Ο Νίκος Ανδρουλάκης από το Καρπενήσι συνέδεσε την πολιτική αλλαγή με εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ απέναντι στη ΝΔ. Έθεσε στο επίκεντρο θεσμική αξιοπιστία, πολιτική αυτονομία και περιφερειακή ανάπτυξη ως προϋποθέσεις για βιώσιμο μέλλον.
Από την ορεινή πρωτεύουσα της Ευρυτανίας, ο Νίκος Ανδρουλάκης διατύπωσε ίσως με τον πιο καθαρό τρόπο μέχρι σήμερα το στρατηγικό αφήγημα του ΠΑΣΟΚ: «Για να αλλάξουν τα πράγματα υπάρχει μόνο ένας τρόπος: το ΠΑΣΟΚ να νικήσει τη ΝΔ». Συνδέοντας ευθέως την «πολιτική αλλαγή» με την ανάδειξη του κόμματός του σε δύναμη διακυβέρνησης, επιχείρησε να μετατρέψει τη συζήτηση από διπολική σύγκρουση ΝΔ–ΣΥΡΙΖΑ σε αναμέτρηση αξιοπιστίας και θεσμικής σοβαρότητας.
Αξιοπιστία και πολιτική αυτονομία ως προϋπόθεση διακυβέρνησης
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ περιέγραψε την επόμενη ηγεσία της χώρας με δύο κριτήρια: «να είναι αξιόπιστη και πολιτικά αυτόνομη από τη διαπλοκή και τα συμφέροντα». Η αναφορά αυτή δεν έμεινε θεωρητική. Ο Νίκος Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι το ΠΑΣΟΚ, «η δική μου γενιά αλλά και η γενιά των ανθρώπων που το κράτησαν στα δύσκολα», μπορεί να προτείνει «άλλο δρόμο» στην πολιτική ηθική, στον προγραμματικό λόγο και στην πολιτική αυτονομία.
Περιγράφοντας το κόμμα του ως δύναμη χωρίς «προστάτες» και χωρίς προνομιακή προβολή στα μέσα ενημέρωσης, αντιπαρέβαλε αυτή την εικόνα σε «κάποιους κύριους που έμαθαν να ανεβαίνουν εύκολα από τα ασανσέρ στην εξουσία και όχι από την κοινωνία για την κοινωνία». Με αυτόν τον τρόπο επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της σχέσης πολιτικής εξουσίας, οικονομικών συμφερόντων και μιντιακής ισχύος.
Σκληρή κριτική σε ΝΔ και παλαιές πρακτικές διακυβέρνησης
Ο Νίκος Ανδρουλάκης κάλεσε τα μέλη του ΠΑΣΟΚ σε πανεθνική κινητοποίηση ενόψει εκλογών «που θα είναι σύντομα», ζητώντας «αγώνα με αξιοπρέπεια και πίστη για τη νίκη». Υποστήριξε ότι, εάν αυτή η νίκη έρθει, θα επιτρέψει στο κόμμα να υλοποιήσει όσα σήμερα εξαγγέλλει, σε αντίθεση –όπως είπε– με «κάποιους άλλους» που δεν εφάρμοσαν τις δεσμεύσεις τους στη φορολόγηση των τραπεζών, στη διαφάνεια μεγάλων επενδύσεων και στις απευθείας αναθέσεις.
Συνέδεσε τις πρακτικές αυτές με την πορεία προς τη χρεοκοπία του 2009, υποστηρίζοντας ότι «παραμένουν αμετανόητοι, παραμένουν προσηλωμένοι στις ίδιες πρακτικές, ρουσφέτια, αδιαφανείς διαδικασίες και –όταν πιάσεις κάτι– ατιμωρησία». Η κριτική του στόχευσε όχι μόνο την τρέχουσα κυβέρνηση, αλλά ένα διαχρονικό μοντέλο διακυβέρνησης που, κατά την άποψή του, αναπαράγει θεσμική αδυναμία και έλλειμμα λογοδοσίας.
Θεσμική αξιοπιστία: άρθρο 86, υποκλοπές και Ταμείο Ανάκαμψης
Ειδική βαρύτητα έδωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στο ζήτημα της εμπιστοσύνης προς τον πρωθυπουργό. Αναφέρθηκε στο άρθρο 86 του Συντάγματος για την ποινική ευθύνη υπουργών, κατηγορώντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι, ενώ δηλώνει σύμφωνος με την αλλαγή του, «όποτε προκύπτει δικογραφία που εμπλέκει υπουργούς του» το αξιοποιεί «για να δέσει τα χέρια της δικαιοσύνης».
Συνέδεσε επίσης την κυβερνητική θητεία της ΝΔ με «παρακράτος υποκλοπών», υποστηρίζοντας ότι αυτό ήταν «το πρώτο πράγμα» που στήθηκε μετά την ανάληψη της εξουσίας, ως απάντηση –όπως είπε– στις θεσμικές πληγές της περιόδου Τσίπρα–Καμμένου. Στο οικονομικό πεδίο, άσκησε κριτική στη διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης, επισημαίνοντας ότι τα δάνεια κατευθύνθηκαν μέσω τραπεζών σε «πολύ μεγάλες επιχειρήσεις» με χαμηλότερα επιτόκια, αντί να υπάρξει ειδική μέριμνα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επλήγησαν από την πανδημία.
Σε αυτό το πλαίσιο, κατηγόρησε τη ΝΔ ότι αντιμετωπίζει τους πολίτες «ως πελάτες που χρειάζονται ένα pass», ενώ το ΠΑΣΟΚ –όπως είπε– τους βλέπει ως οικογενειάρχες, νέους, εργαζόμενες γυναίκες και φοιτητές που χρειάζονται «ισχυρό κοινωνικό κράτος», λειτουργούσα δημοκρατία και δικαιοσύνη «που αντιμετωπίζει όλους με τον ίδιο τρόπο».
Ενεργειακή στρατηγική και «ήρεμα νερά»
Ο Νίκος Ανδρουλάκης συνέδεσε τη ρητορική περί «ήρεμων νερών» στην εξωτερική πολιτική με συγκεκριμένες εκκρεμότητες στην ενεργειακή στρατηγική. Ρώτησε γιατί δεν ολοκληρώνεται η επένδυση της διασύνδεσης Ισραήλ–Κύπρου–Κρήτης και γιατί δεν ανακοινώνεται σαφές χρονοδιάγραμμα πόντισης του καλωδίου. Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση «έχει αποτύχει παταγωδώς παντού», επιχειρώντας να δείξει ότι η εικόνα σταθερότητας δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη πρόοδο σε κρίσιμες υποδομές.
Από το δίπολο ΝΔ–ΣΥΡΙΖΑ σε νέο πολιτικό δίλημμα
Επανερχόμενος στο κεντρικό πολιτικό διακύβευμα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι η ΝΔ «νιώθει άβολα» να αναμετρηθεί με ένα κόμμα που διαθέτει «πρόγραμμα, θέσεις, στελέχη και εμπειρία» και γι’ αυτό προτιμά την «εύκολη σύγκριση» με τον ΣΥΡΙΖΑ. Παρέθεσε ενδεικτικά τα αντιπαραθετικά σχήματα που κυριάρχησαν τα προηγούμενα χρόνια –«ανοιχτές ή κλειστές τράπεζες», «ήρεμα νερά ή ‘δεν έχει η θάλασσα σύνορα’», «καταπάτηση των θεσμών επί Τσίπρα–Καμμένου ή επί Μητσοτάκη»– για να καταλήξει ότι «δεν είναι αυτά τα διλήμματα για το μέλλον του ελληνικού λαού».
Τόνισε ότι και οι δύο κυβερνήσεις, ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ, είχαν σημαντικό χρόνο στη διακυβέρνηση –«5 χρόνια ο ένας και 7 ο άλλος»– και «είδαμε τα αποτελέσματα». Από αυτή τη διαπίστωση αντλεί το επιχείρημα ότι «πρέπει να πάμε μπροστά» με «μια νέα αρχή» που, κατά την άποψή του, θα ξεκινήσει «με το ΠΑΣΟΚ, το πρόγραμμα του, το ήθος του, την αξιοπιστία του και την πολιτική του αυτονομία».
Ορεινή Ελλάδα, δημογραφικό και περιφερειακή ανάπτυξη
Μιλώντας σε μια κατεξοχήν ορεινή περιοχή, ο Νίκος Ανδρουλάκης έφερε στο επίκεντρο την αγωνία για το αν «τα παιδιά και τα εγγόνια» θα μείνουν στον τόπο τους και αν θα έχουν «καλές δουλειές και μέλλον». Περιέγραψε μια χώρα που «καταρρέει δημογραφικά» εδώ και πολλά χρόνια, με ιδιαίτερη ένταση «στους ορεινούς όγκους», και ζήτησε αυτή η πορεία να γίνει αναστρέψιμη, θέτοντας ως «εθνικό στόχο» ένα «υγιές δημογραφικό».
Συνέδεσε άμεσα το δημογραφικό με την περιφερειακή ανάπτυξη, υποστηρίζοντας ότι η «αναγέννηση» κάθε γωνιάς της χώρας δεν είναι μόνο τοπικός, οικονομικός ή κοινωνικός στόχος, αλλά και «εθνικός». Η προσέγγιση αυτή μετατρέπει το ζήτημα της εγκατάλειψης της περιφέρειας από τεχνικό πρόβλημα υποδομών σε κεντρικό θέμα εθνικής ανθεκτικότητας.
Τρεις πυλώνες ανάπτυξης: πρωτογενής τομέας, μεταποίηση, τουρισμός
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ πρότεινε ένα τριπλό σχήμα ανάπτυξης για την περιφέρεια. Πρώτος πυλώνας, ο παραδοσιακός πρωτογενής τομέας, ο οποίος –όπως είπε– για να αντέξει χρειάζεται «χαμηλότερο κόστος παραγωγής» σε λιπάσματα, ενέργεια, νερό, πετρέλαιο, αλλά και στοχευμένη στήριξη επιδοτήσεων «στους πραγματικούς παραγωγούς». Αναφέρθηκε επικριτικά σε όσα έγιναν στον ΟΠΕΚΕΠΕ, μιλώντας για κατασπατάληση εκατομμυρίων ευρώ σε «πονηρούς» και για έκθεση της χώρας.
Άσκησε σφοδρή κριτική στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο χαρακτήρισε «υπουργείο-κέλυφος», υποστηρίζοντας ότι δεν σχεδιάζει «ανθεκτική παραγωγή» ικανή να αντέξει τις παγκόσμιες αναταράξεις. Αντιπρότεινε τη δημιουργία ενός «υπουργείου-στρατηγείου» που θα αναλάβει τον συνολικό σχεδιασμό της περιφερειακής ανάπτυξης και του πρωτογενούς τομέα.
Δεύτερος πυλώνας, η μεταποίηση, για την οποία ζήτησε φορολογικά κίνητρα, και τρίτος, ο τουρισμός, ως τομέας που δημιουργεί «αγορά προστιθέμενης αξίας». Το σχήμα αυτό επιχειρεί να απαντήσει στο διαχρονικό πρόβλημα της μονοδιάστατης ανάπτυξης, προτείνοντας διασύνδεση παραγωγής, επεξεργασίας και υπηρεσιών.
Δημογραφικό, υγεία, παιδεία και βιωσιμότητα του μοντέλου
Στο μέτωπο του κοινωνικού κράτους, ο Νίκος Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι δεν αρκούν «μόνο καλές δουλειές», αλλά χρειάζονται «καλό σχολείο και πρωτοβάθμια υγεία και περίθαλψη». Περιέγραψε την Ελλάδα ως «πρωταθλήτρια στην Ευρώπη στο κόστος υγείας», «πρωταθλήτρια στη χαμηλή αγοραστική δύναμη» και «σχεδόν πρωταθλήτρια στη δημογραφική κατάρρευση», θέτοντας το ερώτημα «τι πάει καλά» και «γιατί επιχαίρει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης».
Κατέληξε ότι η σημερινή κατάσταση «δεν είναι ανθεκτική» και ότι το υφιστάμενο μοντέλο «δεν θα αντέξει». Για το ΠΑΣΟΚ, όπως είπε, η «πολιτική αλλαγή» ταυτίζεται με μια «υγιή ανθεκτική περιφερειακή ανάπτυξη» σε όλη τη χώρα, «σε κάθε γωνιά, σε κάθε χωριό, σε κάθε πόλη», μεταφέροντας το κέντρο βάρους από τη συγκυριακή διαχείριση στην μακροπρόθεσμη θεσμική και κοινωνική ανθεκτικότητα.
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη, η ομιλία Ανδρουλάκη στο Καρπενήσι λειτουργεί ως δοκιμαστικό πεδίο για το αν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να παρουσιάσει πειστικό εναλλακτικό σχέδιο εξουσίας. Η έμφαση στην πολιτική αυτονομία, στη θεσμική αξιοπιστία και στη στοχευμένη περιφερειακή ανάπτυξη απαντά σε τρία υπαρκτά ελλείμματα: δυσπιστία απέναντι στο πολιτικό σύστημα, φόβο για την ποιότητα της δημοκρατίας και ανασφάλεια για το μέλλον της περιφέρειας. Αν αυτό το αφήγημα μετουσιωθεί σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για το άρθρο 86, τη διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης, τη δημογραφική πολιτική και τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, μπορεί να πιέσει συνολικά το πολιτικό σύστημα προς πιο διαφανείς και μακροπρόθεσμες επιλογές. Αν όχι, θα μείνει ως ακόμη μία διακήρυξη «πολιτικής αλλαγής» σε ένα ήδη κορεσμένο πολιτικό λεξιλόγιο.
#ΠΑΣΟΚ #Ανδρουλάκης #ΝΔ #πολιτικήαλλαγή #δημογραφικό
