Ο Κέβιν Γουόρς δηλώνει έτοιμος να ηγηθεί μιας «μεταρρυθμιστικής» Ομοσπονδιακής Τράπεζας, ανοίγοντας συζήτηση για την επόμενη μέρα της νομισματικής πολιτικής στις ΗΠΑ. Η τοποθέτησή του επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα πώς θα ισορροπήσει η Fed μεταξύ πληθωρισμού, ανάπτυξης και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Η δημόσια δήλωση του Κέβιν Γουόρς ότι θα ηγηθεί μιας «μεταρρυθμιστικά προσανατολισμένης» Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ δεν είναι απλώς προσωπική φιλοδοξία. Λειτουργεί ως πολιτικό και θεσμικό μήνυμα για την κατεύθυνση που μπορεί να λάβει η Federal Reserve σε μια περίοδο όπου η αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής δοκιμάζεται από επίμονο πληθωρισμό, υψηλά επιτόκια και πολιτικές πιέσεις από τον Λευκό Οίκο.
Ποιος είναι ο Γουόρς και γιατί μιλά για «μεταρρυθμίσεις»
Ο Κέβιν Γουόρς δεν είναι άγνωστος στην αμερικανική νομισματική σκηνή. Πρώην μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed, έχει διακριθεί για την κριτική του στις μη συμβατικές πολιτικές της περιόδου μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, ιδίως στα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης και στη διόγκωση του ισολογισμού της κεντρικής τράπεζας. Η χρήση του όρου «μεταρρυθμιστική Fed» παραπέμπει σε πρόθεση αλλαγών όχι μόνο στο επίπεδο των επιτοκίων, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο η Fed ορίζει την εντολή της, επικοινωνεί με τις αγορές και διαχειρίζεται τον ισολογισμό της.
Σε πολιτικό επίπεδο, η τοποθέτησή του εντάσσεται σε ένα περιβάλλον όπου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα ασκήσει κριτική στην κεντρική τράπεζα, ζητώντας πιο «φιλική προς την ανάπτυξη» πολιτική. Ένας υποψήφιος επικεφαλής που μιλά για «μεταρρύθμιση» μπορεί να θεωρηθεί γέφυρα μεταξύ του Λευκού Οίκου, που επιδιώκει χαλαρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες, και μιας Fed που προσπαθεί να διαφυλάξει την ανεξαρτησία και την αξιοπιστία της.
Τι μπορεί να σημαίνει μια «μεταρρυθμιστική» Fed στην πράξη
Η έννοια της μεταρρύθμισης στη Fed μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Στο επιχειρησιακό σκέλος, θα μπορούσε να σημαίνει πιο επιθετική συρρίκνωση του ισολογισμού μετά την περίοδο των μαζικών αγορών ομολόγων, διαφορετική χρήση των εργαλείων ρευστότητας και επανεξέταση του ρόλου των προγραμμάτων στήριξης σε περιόδους κρίσης. Στο θεσμικό επίπεδο, μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο που η Fed διατυπώνει τον στόχο για τον πληθωρισμό, τον τρόπο που ενσωματώνει την αγορά εργασίας στην ανάλυσή της ή ακόμη και την ενίσχυση της λογοδοσίας της προς το Κογκρέσο.
Ένα ακόμη πεδίο μεταρρύθμισης είναι η επικοινωνιακή πολιτική. Η Fed, ιδίως μετά την κρίση, στηρίχθηκε έντονα στο λεγόμενο forward guidance, καθοδηγώντας τις προσδοκίες των αγορών για την πορεία των επιτοκίων. Μια «μεταρρυθμιστική» προσέγγιση θα μπορούσε να σημαίνει λιγότερη εξάρτηση από λεπτομερείς προαναγγελίες και μεγαλύτερη έμφαση σε κανόνες και πλαισιωμένες δεσμεύσεις, ώστε να περιοριστεί η αστάθεια που προκαλούν οι συνεχείς αναγνώσεις κάθε λέξης των ανακοινώσεων της Fed.
Η ισορροπία μεταξύ πληθωρισμού, ανάπτυξης και σταθερότητας
Το κεντρικό διακύβευμα για οποιαδήποτε ηγεσία της Fed σήμερα είναι η εύρεση ισορροπίας μεταξύ της αντιμετώπισης του πληθωρισμού, της στήριξης της ανάπτυξης και της διασφάλισης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η περίοδος των μηδενικών επιτοκίων και της αφθονίας ρευστότητας δημιούργησε στρεβλώσεις, από υψηλές αποτιμήσεις σε μετοχές και ακίνητα μέχρι αυξημένη μόχλευση σε τμήματα της αγοράς εταιρικού χρέους.
Μια μεταρρυθμιστική Fed υπό τον Γουόρς θα μπορούσε να επιδιώξει πιο ξεκάθαρη σύνδεση μεταξύ νομισματικής πολιτικής και χρηματοπιστωτικού κινδύνου, επιταχύνοντας π.χ. την εξομάλυνση του ισολογισμού και δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στα macroprudential εργαλεία. Αυτό, όμως, ενέχει τον κίνδυνο πιο σφιχτών χρηματοδοτικών συνθηκών σε μια στιγμή που η αμερικανική οικονομία καλείται να διαχειριστεί τόσο τον πληθωρισμό όσο και την επιβράδυνση της δραστηριότητας.
Πολιτικές πιέσεις και θεσμική ανεξαρτησία της Fed
Η αναφορά σε «μεταρρυθμιστική» Fed δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το πολιτικό περιβάλλον. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας συζήτησης για τον βαθμό ανεξαρτησίας της από την εκτελεστική εξουσία, σε μια περίοδο όπου οι αποφάσεις της έχουν άμεσο αντίκτυπο στο κόστος δανεισμού του Δημοσίου, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών. Οποιοσδήποτε υποψήφιος επικεφαλής θα κληθεί να πείσει τόσο την αγορά όσο και το Κογκρέσο ότι μπορεί να αντισταθεί σε βραχυπρόθεσμες πολιτικές πιέσεις.
Για την παγκόσμια οικονομία, η κατεύθυνση της Fed λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Αλλαγές στην αντίληψη για το πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις στην Ουάσινγκτον μεταφράζονται σε μεταβολές στις ροές κεφαλαίων, στις ισοτιμίες και στην τιμολόγηση του κινδύνου διεθνώς. Επομένως, μια «μεταρρυθμιστική» ατζέντα δεν είναι εσωτερικό αμερικανικό ζήτημα, αλλά παράγοντας που επηρεάζει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα και η ευρωπαϊκή περιφέρεια
Για την Ελλάδα, η πορεία της Fed έχει έμμεσο αλλά ουσιαστικό αντίκτυπο. Τα αμερικανικά επιτόκια επηρεάζουν το παγκόσμιο κόστος κεφαλαίου, τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων και την όρεξη για ανάληψη κινδύνου προς τις αγορές της περιφέρειας της Ευρωζώνης. Μια Fed που επιλέγει πιο αυστηρή στάση μπορεί να οδηγήσει σε ενίσχυση του δολαρίου και σε πιο συντηρητική στάση των διεθνών επενδυτών απέναντι σε αγορές όπως η ελληνική.
Παράλληλα, μια μεταρρυθμιστική Fed που εστιάζει περισσότερο στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διαμορφώνει τη δική της στρατηγική. Η ΕΚΤ, αν και λειτουργεί με διαφορετική εντολή και θεσμικό πλαίσιο, δεν μπορεί να αγνοήσει μια πιθανή στροφή της Fed προς πιο αυστηρή ρύθμιση ή διαφορετική διαχείριση του ισολογισμού. Αυτό, με τη σειρά του, επηρεάζει τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, τις συνθήκες ρευστότητας των τραπεζών και το κόστος χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και Δημόσιο.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, μια πιθανή μεταρρυθμιστική στροφή της Fed σημαίνει ότι το διεθνές περιβάλλον επιτοκίων και ρευστότητας μπορεί να γίνει πιο απαιτητικό. Αυτό καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας, την επιτάχυνση των επενδύσεων με ευρωπαϊκούς πόρους και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τραπεζικού συστήματος, ώστε η χώρα να παραμείνει ελκυστική σε διεθνείς επενδυτές ακόμη και σε ένα πιο σφιχτό παγκόσμιο νομισματικό πλαίσιο.
#FederalReserve #ΗΠΑ #ΝομισματικήΠολιτική #ΕΚΤ
