Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αξιολογεί τη Σύνοδο του Βουκουρεστίου 9 ως ουσιαστικό βήμα στρατιωτικής σύγκλισης Ανατολικής Ευρώπης–Ουκρανίας. Πίσω από τις «συγκεκριμένες συμφωνίες» κρίνεται η αρχιτεκτονική ασφάλειας της επόμενης δεκαετίας.
Η αναφορά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε «συγκεκριμένα αποτελέσματα» από τη Σύνοδο του Βουκουρεστίου 9 δεν είναι απλώς μια διπλωματική φιλοφρόνηση. Οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ φαίνεται να περνούν από τη ρητορική στήριξης στην πιο θεσμοθετημένη, βιομηχανική συνεργασία με την Ουκρανία, με επίκεντρο τα μη επανδρωμένα συστήματα και την αμυντική παραγωγή.
Τι σημαίνουν οι «Drone Deals» και η νέα αμυντική συνεργασία
Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, στη Σύνοδο επιτεύχθηκαν «νέες συμφωνίες στο πλαίσιο του Drone Deals και της αμυντικής συνεργασίας». Πίσω από τη φράση αυτή διαφαίνεται μια προσπάθεια να στηθεί, με επίκεντρο την Ουκρανία, ένα δίκτυο παραγωγής, προμήθειας και κοινής ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροπορικών και χερσαίων συστημάτων.
Οι χώρες του Βουκουρεστίου 9 –από την Πολωνία και τη Ρουμανία μέχρι τις βαλτικές δημοκρατίες– διαθέτουν ήδη αυξημένους αμυντικούς προϋπολογισμούς και ανησυχούν άμεσα για την ασφάλειά τους. Η σύνδεση αυτών των πόρων με την ουκρανική πολεμική εμπειρία δημιουργεί μια νέα, περιφερειακή «αλυσίδα αξίας» στην άμυνα, με έμφαση στην τεχνολογία drones, την αντιαεροπορική άμυνα και τα συστήματα επιτήρησης.
Η ουκρανική εμπειρία ως νέο «κεφάλαιο» στη συλλογική άμυνα
Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι «η εμπειρία της Ουκρανίας και η στρατιωτική μας τεχνογνωσία έχουν πραγματικό βάρος για τους εταίρους μας». Η δήλωση φωτίζει μια σιωπηρή μετατόπιση: η Ουκρανία, από καθαρός αποδέκτης βοήθειας, επιχειρεί να εμφανιστεί ως συμπαραγωγός ασφάλειας και γνώσης.
Η τριετής εμπειρία σε πόλεμο υψηλής έντασης, με μαζική χρήση πυραύλων, drones και ηλεκτρονικού πολέμου, καθιστά τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις εργαστήριο σύγχρονου πολέμου. Οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ επιδιώκουν να «μεταφράσουν» αυτή την εμπειρία σε δόγματα, εκπαιδεύσεις και βιομηχανικά προγράμματα, ώστε να ενισχύσουν την αποτροπή τους έναντι της Ρωσίας.
Ανατολική πτέρυγα ΝΑΤΟ: από «γραμμή άμυνας» σε κέντρο παραγωγής ισχύος;
Η Σύνοδος του Βουκουρεστίου 9 εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση: οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης διεκδικούν πλέον ρόλο «κινητήρα» της νατοϊκής πολιτικής απέναντι στη Μόσχα. Με αυξημένες δαπάνες, νέα εξοπλιστικά προγράμματα και φιλοδοξίες για εγχώρια παραγωγή, επιχειρούν να μετατρέψουν την γεωπολιτική τους έκθεση σε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα εντός της Συμμαχίας.
Η στενότερη σύνδεση με την Ουκρανία, μέσω κοινών προγραμμάτων drones και αμυντικής συνεργασίας, μπορεί να επιταχύνει την περιφερειακή ολοκλήρωση στον τομέα της άμυνας. Παράλληλα, όμως, ενισχύει τη ρωσική αφήγηση περί «στρατιωτικοποίησης» της ανατολικής Ευρώπης και διευρύνει τον κίνδυνο μόνιμης κλιμάκωσης στην περιφέρεια της Συμμαχίας.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας
Οι «συγκεκριμένες συμφωνίες» που επικαλείται ο Ζελένσκι δείχνουν ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία παγιώνεται ως δομικός παράγοντας της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η Ουκρανία, με ή χωρίς τυπική ένταξη στο ΝΑΤΟ, φαίνεται να εντάσσεται de facto σε ένα πλέγμα αμυντικών σχέσεων με την ανατολική Ευρώπη.
Σε βάθος δεκαετίας, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων στην άμυνα: μια ανατολική ζώνη με υψηλή στρατιωτική ετοιμότητα και αμυντική βιομηχανική συγκέντρωση, και μια δυτική με πιο επιφυλακτική προσέγγιση ως προς τις δαπάνες και την άμεση εμπλοκή. Το αν αυτή η νέα ισορροπία θα σταθεροποιήσει ή θα οξύνει τις εντάσεις με τη Ρωσία θα εξαρτηθεί από το αν οι πρωτοβουλίες αυτές θα πλαισιωθούν από παράλληλες πολιτικές διαλόγου και ελέγχου εξοπλισμών.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Ουκρανίας και χωρών του Βουκουρεστίου 9 σηματοδοτεί ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, στην οποία η Αθήνα καλείται να τοποθετηθεί με σαφή στρατηγική. Η στροφή προς drones και προηγμένα συστήματα επιτήρησης δημιουργεί παράθυρο για συμπληρωματικές συνεργασίες της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, αλλά και πίεση για αναβάθμιση των εγχώριων δυνατοτήτων παραγωγής και έρευνας. Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, η διαμόρφωση ενός «ανατολικού πυλώνα» ασφάλειας επιβάλει στην ελληνική πολιτική ηγεσία να συνδέσει τον ρόλο της χώρας στην ανατολική Μεσόγειο με τις εξελίξεις στην ανατολική Ευρώπη, ώστε να μη βρεθεί εκτός του νέου ευρωπαϊκού χάρτη άμυνας και βιομηχανικής συνεργασίας.
#Ουκρανία #Ζελένσκι #Βουκουρέστι9 #ΝΑΤΟ #Drones #ΑμυντικήΒιομηχανία
