Η Fitch ξεχωρίζει την Ελλάδα ως τη μόνη χώρα με πραγματικά στοχευμένα μέτρα στήριξης για το ενεργειακό κόστος. Προειδοποιεί όμως ότι η επέκταση οριζόντιων παρεμβάσεων στην Ευρώπη μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά τα δημόσια οικονομικά.
Η ενεργειακή κρίση και η νέα άνοδος των τιμών μετά τον πόλεμο με το Ιράν φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τα δημοσιονομικά αντανακλαστικά των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Η Fitch Ratings αξιολογεί τις μέχρι σήμερα παρεμβάσεις ως περιορισμένες σε μέγεθος, αλλά προειδοποιεί ότι η επέκτασή τους, ιδίως όταν είναι οριζόντιες, μπορεί να δημιουργήσει μεσοπρόθεσμους κινδύνους για τα δημόσια οικονομικά. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα ξεχωρίζει θετικά ως η μόνη χώρα που, σύμφωνα με τον οίκο, έχει υιοθετήσει πραγματικά στοχευμένα μέτρα στήριξης.
Οριζόντια μέτρα στην Ευρώπη, στοχευμένες παρεμβάσεις στην Ελλάδα
Ο Φεντερίκο Μπαρίγα-Σαλασάρ, επικεφαλής αξιολογήσεων κρατικού αξιόχρεου Δυτικής Ευρώπης της Fitch, σημείωσε σε διαδικτυακό σεμινάριο ότι τα πακέτα στήριξης είναι μέχρι στιγμής «πολύ μικρά», κυμαινόμενα από περίπου 0,3% του ΑΕΠ στην Ισπανία έως λιγότερο από 0,01% του ΑΕΠ στη Γαλλία και τη Βρετανία. Τα περιορισμένα αυτά μεγέθη αντανακλούν τους ήδη πιεσμένους προϋπολογισμούς, ιδιαίτερα σε χώρες με υψηλό χρέος ή στενά δημοσιονομικά περιθώρια.
Ωστόσο, η κριτική της Fitch δεν αφορά τόσο το ύψος των παρεμβάσεων, όσο τον σχεδιασμό τους. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιλέγουν οριζόντια μέτρα, όπως μειώσεις φόρων στα καύσιμα ή γενικευμένες επιδοτήσεις, που ωφελούν το σύνολο των καταναλωτών ανεξαρτήτως εισοδήματος. Αυτό, όπως επισημαίνουν οικονομολόγοι, είναι αναποτελεσματικό δημοσιονομικά και κοινωνικά, ειδικά όταν οι δημοσιονομικοί πόροι είναι περιορισμένοι.
Κίνδυνοι για τα δημόσια οικονομικά και το μήνυμα του Fitch
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα αναδεικνύεται –κατά τη Fitch– ως η μόνη χώρα που έχει προχωρήσει σε ουσιαστικά στοχευμένες παρεμβάσεις, κατευθύνοντας τη στήριξη κυρίως σε νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος και πιο ευάλωτες ομάδες. Η επιλογή αυτή θεωρείται πιο συμβατή με τη δημοσιονομική σταθερότητα, καθώς περιορίζει το δημοσιονομικό κόστος ανά μονάδα στήριξης και ενισχύει την κοινωνική στόχευση.
Ο Μπαρίγα-Σαλασάρ προειδοποίησε ότι, εάν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναγκαστούν να διευρύνουν τα μέτρα στήριξης σε περίπτωση παρατεταμένης έντασης στις αγορές ενέργειας, η συνέχιση των οριζόντιων παρεμβάσεων θα μπορούσε να έχει «σημαντικές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο». Η έμφαση της Fitch στην ελληνική στρατηγική λειτουργεί έτσι ως έμμεσο μήνυμα προς τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για στροφή σε πιο στοχευμένες λύσεις, που προστατεύουν τους πιο ευάλωτους χωρίς να υπονομεύουν τη δημοσιονομική αξιοπιστία.
Σχόλιο
: Η θετική αναφορά της Fitch στην Ελλάδα δεν είναι απλώς επικοινωνιακό κέρδος· αποτελεί έμμεση επιβεβαίωση ότι η στροφή σε στοχευμένες ενισχύσεις ενισχύει την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής και θωρακίζει τη χώρα απέναντι σε μελλοντικές αναταράξεις στο κόστος ενέργειας.






