Η Ryanair προειδοποιεί ανοιχτά ότι η κρίση καυσίμων που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε κατάρρευση αεροπορικών εταιρειών στην Ευρώπη μέσα στον επόμενο χειμώνα. Και όταν μια εταιρεία σαν τη Ryanair μιλά για «σενάριο Αρμαγεδδώνα», η αγορά ακούει προσεκτικά.
Ο οικονομικός διευθυντής της εταιρείας, Neil Sorahan, ξεκαθάρισε ότι η Ryanair έχει ήδη προετοιμαστεί για ακραίες εξελίξεις στην αγορά jet fuel, παρότι προς το παρόν δεν βλέπει μαζικές ακυρώσεις πτήσεων για το καλοκαίρι. Η εταιρεία διατηρεί πλήρες θερινό πρόγραμμα και σχεδιάζει να συνεχίσει κανονικά και τον χειμώνα.
Το κρίσιμο πλεονέκτημα της Ryanair είναι το hedging. Η εταιρεία έχει «κλειδώσει» περίπου το 80% των αναγκών της σε καύσιμα σε τιμές πολύ χαμηλότερες από τα σημερινά επίπεδα, περιορίζοντας δραστικά την έκθεσή της στην εκρηκτική άνοδο του πετρελαίου και του jet fuel. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να απορροφήσει το σοκ πολύ πιο εύκολα από ανταγωνιστές που παραμένουν εκτεθειμένοι στις spot τιμές.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο μεγάλος κίνδυνος για τον ευρωπαϊκό αεροπορικό κλάδο.
Η αγορά καυσίμων έχει μπει σε κατάσταση stress μετά τη συνεχιζόμενη κρίση στα Strait of Hormuz, με τις τιμές jet fuel να έχουν εκτοξευθεί και την Ευρώπη να αναζητά εναλλακτικές πηγές προμήθειας από τις ΗΠΑ, τη Βραζιλία και τη Βενεζουέλα. Παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης, το κόστος παραμένει υψηλό και η αβεβαιότητα τεράστια.
Η Ryanair υποστηρίζει ότι οι ισχυρότεροι παίκτες μπορούν να επιβιώσουν. Οι πιο αδύναμοι όμως ίσως όχι.
Ο Sorahan προειδοποίησε ότι αρκετές εταιρείες που ήδη αντιμετώπιζαν οικονομικά προβλήματα πριν από τον πόλεμο, ενδέχεται να «χτυπήσουν τοίχο» τον χειμώνα, όταν η εποχική ζήτηση πέσει και οι υψηλές τιμές καυσίμων συνεχίσουν να πιέζουν τα margins.
Η εικόνα στην ευρωπαϊκή αεροπορία αρχίζει ήδη να αλλάζει. Ορισμένες εταιρείες έχουν περιορίσει δρομολόγια, άλλες αυξάνουν τιμές ή εξετάζουν fuel surcharges, ενώ η αγορά βλέπει πλέον σοβαρό κίνδυνο consolidation. Με απλά λόγια: οι ισχυροί θα αγοράσουν χρόνο – οι αδύναμοι ίσως εξαφανιστούν.
Παρά την κρίση, η Ryanair ανακοίνωσε ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα, με τα καθαρά κέρδη να αυξάνονται κατά 40% στα 2,3 δισ. ευρώ και την επιβατική κίνηση να φτάνει τα 208,4 εκατ. επιβάτες. Αυτό δείχνει ότι η εταιρεία συνεχίζει να εκμεταλλεύεται την κλίμακα και το χαμηλό λειτουργικό της κόστος.
Ωστόσο, η ίδια η Ryanair αναγνωρίζει ότι η αγορά δεν λειτουργεί πλέον σε «κανονικές» συνθήκες. Η αεροπορία εξαρτάται απόλυτα από την ενεργειακή σταθερότητα και η παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή αλλάζει πλήρως το operating model του κλάδου.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι οι εταιρείες πλέον δεν φοβούνται μόνο την τιμή του καυσίμου – φοβούνται την επάρκεια. Και αυτό είναι πολύ πιο επικίνδυνο.
SBC Σχόλιο: Η κρίση jet fuel λειτουργεί σαν stress test για την ευρωπαϊκή αεροπορία. Όποιος έχει cash flow, hedging και ισχυρό balance sheet θα βγει ισχυρότερος. Όποιος πετούσε ήδη με οριακά margins, τώρα πετάει χωρίς κινητήρα. Η Ryanair ουσιαστικά λέει στην αγορά κάτι πολύ απλό: «ο χειμώνας θα βγάλει νικητές και νεκρούς».
