Ένα από τα πιο «θεσμικά πυκνά» υπουργικά συμβούλια της περιόδου συγκαλείται στο Μέγαρο Μαξίμου, με ατζέντα που εκτείνεται από την ισότητα αμοιβών και τη νέα ΚΑΠ έως την τραπεζική εποπτεία, τις άμεσες ξένες επενδύσεις και τη θεσμική θωράκιση της τεχνητής νοημοσύνης. Κεντρικής σημασίας κίνηση, η εισήγηση για επαναδιορισμό του Γιάννη Στουρνάρα στην Τράπεζα της Ελλάδος, που «κλειδώνει» τη συνέχεια στη νομισματική και εποπτική αρχιτεκτονική της χώρας.
Με σύνθεση που αγγίζει ταυτόχρονα την αγορά εργασίας, τις τράπεζες, τις επενδύσεις, τη γεωργία, τη δικαιοσύνη και την ψηφιακή οικονομία, συνεδριάζει την Τρίτη στο Μέγαρο Μαξίμου το υπουργικό συμβούλιο υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Πίσω από τον φαινομενικά ετερόκλητο κατάλογο θεμάτων διαμορφώνεται ένα συνεκτικό θεσμικό πακέτο, που θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ελληνική οικονομία την επόμενη δεκαετία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η εισήγηση για τον επαναδιορισμό του Γιάννη Στουρνάρα στη θέση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, κίνηση που, αν εγκριθεί και από τα προβλεπόμενα θεσμικά όργανα, θα παρατείνει τη συνέχεια στην καρδιά του ελληνικού νομισματικού και εποπτικού συστήματος.
Η ισότητα αμοιβών ως παράγοντας ανταγωνιστικότητας της αγοράς εργασίας
Το πρώτο μεγάλο κεφάλαιο της συνεδρίασης αφορά την παρουσίαση από την υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως του νομοσχεδίου για την ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών. Με την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2023/970, η Ελλάδα καλείται να περάσει από τη γενική αρχή της ίσης αμοιβής σε ένα καθεστώς μετρήσιμων υποχρεώσεων διαφάνειας και ελέγχου.
Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μεσαίες και μεγάλες, η μετάβαση αυτή σημαίνει πρόσθετες υποχρεώσεις συλλογής και δημοσιοποίησης δεδομένων μισθοδοσίας, αλλά και κίνδυνο νομικών και φήμης ανισορροπιών σε περίπτωση αποκλίσεων χωρίς τεκμηρίωση. Μακροπρόθεσμα, η ευθυγράμμιση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας βελτίωσης της εικόνας της χώρας σε επενδυτές που αξιολογούν δείκτες ESG, με έμφαση στην κοινωνική διάσταση (S).
Ταμείο Ανάκαμψης: από τις εκταμιεύσεις στην πραγματική απορρόφηση
Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης θα ενημερώσει το υπουργικό συμβούλιο για την πορεία υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το ελληνικό σχέδιο έχει μέχρι σήμερα κατορθώσει να διασφαλίσει σημαντικά ποσά, ωστόσο η πρόκληση μετατοπίζεται πλέον από την τυπική επίτευξη οροσήμων στην πραγματική απορρόφηση και τη μετατροπή των πόρων σε επενδύσεις με διατηρήσιμο αποτύπωμα.
Για την οικονομία, η συζήτηση αυτή δεν είναι λογιστική, αλλά στρατηγική: όσο οι πόροι του Ταμείου μετατρέπονται σε ιδιωτικές επενδύσεις, έργα υποδομής και πράσινες/ψηφιακές αναβαθμίσεις, τόσο μειώνεται ο κίνδυνος επιβράδυνσης όταν λήξει ο κύκλος των ευρωπαϊκών ενισχύσεων. Αντιθέτως, καθυστερήσεις ή αναθεωρήσεις έργων θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κενό χρηματοδότησης και να πιέσουν το αναπτυξιακό προφίλ της χώρας μετά τα μέσα της δεκαετίας.
Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028-2034: αναδιανομή πόρων και όροι βιωσιμότητας
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς εισάγει τη συζήτηση για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2028-2034. Η επόμενη προγραμματική περίοδος δεν αφορά μόνο το ύψος των επιδοτήσεων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται με περιβαλλοντικούς στόχους, παραγωγικότητα και ανθεκτικότητα της υπαίθρου.
Για την ελληνική αγροτική οικονομία, μια αυστηρότερη σύνδεση των ενισχύσεων με κριτήρια βιωσιμότητας και ψηφιακής μετάβασης μπορεί να δημιουργήσει κόστος προσαρμογής για μικρές εκμεταλλεύσεις, αλλά ταυτόχρονα να ανοίξει χώρο για επενδύσεις σε τεχνολογίες ακριβείας και νέες μορφές συνεργατισμού. Η έγκαιρη διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής θα καθορίσει αν η Ελλάδα θα βρεθεί απλώς να προσαρμόζεται ή να αξιοποιεί ενεργά τους νέους κανόνες.
Νομοσχέδιο για την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα: η νέα θεσμική αρχιτεκτονική
Κομβικό στοιχείο της ατζέντας είναι η παρουσίαση από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη του νομοσχεδίου για την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού τομέα, το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Σημείο Πρόσβασης (European Single Access Point – ESAP), τη διαχείριση χρηματοπιστωτικών κινδύνων και την ενσωμάτωση των Οδηγιών 2024/1619, 2024/2994, 2024/927 και 2023/2864, καθώς και την εφαρμογή των Κανονισμών 2023/2859 και 2023/2869.
Η δέσμη αυτή φέρνει την Ελλάδα σε ευθυγράμμιση με τη νέα φάση της ευρωπαϊκής χρηματοπιστωτικής ρύθμισης, που εστιάζει στην εμβάθυνση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, στη διαφάνεια των πληροφοριών για επενδυτές και στη συστηματική διαχείριση κινδύνων. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ενίσχυση των υποχρεώσεων πληροφόρησης για τράπεζες, εταιρείες επενδύσεων και εκδότες, αλλά και αναβαθμισμένο ρόλο των εθνικών εποπτικών αρχών, σε στενό συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) και την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA).
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις που αναζητούν πρόσβαση σε χρηματοδότηση μέσω αγορών, η λειτουργία του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Σημείου Πρόσβασης μπορεί να βελτιώσει την ορατότητά τους σε διεθνείς επενδυτές, υπό την προϋπόθεση ότι θα επενδύσουν σε αξιόπιστη, συγκρίσιμη και έγκαιρη πληροφόρηση.
Νέο πλαίσιο κινήτρων για άμεσες ξένες επενδύσεις
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος θα παρουσιάσει το νομοσχέδιο για το νέο πλαίσιο κινήτρων για τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια της κυβέρνησης να μετατοπίσει το επενδυτικό μοντέλο από την κυριαρχία των ακινήτων και του τουρισμού σε επενδύσεις παραγωγικής βάσης, τεχνολογίας και πράσινης οικονομίας.
Η ποιότητα του πλαισίου θα κριθεί από τρεις παραμέτρους: την προβλεψιμότητα των κανόνων (φορολογικών και αδειοδοτικών), τη σταθερότητα στο χρόνο και τη διασύνδεση με την εγχώρια παραγωγική αλυσίδα. Κίνητρα που δεν συνοδεύονται από διαφάνεια και ταχεία διοικητική υλοποίηση κινδυνεύουν να παραμείνουν στα χαρτιά, ενώ ένα συνεκτικό πλαίσιο μπορεί να μειώσει το «ασφάλιστρο κινδύνου» που τιμολογούν οι διεθνείς επενδυτές για την Ελλάδα.
Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών: χρόνος, κόστος και επενδυτική ασφάλεια
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και ο υφυπουργός Γιάννης Μπούγας παρουσιάζουν το νομοσχέδιο για τον Κώδικα Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών. Η ενίσχυση θεσμών όπως η διαμεσολάβηση και η διαιτησία δεν είναι μόνο ζήτημα αποσυμφόρησης των δικαστηρίων, αλλά κρίσιμος δείκτης για την ποιότητα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Η ταχύτητα και η προβλεψιμότητα στην επίλυση εμπορικών και αστικών διαφορών αποτελούν σταθερά κριτήρια στις διεθνείς αξιολογήσεις ανταγωνιστικότητας. Ένας λειτουργικός κώδικας μπορεί να μειώσει το κόστος δικαστικών εκκρεμοτήτων για επιχειρήσεις και τράπεζες, να βελτιώσει την ανάκτηση εξασφαλίσεων και να υποστηρίξει την εξυγίανση ισολογισμών, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπου η πιστωτική επέκταση παραμένει συγκρατημένη.
Τεχνητή νοημοσύνη και Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων: ψηφιακές υποδομές με θεσμικό βάθος
Στο κλείσιμο της συνεδρίασης, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο υφυπουργός Χρήστος Δερμεντζόπουλος θα παρουσιάσουν δύο δέσμες νομοθετικών πρωτοβουλιών: μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689) και τη σύσταση Ενιαίου Κόμβου Ακινήτων.
Η ενσωμάτωση του ευρωπαϊκού πλαισίου για την τεχνητή νοημοσύνη σημαίνει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να δημιουργήσει μηχανισμούς εποπτείας, πιστοποίησης και ελέγχου συστημάτων υψηλού κινδύνου, από τον χρηματοπιστωτικό τομέα έως τη δημόσια διοίκηση. Η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία δικαιωμάτων και την προώθηση καινοτομίας θα καθορίσει αν η χώρα θα είναι απλώς αποδέκτης τεχνολογίας ή και παραγωγός λύσεων.
Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων, εφόσον υλοποιηθεί με διαλειτουργικότητα και αξιοπιστία δεδομένων, μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η αγορά ακινήτων: από τις συναλλαγές και τη φορολογία έως την αποτίμηση εξασφαλίσεων από τράπεζες και τη χάραξη στεγαστικής πολιτικής.
Παραχώρηση Αερολιμένα Καλαμάτας: περιφερειακές υποδομές και επενδυτικός ορίζοντας
Το υπουργικό συμβούλιο θα εξετάσει, με εισήγηση του Κυριάκου Πιερρακάκη, την έκδοση Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου για τη συνυπογραφή από το Ελληνικό Δημόσιο της Σύμβασης Παραχώρησης του δικαιώματος διοίκησης, διαχείρισης, λειτουργίας, ανάπτυξης, επέκτασης, συντήρησης και εκμετάλλευσης του Διεθνούς Αερολιμένα Καλαμάτας «Καπετάν Βασ. Κωνσταντακόπουλος».
Η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική αξιοποίησης περιφερειακών υποδομών μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων παραχώρησης. Η εμπειρία από άλλα αεροδρόμια δείχνει ότι η επιτυχία τέτοιων σχημάτων κρίνεται από το ύψος και τον ρυθμό υλοποίησης των επενδύσεων, την ποιότητα των υπηρεσιών και την ισορροπία μεταξύ δημοσίου συμφέροντος και απόδοσης κεφαλαίου. Για την τοπική οικονομία, ένα αναβαθμισμένο αεροδρόμιο μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής για τον τουρισμό και τις εξαγωγές, με άμεσο αντίκτυπο στην απασχόληση.
Επαναδιορισμός Γιάννη Στουρνάρα: μήνυμα συνέχειας στην Τράπεζα της Ελλάδος
Τέλος, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εισηγείται τον επαναδιορισμό του Γιάννη Στουρνάρα στη θέση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Η επιλογή, εφόσον ολοκληρωθεί θεσμικά, σηματοδοτεί προτίμηση στη θεσμική συνέχεια σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωζώνη εισέρχεται σε νέα φάση νομισματικής πολιτικής, με το κόστος χρήματος να παραμένει σε επίπεδα υψηλότερα της προηγούμενης δεκαετίας.
Για τις αγορές και τον τραπεζικό τομέα, η διατήρηση προσώπου με μακρά εμπειρία στο Ευρωσύστημα περιορίζει την αβεβαιότητα ως προς τη στάση της χώρας σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η διαχείριση των επιτοκίων, η εποπτεία του τραπεζικού συστήματος και η προσαρμογή σε νέες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις (κεφαλαιακές απαιτήσεις, διαχείριση κινδύνων, ψηφιακό ευρώ). Παράλληλα, ενισχύεται η συνέχεια στον ρόλο της Τράπεζας της Ελλάδος ως γέφυρας μεταξύ νομισματικής πολιτικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Σχόλιο 
: Η σύνθεση της ατζέντας του υπουργικού συμβουλίου δείχνει μια προσπάθεια να «κλειδώσουν» κρίσιμα θεσμικά κομμάτια πριν η ευρωπαϊκή και διεθνής συγκυρία γίνει πιο απαιτητική. Για την ελληνική αγορά, το σημαντικό δεν είναι μόνο τι θα αποφασιστεί, αλλά πόσο γρήγορα και με ποια ποιότητα εφαρμογής θα μεταφραστούν οι αποφάσεις σε λειτουργικούς κανόνες. Ο επαναδιορισμός Στουρνάρα, αν ολοκληρωθεί, στέλνει μήνυμα προβλεψιμότητας προς τις τράπεζες και τους επενδυτές, ενώ τα νομοσχέδια για την εποπτεία, τις άμεσες ξένες επενδύσεις, την εναλλακτική επίλυση διαφορών και την τεχνητή νοημοσύνη θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό αν η Ελλάδα θα μπορέσει να περάσει από την περίοδο της μεταμνημονιακής σταθεροποίησης σε μια φάση θεσμικά ώριμης ανάπτυξης.
#Υπουργικό_Συμβούλιο #Οικονομία #Τράπεζα_της_Ελλάδος #Επενδύσεις
