειρώντας να ισορροπήσει μεταξύ Δύσης, Ρωσίας και περιφερειακών εταίρων.
Για τις αγορές ενέργειας, κάθε μήνυμα υπέρ της διπλωματίας λειτουργεί ως σήμα σταθεροποίησης, ακόμη και αν δεν συνοδεύεται από άμεσες πρωτοβουλίες. Ωστόσο, η έμμεση στοχοποίηση της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ αντανακλά το βάθος της γεωπολιτικής πόλωσης γύρω από το ιρανικό ζήτημα και περιορίζει τον χώρο για συναινετικές λύσεις με δυτική αιγίδα.
BRICS, Νέο Δελχί και διεύρυνση του πολυπολικού πλαισίου
Λαβρόφ και Αμπντελάτι συζήτησαν επίσης την προσεχή συνάντηση υπουργών Εξωτερικών των BRICS στις 14-15 Μαΐου στο Νέο Δελχί. Η Αίγυπτος, ως νέο μέλος της διευρυμένης ομάδας, επιδιώκει να αξιοποιήσει το σχήμα για πρόσβαση σε χρηματοδότηση, επενδύσεις υποδομών και μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι σε Δύση και διεθνείς χρηματοπιστωτικούς θεσμούς. Για τη Ρωσία, η ενίσχυση του μπλοκ BRICS λειτουργεί ως βασικό εργαλείο αμφισβήτησης της δυτικής οικονομικής και πολιτικής ηγεμονίας.
Η συζήτηση για το Ιράν στο πλαίσιο των BRICS μπορεί να οδηγήσει σε πιο συντονισμένες θέσεις μεταξύ χωρών που έχουν σημαντικές ενεργειακές και εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη. Αυτό αυξάνει την πίεση για λύσεις εκτός των παραδοσιακών δυτικών σχημάτων, όπως η G7 ή το ΝΑΤΟ, και ενισχύει την τάση πολυπολικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Ρωσοαιγυπτιακές σχέσεις και προοπτικές διμερούς συνεργασίας
Πέρα από την κρίση με το Ιράν, οι δύο υπουργοί εξέτασαν «πτυχές της περαιτέρω ανάπτυξης της διμερούς συνεργασίας». Οι ρωσοαιγυπτιακές σχέσεις έχουν ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, με έμφαση στην ενέργεια, τους εξοπλισμούς και τα έργα υποδομής. Ενδεικτικό είναι το πυρηνικό έργο στο Ελ Νταμπάα, καθώς και η διεύρυνση της συνεργασίας σε σιτηρά και λιμάνια της Μεσογείου και της Ερυθράς Θάλασσας.
Για τη Μόσχα, η Αίγυπτος αποτελεί πύλη προς την Αφρική και την αραβική αγορά, ενώ για το Κάιρο η Ρωσία είναι χρήσιμος αντισταθμιστικός πόλος απέναντι σε ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σύγκλιση σε ζητήματα όπως το Ιράν, η Γάζα και η ευρύτερη Μέση Ανατολή εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική αναζήτησης περιφερειακής αυτονομίας.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και τα ελληνικά επιχειρηματικά συμφέροντα, η σύμπλευση Ρωσίας–Αιγύπτου υπέρ της διπλωματικής εκτόνωσης της κρίσης με το Ιράν έχει τρεις πρακτικές συνέπειες. Πρώτον, κάθε σήμα αποκλιμάκωσης λειτουργεί σταθεροποιητικά για τις διεθνείς τιμές πετρελαίου και ναυτιλιακών ναύλων, στοιχείο κρίσιμο για τη ναυτιλία, τα διυλιστήρια και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες στην Ελλάδα. Δεύτερον, η ενίσχυση του ρόλου της Αιγύπτου ως κόμβου BRICS και περιφερειακού διαμεσολαβητή αυξάνει τη σημασία των ελληνοαιγυπτιακών σχέσεων, ιδίως σε ενέργεια, θαλάσσιες μεταφορές και υποδομές. Τρίτον, η εμβάθυνση των ρωσοαιγυπτιακών δεσμών εντάσσεται σε ένα πολυπολικό περιβάλλον όπου η Αθήνα θα χρειαστεί πιο σύνθετη διπλωματική και επιχειρηματική στρατηγική, ισορροπώντας τη στενή συνεργασία με ΕΕ–ΗΠΑ με στοχευμένες συνεργασίες σε Ανατολική Μεσόγειο και Βόρεια Αφρική.
#Ρωσία #Αίγυπτος #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #BRICS #Διπλωματία
