Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή εκτοξεύει το κόστος των αεροπορικών καυσίμων και προαναγγέλλει νέες αυξήσεις στα εισιτήρια. Η Ελλάδα, αν και με ισχυρή διυλιστική βάση, δεν μένει ανεπηρέαστη.
Η νέα κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και ο κίνδυνος παρατεταμένης διαταραχής στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχουν ήδη αρχίσει να μεταφράζονται σε σοβαρές ανατιμήσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το πετρέλαιο και ειδικά τα αεροπορικά καύσιμα καταγράφουν θεαματική άνοδο, με άμεσο αντίκτυπο στο κόστος μεταφορών σε ολόκληρη την Ευρώπη και, κατ’ επέκταση, στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων.
Ελλάδα: ισχυρή διύλιση, αλλά αυξανόμενοι κίνδυνοι
Η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους πιο σύγχρονους διυλιστικούς στόλους στην Ευρώπη, με τέσσερα διυλιστήρια υψηλής ευελιξίας και σημαντικές επενδύσεις τα τελευταία χρόνια. Οι μονάδες αυτές μπορούν να παράγουν αεροπορικά και ναυτιλιακά καύσιμα, αλλά και ντίζελ, επεξεργαζόμενες διαφορετικούς τύπους αργού. Αυτό προσφέρει σχετική ανθεκτικότητα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ωστόσο, η χώρα δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από μια κρίση τέτοιας κλίμακας. Ήδη οι πιέσεις αποτυπώνονται στις τιμές των καυσίμων και στις αερομεταφορές, ενώ επηρεάζεται και ο ευρύτερος σχεδιασμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενεργειακή ασφάλεια. HELLENiQ ENERGY και Motor Oil βρίσκονται αυτή την περίοδο σε διαπραγματεύσεις για τα συμβόλαια παράδοσης Ιουνίου, σε ένα περιβάλλον ακραίας μεταβλητότητας.
Στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι οι συμφωνίες προμήθειας ανανεώνονται συνήθως σε μηνιαία βάση, καθώς είναι δύσκολο να «κλειστούν» ποσότητες για μεγάλο χρονικό ορίζοντα. Επιπλέον, τα ελληνικά διυλιστήρια εξάγουν το 50% έως 75% της παραγωγής τους σε αεροπορικά καύσιμα και άλλα πετρελαιοειδή, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένα στις διεθνείς διακυμάνσεις.
Εκτίναξη 106% στο jet fuel και πίεση στα εισιτήρια
Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Τιμών Αεροπορικών Καυσίμων της IATA, η μέση παγκόσμια τιμή jet fuel στην έξοδο του διυλιστηρίου βρισκόταν στα 99 δολάρια το βαρέλι στα τέλη Φεβρουαρίου. Μέχρι τις 20 Μαρτίου είχε εκτοξευθεί στα 197 δολάρια, ενώ στις 17 Απριλίου η τιμή για την Ευρώπη διαμορφώθηκε στα 188,08 δολάρια ανά βαρέλι. Σε ετήσια βάση, η αύξηση φτάνει το 106,5%.
Δεδομένου ότι το αεροπορικό καύσιμο αντιστοιχεί περίπου στο 25%–40% του λειτουργικού κόστους των αεροπορικών εταιρειών, η εκτίναξη αυτή καθιστά αναπόφευκτες τις ανατιμήσεις στα εισιτήρια. Ιδιαίτερα «φωτιά» αναμένονται οι τιμές για τους μακρινούς προορισμούς, ενώ επιβαρύνσεις καταγράφονται και στις εγχώριες πτήσεις, συμπιέζοντας περαιτέρω τα διαθέσιμα εισοδήματα των ταξιδιωτών.
Παράλληλα, οι ίδιες πηγές προειδοποιούν ότι πραγματικό πρόβλημα επάρκειας καυσίμων στην ελληνική αγορά θα μπορούσε να προκύψει αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για παρατεταμένο διάστημα. Η απουσία ορατής λύσης στη σύγκρουση εντείνει τον προβληματισμό σε διυλιστήρια και αεροπορικές, που καλούνται να σχεδιάσουν τη στρατηγική τους μέσα σε περιβάλλον εξαιρετικής αβεβαιότητας.
Σχόλιο
: Η εκτίναξη του jet fuel λειτουργεί ως διπλό σοκ: ανατροφοδοτεί τον πληθωρισμό υπηρεσιών και απειλεί την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού ενόψει υψηλής σεζόν. Η ανθεκτικότητα των ελληνικών διυλιστηρίων είναι πλεονέκτημα, αλλά δεν αναιρεί την εξάρτηση από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, επιβάλλοντας προσεκτική παρακολούθηση τόσο από τις εταιρείες όσο και από την πολιτεία.






