Η Μόσχα κλιμακώνει τη ρητορική της, κατηγορώντας ανοιχτά τη Δύση για «άμεση στήριξη» του Κιέβου. Οι αναφορές σε τρομοκρατία και μυστικές υπηρεσίες δείχνουν στροφή σε πιο επιθετική επικοινωνιακή γραμμή.
Η Ρωσία επιχειρεί νέα σκλήρυνση της διπλωματικής της γραμμής απέναντι στη Δύση, με την εκπρόσωπο του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, να χαρακτηρίζει «απαράδεκτη» τη στήριξη των δυτικών κυβερνήσεων προς την Ουκρανία. Μιλώντας σε συνέντευξή της στο πρακτορείο TASS, υποστήριξε ότι οι δυτικές χώρες έχουν περάσει από τις «μυστικές ενέργειες» στην «άμεση υποστήριξη» αυτού που η ίδια αποκάλεσε «τρομοκρατικό καθεστώς» στο Κίεβο.
Από την έμμεση στην «άμεση» εμπλοκή της Δύσης;
Σύμφωνα με τη Ζαχάροβα, η δυτική εμπλοκή δεν περιορίζεται πλέον σε πολιτική κάλυψη ή έμμεση στρατιωτική βοήθεια, αλλά εκδηλώνεται μέσω «άμεσης χρηματοδότησης και συνεργασίας» με τις ουκρανικές αρχές. Η ίδια μίλησε για «πρωτοφανή» κίνηση, επιχειρώντας να παρουσιάσει τη Δύση όχι ως τρίτο μέρος στη σύγκρουση, αλλά ως ενεργό συμμέτοχο σε μια αντιπαράθεση που η Μόσχα πλαισιώνει όλο και περισσότερο με όρους «αντιτρομοκρατίας».
Η ρωσική αφήγηση στοχεύει να υποβαθμίσει τον πολιτικό χαρακτήρα της ουκρανικής κυβέρνησης, εντάσσοντάς την σε ένα πλαίσιο «τρομοκρατικής» απειλής. Αυτό επιτρέπει στο Κρεμλίνο να διεκδικεί μεγαλύτερο περιθώριο στρατιωτικής δράσης και ταυτόχρονα να πιέζει τρίτες χώρες να επανεξετάσουν τη στάση τους, παρουσιάζοντας τη στήριξη προς το Κίεβο ως ηθικά και νομικά επιβαρυμένη.
Η επίκληση της τρομοκρατίας και το αφήγημα των μυστικών υπηρεσιών
Η Ζαχάροβα υποστήριξε ότι η τρομοκρατία «δεν μειώθηκε αλλά επεκτάθηκε», παρά το γεγονός ότι –κατά την ίδια– η Δύση έχει εγκαταλείψει τις συζητήσεις για την αντιμετώπισή της στα διεθνή φόρα. Σε αυτό το πλαίσιο, επανέφερε ένα γνώριμο μοτίβο της ρωσικής ρητορικής: τη σύνδεση δυτικών μυστικών υπηρεσιών με ένοπλες οργανώσεις.
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά της στον Οσάμα μπιν Λάντεν, τον οποίο περιέγραψε ως πρόσωπο που «στην πραγματικότητα υποστηριζόταν από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών». Με αυτόν τον παραλληλισμό, η Μόσχα επιχειρεί να εντάξει την ουκρανική υπόθεση σε μια ευρύτερη ιστορική γραμμή, όπου η Δύση εμφανίζεται να αξιοποιεί ένοπλους ή ασταθείς παράγοντες για γεωπολιτικά οφέλη και στη συνέχεια να χάνει τον έλεγχο.
Η χρήση του όρου «τρομοκρατία» σε σχέση με την Ουκρανία δεν είναι απλώς επικοινωνιακή υπερβολή· αποτελεί εργαλείο για τη διαμόρφωση νομικοπολιτικού πλαισίου. Αν η ρωσική θέση βρει απήχηση σε τρίτες χώρες, μπορεί να επηρεάσει στάσεις σε ψηφοφορίες σε διεθνείς οργανισμούς, αλλά και να δυσκολέψει τη ροή στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς το Κίεβο από κράτη που τηρούν πιο επιφυλακτική στάση.
Γιατί η Μόσχα κλιμακώνει τώρα τη ρητορική της;
Η σκλήρυνση της γλώσσας συμπίπτει με μια φάση όπου η σύγκρουση στην Ουκρανία έχει παγιωθεί, ενώ η δυτική βοήθεια –ιδίως από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση– αποκτά πιο μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, με πολυετείς χρηματοδοτικές δεσμεύσεις και προγράμματα ανασυγκρότησης. Η Μόσχα αντιλαμβάνεται ότι όσο θεσμοποιείται αυτή η στήριξη, τόσο δυσκολότερη γίνεται η αναστροφή της.
Με την κατηγορία περί «άμεσης υποστήριξης» ενός «τρομοκρατικού καθεστώτος», η Ρωσία επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης για την κλιμάκωση από το πεδίο της στρατιωτικής σύγκρουσης στο επίπεδο της διεθνούς νομιμοποίησης. Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να παρουσιαστεί η ίδια ως δύναμη που δρα προληπτικά απέναντι σε απειλές ασφαλείας, αφετέρου να πιεστούν ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που αντιμετωπίζουν εσωτερικές πολιτικές εντάσεις για το κόστος της στήριξης στην Ουκρανία.
Η επιλογή να συνδεθεί η σημερινή σύγκρουση με ιστορικά παραδείγματα συνεργασίας δυτικών μυστικών υπηρεσιών με ένοπλες οργανώσεις, επιδιώκει να διαβρώσει την αξιοπιστία των ΗΠΑ και των συμμάχων τους ως εγγυητών της διεθνούς τάξης. Αν αυτό το αφήγημα ριζώσει σε τμήματα της κοινής γνώμης εκτός Δύσης, ενισχύει την προσπάθεια της Μόσχας για αναδιάταξη των διεθνών συμμαχιών και για μεγαλύτερη αποδοχή της ρωσικής θέσης σε Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η κλιμάκωση της ρωσικής ρητορικής σημαίνει ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα στην ευρύτερη περιοχή παραμένει υψηλή, με άμεσες συνέπειες στο ενεργειακό κόστος, στις ναυτιλιακές ροές και στη στάση των αγορών απέναντι σε χώρες της περιφέρειας της Ευρωζώνης. Η Αθήνα θα χρειαστεί να συνεχίσει την ισορροπία μεταξύ ευρωπαϊκής γραμμής στήριξης προς το Κίεβο και διαχείρισης των επιπτώσεων σε ενέργεια, πληθωρισμό και τουρισμό, καθώς κάθε νέα ένταση δυσκολεύει τον σχεδιασμό μακροπρόθεσμων επενδύσεων και επιτείνει την ανάγκη για διαφοροποίηση πηγών ενέργειας και σταθερό πλαίσιο ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
#Ρωσία #Ουκρανία #Ζαχάροβα #ΔιεθνήςΑσφάλεια
