Οι διαπραγματεύσεις για τη νέα εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ σκοντάφτουν στις Βρυξέλλες, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με δασμούς 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα. Οι Βρυξέλλες προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο, αλλά η Ουάσιγκτον δείχνει έτοιμη για κλιμάκωση.
Χωρίς οριστική συμφωνία ολοκληρώθηκε στις Βρυξέλλες ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών για τη διατλαντική εμπορική συμφωνία, την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ απειλεί ανοικτά με αύξηση των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και φορτηγά στο 25% από 15%.
Η συμφωνία που «σέρνεται» και οι πολιτικές τριβές
Διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών-μελών επιχείρησαν να κλειδώσουν τις τελευταίες τροποποιήσεις σε συμφωνία που είχε κατ’ αρχήν επιτευχθεί τον Ιούλιο, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Η Κύπρος, που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, ανακοίνωσε ότι δεν υπήρξε καμία οριστική απόφαση, παραπέμποντας τη συνέχεια στις επόμενες εβδομάδες.
Ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, προσπάθησε να στείλει μήνυμα συνέχειας, δηλώνοντας ότι οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι «παραμένουν δεσμευμένοι να κινηθούν γρήγορα». Πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, ωστόσο, κρύβονται έντονες εσωτερικές τριβές στην ΕΕ, καθώς κράτη-μέλη και ευρωβουλευτές ανησυχούν για τις επιπτώσεις σε ευαίσθητους κλάδους – από την αυτοκινητοβιομηχανία μέχρι τη βιομηχανία χάλυβα και μηχανολογικού εξοπλισμού.
Η αρχική συμφωνία προέβλεπε ότι η ΕΕ θα καταργήσει δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, με αντάλλαγμα ανώτατο όριο δασμών 15% για τα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα που κατευθύνονται στην αμερικανική αγορά, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη υλοποιήσει μέρος των δεσμεύσεών τους, ενώ η ΕΕ παραμένει εγκλωβισμένη στη χρονοβόρα νομοθετική διαδικασία έγκρισης.
Πίεση Τραμπ, κίνδυνος νέου εμπορικού πολέμου
Ο Ντόναλντ Τραμπ, απογοητευμένος από τις ευρωπαϊκές καθυστερήσεις, προειδοποίησε ότι εξετάζει αύξηση των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και φορτηγά στο 25%. Η κίνηση αυτή θα αποτελούσε σαφές πλήγμα για βασικούς εξαγωγικούς πυλώνες της ΕΕ, με ιδιαίτερη έκθεση για τη Γερμανία, αλλά και για χώρες με σημαντικές μονάδες συναρμολόγησης και προμηθευτικές αλυσίδες.
Την ίδια γραμμή σκλήρυνσης υιοθέτησε και ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην ΕΕ, Άντριου Πάζντερ, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι Βρυξέλλες πρέπει να αναμένουν υψηλότερους δασμούς «σχετικά σύντομα», εάν δεν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος άμεσα. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί έτσι να μετατρέψει την εμπορική συμφωνία σε μοχλό πίεσης, εκμεταλλευόμενη την εσωτερική πολυφωνία της ΕΕ.
Για την Ευρώπη, το διακύβευμα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και γεωπολιτικό: μια κλιμάκωση σε δασμούς θα έπληττε την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας σε παγκόσμιο επίπεδο και θα άνοιγε νέο μέτωπο εμπορικού πολέμου, σε μια περίοδο ήδη αυξημένων εντάσεων στο διεθνές εμπόριο.
Σχόλιο
: Η αμερικανική πλευρά χρησιμοποιεί κλασική τακτική «πίεσης με προθεσμία», ενώ η ΕΕ δείχνει για ακόμη μία φορά πόσο ευάλωτη είναι όταν απαιτείται γρήγορη, ενιαία απόφαση. Αν δεν επιταχυνθούν οι διαδικασίες και δεν υπάρξει σαφές πολιτικό σήμα από τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ο κίνδυνος στοχευμένων δασμών 25% στην αυτοκινητοβιομηχανία είναι απολύτως υπαρκτός, με συνέπειες που θα ξεπεράσουν κατά πολύ το διμερές εμπόριο και θα επηρεάσουν τις επενδύσεις και τις αλυσίδες αξίας σε ολόκληρη την Ευρώπη.






