Η Γαλλία αποστασιοποιείται από την αμερικανική πρωτοβουλία «Project Freedom» στα Στενά του Χορμούζ. Ο Εμανουέλ Μακρόν ζητά συντονισμό ΗΠΑ–Ιράν για την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ξεκαθάρισε από το Ερεβάν της Αρμενίας ότι το Παρίσι δεν προτίθεται να συμμετάσχει στην αμερικανική επιχείρηση «Project Freedom» στα Στενά του Χορμούζ. Η πρωτοβουλία της Ουάσινγκτον στοχεύει στην ασφαλή συνοδεία εμπορικών πλοίων που έχουν παγιδευτεί στην περιοχή λόγω της κλιμάκωσης με το Ιράν.
Ο Μακρόν υπογράμμισε ότι η προτεραιότητα είναι ο απευθείας συντονισμός Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για την επανέναρξη της διέλευσης, αντί για μονομερείς στρατιωτικές κινήσεις. Η θέση αυτή εναρμονίζεται με τη διαχρονική γαλλική επιδίωξη για «στρατηγική αυτονομία» της Ευρώπης σε θέματα ασφάλειας.
Τι σημαίνει η γαλλική στάση για την ένταση στα Στενά του Χορμούζ
Τα Στενά του Χορμούζ αποτελούν κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο, από τον οποίο διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Η απόφαση της Γαλλίας να μην ενταχθεί στην αμερικανική αποστολή περιορίζει τον βαθμό διεθνούς πολιτικής κάλυψης της Ουάσινγκτον και ενισχύει τις φωνές στην Ευρώπη που προκρίνουν διπλωματική αποκλιμάκωση.
Παράλληλα, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι οι κινήσεις των ΗΠΑ μπορεί να θεωρηθούν παραβίαση της προσωρινής εκεχειρίας, με τον στρατό της χώρας να απειλεί ότι θα στοχοποιήσει ξένες δυνάμεις κοντά στον θαλάσσιο δίαυλο. Η γαλλική αποστασιοποίηση μειώνει τον κίνδυνο να εμπλακούν περισσότερες δυτικές χώρες σε ενδεχόμενη στρατιωτική κλιμάκωση.
Ευρωπαϊκή συνοχή και γαλλοαμερικανικές σχέσεις
Η στάση του Παρισιού αναδεικνύει τις διαφοροποιήσεις εντός της Δύσης ως προς τη διαχείριση της κρίσης με το Ιράν. Ενώ οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ επιλέγουν την προβολή ισχύος, η Γαλλία επιμένει στη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας με την Τεχεράνη, επιδιώκοντας ρόλο μεσολαβητή.
Για τις γαλλοαμερικανικές σχέσεις, η απόφαση συνιστά ακόμη ένα επεισόδιο στρατηγικών αποκλίσεων, χωρίς ωστόσο να διαρρηγνύει τη βασική συμμαχική σχέση στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Αντιθέτως, ενισχύει το αφήγημα ενός «πολυκεντρικού» δυτικού στρατοπέδου, όπου τα ευρωπαϊκά κράτη επιδιώκουν μεγαλύτερη αυτονομία σε ευαίσθητες γεωπολιτικές ζώνες.
Επιπτώσεις για την ενεργειακή ασφάλεια και τη ναυτιλία
Οποιαδήποτε ένταση στα Στενά του Χορμούζ μεταφράζεται σε αυξημένο ασφάλιστρο κινδύνου για τα δεξαμενόπλοια και σε ενδεχόμενη μεταβλητότητα στις διεθνείς τιμές πετρελαίου. Η επιλογή της Γαλλίας να μην στρατιωτικοποιήσει περαιτέρω την παρουσία της στην περιοχή μπορεί να συμβάλει στην αποφυγή ενός «ατυχήματος» που θα επηρέαζε άμεσα τις αγορές ενέργειας.
Ωστόσο, η απουσία ευρύτερης ευρωπαϊκής ναυτικής δύναμης υπό κοινή διοίκηση αφήνει τις πρωτοβουλίες διαχείρισης κρίσεων κυρίως στα χέρια των ΗΠΑ και των περιφερειακών δυνάμεων. Αυτό δημιουργεί ένα πλαίσιο όπου η ασφάλεια του θαλάσσιου εμπορίου εξαρτάται από διμερείς ισορροπίες, με αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο για τους φορτωτές και τους πλοιοκτήτες.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική ναυτιλία, που διαχειρίζεται σημαντικό μερίδιο του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων, κάθε κλιμάκωση στα Στενά του Χορμούζ μεταφράζεται σε αυξημένο λειτουργικό κόστος (ασφάλιστρα, ναύλοι, μέτρα ασφαλείας) αλλά και σε πιθανές ευκαιρίες μέσω υψηλότερων ναύλων σε περιβάλλον ρίσκου. Η γαλλική επιλογή υπέρ της διπλωματίας μειώνει, σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, την πιθανότητα ευρείας στρατιωτικής εμπλοκής, αλλά δεν αναιρεί την ανάγκη των ελληνικών ομίλων ναυτιλίας και των εγχώριων εισαγωγέων ενέργειας να ενσωματώσουν σενάρια διαταραχής ροών στον στρατηγικό τους σχεδιασμό. Για τους Έλληνες λήπτες αποφάσεων, η εξέλιξη υπενθυμίζει την αξία διαφοροποίησης πηγών προμήθειας και τη σημασία της συστηματικής παρακολούθησης των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για κοινή ναυτική παρουσία σε κρίσιμα θαλάσσια περάσματα.
#Γαλλία #Μακρόν #Χορμούζ #Ιράν #Ενέργεια #Ναυτιλία
