Η ηλιακή ενέργεια οδεύει να γίνει η κορυφαία πηγή ηλεκτροπαραγωγής παγκοσμίως έως το 2035, όμως η εκρηκτική ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων ΤΝ διατηρεί ζωντανή τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα.
Η παγκόσμια αγορά ενέργειας εισέρχεται σε φάση ιστορικής αναδιάρθρωσης, με την ηλιακή ενέργεια να αναδεικνύεται στον νέο «βασιλιά» της ηλεκτροπαραγωγής έως το 2035, σύμφωνα με νέα έκθεση της BloombergNEF. Η πτώση του κόστους των φωτοβολταϊκών και η μαζική διείσδυσή τους στις αγορές ωθούν σε σταδιακή υποχώρηση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ωστόσο, η εκρηκτική ζήτηση ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης λειτουργεί ως σανίδα σωτηρίας για τα ορυκτά καύσιμα.
Ηλιακή κυριαρχία χάρη στο κόστος και την κλίμακα
Η BloombergNEF εκτιμά ότι το κόστος των φωτοβολταϊκών θα μειωθεί κατά περίπου 30% έως το 2035, εδραιώνοντας το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα έναντι άνθρακα και φυσικού αερίου. Η περίπτωση του Πακιστάν, που πρόσθεσε 25 GW ηλιακής ισχύος σε μόλις δύο χρόνια μετά την εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, αναδεικνύει τη δυναμική της τεχνολογίας όταν οι τιμές των ορυκτών καυσίμων αυξάνονται.
Η πτώση κόστους αποδίδεται σε δύο βασικούς παράγοντες: την κινεζική βιομηχανική πολιτική, που επιδοτεί την παραγωγή φωτοβολταϊκών και πλημμυρίζει την παγκόσμια αγορά, και τη μαζική βιομηχανική κλίμακα, η οποία μειώνει τις τιμές με κάθε διπλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος. Η ηλιακή αφθονία ήδη συμπιέζει τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία, ωθώντας τους επενδυτές σε υβριδικά έργα που συνδυάζουν φωτοβολταϊκά με μπαταρίες για αξιοποίηση των υψηλότερων τιμών τις βραδινές ώρες.
Η ΤΝ εκτοξεύει τη ζήτηση και κρατά τα ορυκτά στο παιχνίδι
Η άλλη όψη του ενεργειακού μετασχηματισμού είναι η εκθετική αύξηση της κατανάλωσης από τα κέντρα δεδομένων. Η BloombergNEF προβλέπει ότι αυτά θα οδηγήσουν σε πρόσθετη εγκατάσταση 1 TW φωτοβολταϊκών κοινής ωφέλειας, 400 GW ηλιακής στέγης, 370 GW μονάδων φυσικού αερίου και 110 GW άνθρακα. Παρά τη ραγδαία ανάπτυξη των ΑΠΕ, η δυνατότητα των μονάδων φυσικού αερίου και άνθρακα να λειτουργούν 24/7 σημαίνει ότι θα καλύπτουν το 51% της πρόσθετης παραγωγής ρεύματος για τα κέντρα δεδομένων έως το 2050.
Απέναντι σε αυτή τη δυναμική, αναδύονται εναλλακτικές τεχνολογίες: αποθήκευση μεγάλης διάρκειας, γεωθερμία και νέα πυρηνικά. Η αγορά μπαταριών δικτύου έχει ήδη μπει σε φάση κλιμάκωσης, με 112 GW να εγκαθίστανται το 2025 και τις προβλέψεις να μιλούν για σχεδόν τριπλασιασμό μέχρι το 2035. Παράλληλα, IPO εταιρειών όπως η Fervo Energy (γεωθερμία) και η X-energy (πυρηνική) δείχνουν ότι η χρηματοπιστωτική αγορά βλέπει τεράστια προοπτική στην «καθαρή» ισχύ βάσης για κέντρα δεδομένων.
Ενεργειακή μετάβαση και ανεξαρτησία χωρών
Η έκθεση εξετάζει και τις γεωπολιτικές επιπτώσεις, με δύο σενάρια: ένα οικονομικής μετάβασης, όπου η απανθρακοποίηση καθοδηγείται κυρίως από το κόστος, και ένα καθαρού μηδενικού ισοζυγίου, με ισχυρότερη ρυθμιστική παρέμβαση. Και στα δύο σενάρια, οι χώρες μειώνουν σημαντικά την εξάρτησή τους από εισαγόμενη ενέργεια, ακόμη και παραδοσιακοί εξαγωγείς όπως η Σαουδική Αραβία. Στο σενάριο net zero, η εξάρτηση από εισαγωγές σχεδόν μηδενίζεται.
Για την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα, η τάση αυτή σημαίνει ότι η επιτάχυνση επενδύσεων σε ΑΠΕ, αποθήκευση και υποδομές δικτύου δεν είναι μόνο κλιματική αναγκαιότητα, αλλά και στρατηγική επιλογή ασφάλειας εφοδιασμού, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Σχόλιο 
: Η έκθεση της BloombergNEF επιβεβαιώνει ότι η ηλιακή ενέργεια κερδίζει αμετάκλητα τη μάχη του κόστους, αλλά τα κέντρα δεδομένων ΤΝ μετατρέπονται στον νέο, κεντρικό ρυθμιστή του ενεργειακού μείγματος. Όποιος ελέγχει το πώς θα τροφοδοτηθούν ενεργειακά αυτά τα data centers –με ορυκτά καύσιμα ή με «έξυπνο» συνδυασμό ΑΠΕ, αποθήκευσης, γεωθερμίας και πυρηνικών– θα καθορίσει όχι μόνο τις αποδόσεις των επενδύσεων, αλλά και τον γεωπολιτικό χάρτη της ενέργειας έως τα μέσα του αιώνα.
#ηλιακή_ενέργεια #ΑΠΕ #κέντρα_δεδομένων #ΤΝ #ενέργεια
