Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ κλιμακώνει τη ρητορική απέναντι στην Τεχεράνη, υπερασπιζόμενος τον αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ. Η δημόσια τοποθέτηση συνδέει οικονομική πίεση, ενεργειακή ασφάλεια και στρατιωτική ένταση στη Μέση Ανατολή.
Ο υπουργός Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών Σκοτ Μπέσεντ επανήλθε δημόσια στην κρίση με το Ιράν, υπερασπιζόμενος τον ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ που έχει υιοθετήσει η κυβέρνηση Τραμπ. Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για την ιρανική ηγεσία, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον έχει «πλήρη έλεγχο» της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Τι υποστήριξε ο Σκοτ Μπέσεντ για το Ιράν
Στο μήνυμά του, ο Μπέσεντ φέρεται να παρομοιάζει την ιρανική ηγεσία με «αρουραίους σε αγωγό υπονόμου» που δεν αντιλαμβάνονται «τι συμβαίνει στον έξω κόσμο». Υποστηρίζει ότι το Ιράν αντιμετωπίζει έλλειψη δολαρίων, έχει επιβάλει δελτίο σε τρόφιμα και καύσιμα και ότι «όλη η διεθνής κοινότητα» έχει στραφεί εναντίον της Τεχεράνης.
Ο ίδιος καταλήγει ότι «ο ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ θα συνεχιστεί, έως ότου υπάρξει ελευθερία ναυσιπλοΐας όπως πριν τις 27 Φεβρουαρίου». Η τοποθέτηση συνδέει ευθέως τα χρηματοοικονομικά εργαλεία πίεσης με τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο.
Ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ στην ενεργειακή ασφάλεια
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια σημεία διέλευσης πετρελαίου παγκοσμίως, με σημαντικό ποσοστό των θαλάσσιων εξαγωγών αργού και υγροποιημένου φυσικού αερίου από χώρες του Κόλπου να διέρχεται από εκεί. Ο ισχυρισμός του Μπέσεντ περί «πλήρους ελέγχου» από τις ΗΠΑ υπογραμμίζει τη χρήση της ναυτικής ισχύος ως μοχλού γεωοικονομικής πίεσης.
Ο αποκλεισμός ή ακόμη και η απειλή διακοπής της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά δημιουργεί αυξημένο γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις διεθνείς τιμές ενέργειας. Για τις αγορές, η δήλωση λειτουργεί ως σήμα ότι η Ουάσινγκτον είναι διατεθειμένη να διατηρήσει παρατεταμένη στρατιωτική και οικονομική πίεση στο Ιράν.
Διεθνείς αντιδράσεις και στρατιωτική κλιμάκωση
Οι δηλώσεις του Μπέσεντ φαίνεται να αποτελούν απάντηση σε δημοσίευμα της «Wall Street Journal» που ανέδειξε κενά στη στρατηγική της Τεχεράνης. Παράλληλα, σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες του CNN, το Ιράν και σύμμαχοί του έχουν προκαλέσει ζημιές σε τουλάχιστον 16 αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε οκτώ χώρες της Μέσης Ανατολής, γεγονός που καταδεικνύει ευρύτερη περιφερειακή κλιμάκωση.
Η σύζευξη σκληρής ρητορικής, οικονομικών κυρώσεων και στρατιωτικών επεισοδίων αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών και ακούσιας κλιμάκωσης. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας αντιπαράθεσης όπου η οικονομική και ενεργειακή ασφάλεια χρησιμοποιούνται ως εργαλεία πίεσης, με άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές.
Πιθανές επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας και στη ναυτιλία
Η επιμονή στον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ ενισχύει την αβεβαιότητα για τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή. Ακόμη και χωρίς φυσική διακοπή των ροών, η αυξημένη γεωπολιτική ένταση τείνει να ενσωματώνεται στις τιμές μέσω υψηλότερων ασφαλίστρων κινδύνου και κόστους ασφάλισης πλοίων.
Για τη διεθνή ναυτιλία, οι δηλώσεις αυτές σημαίνουν παρατεταμένο περιβάλλον αυξημένου ρίσκου στη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό, με πιθανές αναπροσαρμογές δρομολογίων, ναύλων και ασφαλιστικών καλύψεων. Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες της περιοχής ενδέχεται να εξετάσουν εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών, όπου αυτό είναι εφικτό, ώστε να μειώσουν την έκθεσή τους.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική αγορά, η κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί διπλή πρόκληση και ευκαιρία. Από τη μία πλευρά, αυξημένη μεταβλητότητα στις τιμές πετρελαίου μπορεί να πιέσει το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, επηρεάζοντας πληθωρισμό και ανταγωνιστικότητα. Από την άλλη, ο ελληνόκτητος στόλος δεξαμενόπλοιων βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση να κεφαλαιοποιήσει υψηλότερους ναύλους σε περιβάλλον αυξημένου κινδύνου, υπό την προϋπόθεση ότι οι εταιρείες διαχειρίζονται προσεκτικά τον ασφαλιστικό και επιχειρησιακό κίνδυνο. Για τους Έλληνες εισαγωγείς ενέργειας, η στρατηγική διαφοροποίησης προμηθευτών και μακροχρόνιων συμβολαίων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ενώ οι φορείς χάραξης πολιτικής οφείλουν να ενισχύσουν τη θωράκιση της χώρας μέσω αποθεμάτων ασφαλείας και επενδύσεων σε υποδομές υγροποιημένου φυσικού αερίου.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ορμούζ #Ενέργεια #Ναυτιλία
