Η κρατική επίσκεψη του βασιλιά Καρόλου στον Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάστηκε ως θρίαμβος διπλωματίας. Στην πραγματικότητα ανέδειξε την παρακμή δύο εξουθενωμένων θεσμών.
Η κρατική επίσκεψη του βασιλιά Καρόλου στις ΗΠΑ, με το επίσημο δείπνο στον Λευκό Οίκο και την επιμελημένη χρυσή λάμψη, καταγράφεται ήδη ως γεγονός-σύμβολο μιας εποχής που δύει. Η εικόνα του μονάρχη να απευθύνεται σε έναν αποδυναμωμένο αλλά πάντα επικίνδυνο Ντόναλντ Τραμπ, υπό τους πολυελαίους και τα χρυσά σερβίτσια, μοιάζει περισσότερο με σκηνή από μελλοντικό ντοκιμαντέρ για την παρακμή της δυτικής φιλελεύθερης τάξης παρά με ζωντανή πολιτική πραγματικότητα.
Θεατρική κανονικότητα σε ένα αποσταθεροποιημένο σύστημα
Η αρθρογράφος περιγράφει την επίσκεψη ως «αντικείμενο μελλοντικού σχολικού βιβλίου»: ανάμεσα στα κεφάλαια για τον πόλεμο με το Ιράν και την παγκόσμια ενεργειακή κρίση, μια βραδιά όπου συγκεντρώθηκε όλο το «σύμπαν του Τραμπ». Στο ίδιο τραπέζι: μεγιστάνες των ΜΜΕ, στελέχη της τεχνολογίας, ιδιώτες επενδυτές, μέλη της οικογένειας Τραμπ, τηλεοπτικά αστέρια – η κοινωνική και οικονομική αρχιτεκτονική που στηρίζει μια προεδρία αδιάφορη για θεσμούς και κανόνες.
Η αντίθεση είναι εκκωφαντική: ενώ ο Τραμπ απειλεί με κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, παρακάμπτει το Κογκρέσο για στρατιωτικές επιχειρήσεις και συγκρούεται ανοιχτά με τη δικαστική εξουσία, η διπλωματική τελετουργία συνεχίζεται σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Η επίσκεψη προσέφερε σε πολλούς, στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο, την παρηγορητική ψευδαίσθηση ότι η «κανονικότητα» μπορεί να αναστηθεί με λίγη βασιλική λάμψη και μια επίκληση στη διακομματική συναίνεση.
Η αμερικανική και βρετανική κάλυψη του ταξιδιού –από τα μενού μέχρι τα αστεία του βασιλιά– λειτούργησε ως συλλογικός μηχανισμός άρνησης: μια κοινωνία που προτιμά να συζητά το πρωτόκολλο και τα δώρα από το να αναμετρηθεί με την αποσύνθεση των ίδιων των δημοκρατικών της θεμελίων.
Δύο απονομιμοποιημένοι θεσμοί, ένα κοινό αδιέξοδο
Η αρθρογράφος βλέπει την επίσκεψη ως άσκηση αμοιβαίας εξωραΐσης: ένας αμερικανικός προεδρικός θεσμός βυθισμένος σε σκάνδαλα, πόλεμο και θεσμική εκτροπή, και μια βρετανική μοναρχία τραυματισμένη από υποθέσεις τύπου Έπσταϊν και ιστορικές εκκρεμότητες, προσπαθούν να δανείσουν ο ένας στον άλλο κύρος που δεν διαθέτουν πια. Η υποστήριξη προς τη μοναρχία βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά, ειδικά στους νέους, ενώ η δημοτικότητα του Τραμπ καταγράφει αρνητικά ρεκόρ, παρότι ουσιαστική πολιτική εναλλακτική δεν διαφαίνεται.
Παρά ταύτα, μεγάλα ευρωπαϊκά και βρετανικά μέσα μίλησαν για «μάθημα δημοκρατίας» και «ιστορική ομιλία» του Καρόλου, σαν η παλαιά Ευρώπη να μπορεί ακόμη να νουθετεί την Ουάσιγκτον. Η ανάλυση αυτή θεωρείται αυταπάτη: ούτε η Ευρώπη ούτε το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν πλέον ουσιαστική επιρροή επί μιας Αμερικής που ακολουθεί μονομερή, συχνά καταστροφική πορεία, από τον πόλεμο στο Ιράν έως την ανοχή σε γενοκτονικές πρακτικές στη Γάζα.
Η επίσκεψη, καταλήγει η αρθρογράφος, θα διαβαστεί εκ των υστέρων ως καμπή: ένα καλοσκηνοθετημένο διάλειμμα πριν από πιθανή περαιτέρω αποσταθεροποίηση – από παρατεταμένο πόλεμο και ενεργειακά σοκ μέχρι την ίδια την αποσύνθεση της αμερικανικής δημοκρατίας και της «τάξης βασισμένης σε κανόνες» που η Δύση επικαλείται αλλά δεν τηρεί.
Σχόλιο
: Η επίσκεψη Κάρολου–Τραμπ λειτουργεί ως καθρέφτης για όλη τη Δύση, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας: όταν οι ελίτ επενδύουν στην εικόνα αντί στη θεσμική ουσία, η κρίση νομιμοποίησης βαθαίνει, ακόμη κι αν για λίγο καλύπτεται από τελετουργική χλιδή.






