Το Εργατικό Κόμμα βυθίζεται σε κρίση ηγεσίας, με τον Κιρ Στάρμερ αποδυναμωμένο και τον Νάιτζελ Φάρατζ να καραδοκεί. Η εσωκομματική αστάθεια απειλεί να ανατρέψει τις πολιτικές ισορροπίες στη Βρετανία.
Η βρετανική πολιτική σκηνή εισέρχεται σε μια ακόμη περίοδο αναταραχής, αυτή τη φορά στο στρατόπεδο των Εργατικών. Ο Κιρ Στάρμερ, που εξελέγη με την υπόσχεση της σταθερότητας μετά τα ταραγμένα χρόνια των Συντηρητικών, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας βαθιάς αμφισβήτησης, την ώρα που ο Νάιτζελ Φάρατζ και το Reform UK ενισχύουν τη θέση τους.
Αδύναμη ηγεσία και αποτυχημένο στοίχημα Στάρμερ
Η αφετηρία της κρίσης ήταν η βαριά εκλογική ήττα των Εργατικών σε Αγγλία, Σκωτία και Ουαλία στις 7 Μαΐου. Η πολυαναμενόμενη ομιλία του Στάρμερ παρουσιάστηκε ως «μεγάλη στροφή», με παραδοχή ότι «η σταδιακή αλλαγή δεν αρκεί». Ωστόσο, το περιεχόμενο θύμιζε ακριβώς αυτό που ο ίδιος υποτίθεται ότι εγκατέλειπε: μικρές, τεχνοκρατικές παρεμβάσεις, χωρίς σαφή, ριζικό οραματικό άξονα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η πρόταση για ένα νέο «youth experience scheme» σε σχέση με την Ευρώπη, αντί μιας γενναίας επανατοποθέτησης για τη θέση της Βρετανίας απέναντι στην ΕΕ σε μια εποχή όπου οι ΗΠΑ θεωρούνται ολοένα και πιο απρόβλεπτος σύμμαχος. Το αποτέλεσμα ήταν να ενισχυθούν, αντί να καμφθούν, οι αμφιβολίες για την ικανότητα του Στάρμερ να οδηγήσει τη χώρα.
Ανεπιτυχές πραξικόπημα Στρίτινγκ και ριψοκίνδυνο στοίχημα Μπέρναμ
Στο κενό ηγεσίας επιχείρησε να κινηθεί ο Γουές Στρίτινγκ. Παραιτήσεις συμμάχων του από κυβερνητικές θέσεις στόχευαν στη δημιουργία χιονοστιβάδας που θα ανάγκαζε τον πρωθυπουργό σε αποχώρηση. Όμως, ο ίδιος δεν εξασφάλισε τον απαιτούμενο αριθμό των 81 βουλευτών για να προκηρυχθεί επίσημη αναμέτρηση ηγεσίας. Η παραίτησή του, χωρίς επαρκή στήριξη, φάνηκε περισσότερο ως ερασιτεχνισμός παρά ως μεθοδική κίνηση εξουσίας, μειώνοντας το πολιτικό του εκτόπισμα.
Παράλληλα, ο Άντι Μπέρναμ, δήμαρχος του Μάντσεστερ και άτυπος «διάδοχος εν αναμονή», επέλεξε ένα εξαιρετικά ριψοκίνδυνο μονοπάτι: την επιστροφή στη Βουλή μέσω της περιφέρειας Makerfield, όπου ο τοπικός βουλευτής παραιτήθηκε για να του ανοίξει τον δρόμο. Ωστόσο, η περιφέρεια αυτή καταγράφηκε ως προπύργιο του Reform UK στις πρόσφατες τοπικές εκλογές, με το κόμμα Φάρατζ να «σαρώνει» στις κάλπες.
Αν ο Μπέρναμ κερδίσει, θα εμφανιστεί ως ο μόνος Εργατικός που μπορεί να σταθεί απέναντι στον Φάρατζ και να νικά, ανοίγοντας τον δρόμο για ταχεία διαδοχή του Στάρμερ. Αν χάσει, ο σημερινός πρωθυπουργός μένει τυπικά στη θέση του, αλλά πολιτικά βαριά λαβωμένος, ενώ ο Φάρατζ θα κεφαλαιοποιήσει μια ιστορική νίκη, ενισχύοντας την εικόνα του ως αναπόφευκτης επόμενης δύναμης.
Ιστορική ευθύνη και κίνδυνος νέου λαϊκιστικού κύματος
Η ουσία, όπως την περιγράφει η ανάλυση, είναι ότι οι Εργατικοί επαναλαμβάνουν το λάθος των Συντηρητικών: επιλέγουν ηγέτες-«λευκό καμβά», πάνω στους οποίους κάθε τάση του κόμματος προβάλλει τις δικές της προσδοκίες, χωρίς σαφή, κοινά αποδεκτό σχέδιο διακυβέρνησης. Η επόμενη εσωκομματική αναμέτρηση, όποτε κι αν έρθει, δεν μπορεί να περιοριστεί σε εσωτερικές ισορροπίες. Αφορά την επιλογή ενός πρωθυπουργού που θα πρέπει να διαχειριστεί μια οικονομία με χαμηλή ανάπτυξη, ανάγκη για βαθιές φορολογικές μεταρρυθμίσεις και μια γεωπολιτική πραγματικότητα όπου η μεταπολεμική τάξη πραγμάτων έχει διαρραγεί.
Η προειδοποίηση είναι σαφής: αν οι Εργατικοί επιλέξουν ξανά με κριτήριο το κομματικό συναίσθημα και όχι την ικανότητα να πείσουν την ευρύτερη κοινωνία, ο δρόμος προς την Ντάουνινγκ Στριτ ίσως ανοίξει για τον ίδιο τον Νάιτζελ Φάρατζ, με όλες τις συνέπειες που αυτό θα είχε για τη Βρετανία και την Ευρώπη.
Σχόλιο 
: Η βρετανική κεντροαριστερά βρίσκεται μπροστά σε υπαρξιακή δοκιμασία: αν δεν παράξει ηγεσία με καθαρό οικονομικό και ευρωπαϊκό σχέδιο, η κούραση της κοινωνίας από τα παραδοσιακά κόμματα μπορεί να μετατραπεί σε νέο, ακόμη πιο επιθετικό λαϊκιστικό κύμα, με σημείο αναφοράς τον Φάρατζ και το Reform UK.
#Βρετανία #ΕργατικόΚόμμα #Στάρμερ #Μπέρναμ #Φάρατζ #ReformUK #πολιτική
