Η ακρίβεια παύει να είναι παροδικό φαινόμενο και εξελίσσεται σε μόνιμη απειλή για εισοδήματα και ανάπτυξη. Η ενέργεια και η στέγαση λειτουργούν ως βασικοί πολλαπλασιαστές πληθωρισμού, με την αγορά να φοβάται νέο κύμα ανατιμήσεων.
Η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε μια παρατεταμένη περίοδο ακρίβειας, με νοικοκυριά, επιχειρήσεις και διεθνείς οργανισμούς να προεξοφλούν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα διαρκέσουν τουλάχιστον έως το τέλος του 2026. Το νέο κύμα αυξήσεων σε ενέργεια και καύσιμα περνά ήδη σε τρόφιμα, υπηρεσίες, μεταφορές και ενοίκια, σε μια συγκυρία όπου η κατανάλωση εμφανίζει σημάδια κόπωσης και τα περιθώρια αντοχής έχουν ουσιαστικά εξαντληθεί.
Πληθωρισμός γενικευμένος, πίεση σε κατανάλωση και επιχειρήσεις
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Απρίλιο επιβεβαιώνουν ότι ο πληθωρισμός δεν είναι πλέον στενά ενεργειακό φαινόμενο. Ο ετήσιος δείκτης τιμών καταναλωτή εκτινάχθηκε στο 5,4% από 3,9% τον Μάρτιο, με μηνιαία άνοδο 1,5%. Η στέγαση καταγράφει ετήσια αύξηση 13,8%, οι μεταφορές 10% και τα τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά 4,4%, επιβαρύνοντας άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα.
Οι ανατιμήσεις στην ενέργεια είναι καταιγιστικές: το πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκε κατά 53,2% σε έναν χρόνο, το πετρέλαιο κίνησης κατά 32,4%, η βενζίνη κατά 17,1% και το φυσικό αέριο κατά 19,3%. Στα τρόφιμα, το μοσχάρι καταγράφει άνοδο 19,2%, τα φρούτα 7,5%, τα λαχανικά 7,1% και ο καφές 7,9%. Το αποτέλεσμα είναι νοικοκυριά που περιορίζουν μετακινήσεις, στρέφονται σε φθηνότερα προϊόντα και κόβουν δευτερεύουσες δαπάνες, ενώ οι επιχειρήσεις βλέπουν τα λειτουργικά κόστη να αυξάνονται με ταυτόχρονη κάμψη πωλήσεων.
Η επιδείνωση αποτυπώνεται και στο οικονομικό κλίμα. Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης του ΙΟΒΕ υποχώρησε στις -54,7 μονάδες, με τους Έλληνες να παραμένουν οι πιο απαισιόδοξοι καταναλωτές στην ΕΕ. Έρευνα του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών δείχνει ότι τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις καταγράφουν ήδη μείωση τζίρου σε σχέση με πέρυσι.
Στασιμοπληθωρισμός, δημοσιονομικά περιθώρια και τρία σενάρια
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης προειδοποίησε από τις Βρυξέλλες ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι προετοιμασμένη και για δυσμενή σενάρια, μιλώντας για «στασιμοπληθωριστική τάση» με χαμηλή ανάπτυξη και υψηλό πληθωρισμό. Ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις έκανε λόγο για «σοκ στασιμοπληθωρισμού», με τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης κοντά στο 3% λόγω ενεργειακού κόστους.
Στο εσωτερικό, το οικονομικό επιτελείο ανησυχεί ότι η νέα έξαρση ακρίβειας απειλεί να εξανεμίσει σημαντικό μέρος των μέτρων στήριξης. Παραμένει στο τραπέζι το ενδεχόμενο πρόσθετων παρεμβάσεων, αξιοποιώντας δημοσιονομικό περιθώριο περίπου 200 εκατ. ευρώ, υπό την προϋπόθεση συνεννόησης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και σεβασμού στους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας.
Οι επίσημες προβλέψεις έχουν ήδη αναθεωρηθεί: η κυβέρνηση εκτιμά πληθωρισμό 3,2% για φέτος (από 2,2% αρχικά), η Τράπεζα της Ελλάδος 3,1% (από 2,9%), ενώ το ΔΝΤ προβλέπει κοντά στο 3,5% για το 2026. Στην αγορά κυριαρχούν τρία σενάρια: αισιόδοξο με σταδιακή αποκλιμάκωση τιμών από το καλοκαίρι, βασικό με παρατεταμένο υψηλό πληθωρισμό σε τρόφιμα, μεταφορές και υπηρεσίες, και δυσμενές με νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή που θα εκτοξεύσει εκ νέου τις τιμές ενέργειας και θα πυροδοτήσει νέο κύμα ανατιμήσεων σε όλη την οικονομία.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα εισέρχεται σε φάση δομικής ακρίβειας, όπου η πολιτική διαχείριση δεν μπορεί να περιοριστεί σε οριζόντια επιδόματα. Απαιτείται στοχευμένη στήριξη των ευάλωτων, επιτάχυνση επενδύσεων σε φθηνότερες μορφές ενέργειας και σκληρή εποπτεία στην αλυσίδα τιμολόγησης, αλλιώς ο συνδυασμός στασιμότητας και υψηλών τιμών θα υπονομεύσει την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
#ακρίβεια #πληθωρισμός #ενέργεια #ελληνική_οικονομία
