Το κύμα αποχωρήσεων από το υπουργικό συμβούλιο του Ντόναλντ Τραμπ φέρνει στο προσκήνιο τους μέχρι χθες άγνωστους αναπληρωτές. Το ποιοι θα κληρονομήσουν κρίσιμα χαρτοφυλάκια μπορεί να καθορίσει την πορεία της αμερικανικής πολιτικής ως τις ενδιάμεσες εκλογές.
Η κυβέρνηση Τραμπ εισέρχεται σε φάση έντονης ρευστότητας, με αλλεπάλληλες απομακρύνσεις υπουργών και αυξανόμενη νευρικότητα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Σε αυτό το κλίμα, τα φώτα στρέφονται στην «Β‑ομάδα» του Λευκού Οίκου: τους αναπληρωτές και υφυπουργούς που ήδη τρέχουν την καθημερινή λειτουργία των τεράστιων ομοσπονδιακών οργανισμών και μπορεί ανά πάσα στιγμή να βρεθούν στην κορυφή.
Αλυσίδα αποχωρήσεων και μάχη διαδοχής
Η απομάκρυνση της υπουργού Δικαιοσύνης Πάμ Μπόντι, της υπουργού Εργασίας Λόρι Τσάβες‑ΝτεΡίμερ και η αντικατάσταση της Κρίστι Νοεμ στο υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας κατέδειξαν πόσο εύθραυστη είναι η σύνθεση του υπουργικού συμβουλίου. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Λευκού Οίκου ότι ο Ντόναλντ Τραμπ διαθέτει «το πιο ταλαντούχο υπουργικό συμβούλιο στην ιστορία», οι φήμες για πιθανές απομακρύνσεις της διευθύντριας Εθνικών Πληροφοριών Τούλσι Γκάμπαρντ και του υπουργού Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ τροφοδοτούν σενάρια για νέο γύρο ανακατατάξεων.
Η Γερουσία μπορεί να επιταχύνει τις εγκρίσεις μόνο σε περιορισμένο βαθμό, όπως έδειξε η ταχεία τοποθέτηση του γερουσιαστή Μαρκγουέιν Μάλιν στο Εσωτερικής Ασφάλειας. Κάθε νέα ακρόαση αφαιρεί χρόνο από τη νομοθετική ατζέντα των Ρεπουμπλικανών σε μια προεκλογική χρονιά όπου το Κογκρέσο παραδοσιακά υπολειτουργεί.
Οι ισχυροί αναπληρωτές σε καίρια υπουργεία
Στο υπουργείο Δικαιοσύνης, ο Τοντ Μπλανς, μέχρι πρότινος προσωπικός ποινικός δικηγόρος του Τραμπ, ασκεί ήδη χρέη υπηρεσιακού υπουργού. Παρά τις επιφυλάξεις σκληροπυρηνικών υποστηρικτών του Τραμπ για το παρελθόν του, έχει κινηθεί επιθετικά με διώξεις κατά του Southern Poverty Law Center και του πρώην διευθυντή του FBI Τζέιμς Κόμεϊ, επιχειρώντας να αποδείξει την αφοσίωσή του.
Στο Εργασίας, ο αναπληρωτής Κιθ Σόντερλινγκ κρατά σταθερά το τιμόνι της απορρύθμισης και των φιλικών προς τις επιχειρήσεις πολιτικών, παρά το αποτυχημένο πείραμα της πιο «φιλεργατικής» υπουργού Τσάβες‑ΝτεΡίμερ. Αντίστοιχα, στο Εμπορίου, ο Πολ Ντάμπαρ, με βαρύ βιογραφικό στην ενέργεια και την κβαντική τεχνολογία, λειτουργεί ήδη ως de facto διαχειριστής της καθημερινότητας, ενώ ο Λάτνικ παραμένει μόνιμα στη λίστα υπό αποχώρηση.
Στον τομέα της ενέργειας, ο έμπειρος ρυθμιστής Τζέιμς Ντάνλι, πρώην επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, έχει ισχυρό προφίλ για να διαδεχθεί τον Κρις Ράιτ, με τον οποίο ο Τραμπ έχει ανοιχτές διαφωνίες για τις τιμές καυσίμων και την κρίση με το Ιράν.
Ασφάλεια, περιβάλλον, γεωργία και παιδεία: τεχνοκράτες στην αναμονή
Στο Γραφείο της Διεύθυνσης Εθνικών Πληροφοριών, ο χαμηλών τόνων Ααρον Λούκας, καριερίστας της CIA και «μαθητής» του σκληροπυρηνικού Ρίτσαρντ Γκρενέλ, είναι ο αυτόματος υπηρεσιακός διάδοχος αν αποχωρήσει η Γκάμπαρντ. Στην Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος, ο νομικός Ντέιβιντ Φοτούχι, με βαθιά γνώση των επίμαχων περιβαλλοντικών ρυθμίσεων και ισχυρούς δεσμούς με τη βιομηχανία, θα αναλάβει αν ο Λι Ζέλντιν μετακινηθεί σε άλλο χαρτοφυλάκιο.
Στο Εσωτερικών, η Κέιτ ΜακΓκρέγκο, με μακρά θητεία στο Κογκρέσο και δεύτερη θητεία ως αναπληρώτρια, θεωρείται δοκιμασμένη λύση σε περίπτωση που ο Νταγκ Μπέργκαμ επιδιώξει ανώτερο ρόλο. Στο Γεωργίας, ο νομικός Στίβεν Βέιντεν έχει κεντρικό ρόλο στην αμφιλεγόμενη αναδιοργάνωση του υπουργείου, με μεταφορά θέσεων εκτός Ουάσιγκτον – κίνηση που τον έχει καταστήσει αντιδημοφιλή στο εσωτερικό, αλλά πολύτιμο για την ηγεσία.
Στο Παιδείας, ο Νίκολας Κεντ, σκληρός επικριτής της ανώτατης εκπαίδευσης, έχει ουσιαστικά αναβαθμιστεί σε νούμερο δύο, επιβάλλοντας «σκληρό επαναπροσδιορισμό» με πλαφόν στα φοιτητικά δάνεια και αυστηρότερο έλεγχο στα πανεπιστήμια.
Υγεία: ο ρόλος Κένεντι, Οζ και Κλομπ
Το υπουργείο Υγείας είναι ίσως το πιο περίπλοκο σενάριο διαδοχής. Με τον Ρόμπερτ Φ. Κένεντι τζούνιορ να συγκεντρώνει τεράστια επιρροή αλλά και πολιτικό ρίσκο, και τον τυπικό διάδοχο –τον νομικό σύμβουλο– να ετοιμάζεται για αποχώρηση, το βλέμμα στρέφεται σε δύο πρόσωπα: τον τηλεοπτικό γιατρό Μεχμέτ Οζ, επικεφαλής του οργανισμού Medicare & Medicaid, και τον τεχνοκράτη Κρις Κλομπ, νέο «chief counselor» που διαχειρίζεται την καθημερινή λειτουργία του υπουργείου και ηγήθηκε της πίεσης προς τις φαρμακοβιομηχανίες για μειώσεις τιμών.
Και οι δύο ενσαρκώνουν διαφορετικά μοντέλα εξουσίας: ο Οζ ως επικοινωνιακός «σταρ» που μιλά στη βάση του Τραμπ, ο Κλομπ ως αθόρυβος αλλά αποτελεσματικός διαχειριστής.
Σχόλιο
: Η εικόνα που αναδύεται είναι μιας κυβέρνησης όπου η πραγματική ισχύς μετατοπίζεται σταδιακά από τα προβεβλημένα πολιτικά πρόσωπα στους τεχνοκράτες‑αναπληρωτές, οι οποίοι συνδυάζουν θεσμική εμπειρία, ιδεολογική πίστη και στενούς δεσμούς με τα επιχειρηματικά συμφέροντα. Αν το κύμα αποχωρήσεων συνεχιστεί, η «σιωπηλή γραφειοκρατία Τραμπ» θα διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό την αμερικανική πολιτική σε δικαιοσύνη, ενέργεια, υγεία και εκπαίδευση – με επιπτώσεις που θα ξεπερνούν τη θητεία του ίδιου του προέδρου.






