Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη ρητορική απέναντι στο Ιράν, θέτοντας τελεσίγραφο μεταξύ νέας συμφωνίας και στρατιωτικής συντριβής. Η στάση του αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διαμήνυσε ότι το Ιράν είτε θα αποδεχθεί μια νέα συμφωνία υπό αμερικανικούς όρους είτε θα αντιμετωπίσει «αφανισμό», επαναφέροντας στο προσκήνιο τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο, πριν αναχωρήσει για την Κίνα, ο Τραμπ δήλωσε: «Το Ιράν είτε θα κάνει το σωστό, είτε θα τελειώσουμε τη δουλειά. Έχουμε το Ιράν πλήρως υπό έλεγχο. Ή θα κάνουμε συμφωνία ή θα αφανιστούν. Έτσι κι αλλιώς, εμείς κερδίζουμε».
Τελεσίγραφο Ουάσιγκτον προς Τεχεράνη
Οι δηλώσεις εντάσσονται σε μια μακρά περίοδο κλιμάκωσης, όπου η Ουάσιγκτον επιχειρεί να εξαναγκάσει την Τεχεράνη σε επαναδιαπραγμάτευση του πυρηνικού της προγράμματος, αλλά και του ρόλου της σε Συρία, Ιράκ, Λίβανο και Υεμένη. Η ρητορική του Τραμπ, με αναφορές σε «τελείωμα της δουλειάς» και «αφανισμό», συνιστά σαφές μήνυμα ότι οι ΗΠΑ διατηρούν στο τραπέζι την επιλογή ευρείας στρατιωτικής δράσης.
Παράλληλα, η επιμονή του ότι «έχουμε το Ιράν πολύ υπό έλεγχο» αντανακλά την πίστη της Ουάσιγκτον ότι ο συνδυασμός στρατιωτικής ισχύος και οικονομικών κυρώσεων έχει περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια κινήσεων της Τεχεράνης. Η διατύπωση «όπως και να έχει, εμείς κερδίζουμε» στοχεύει στην εσωτερική κοινή γνώμη των ΗΠΑ, παρουσιάζοντας μια εικόνα βεβαιότητας και αποφασιστικότητας.
Ο ρόλος της Κίνας και η οικονομική ασφυξία του Ιράν
Ενδιαφέρον έχει ότι ο Τραμπ, αν και κατευθυνόταν σε συνάντηση με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, υποβάθμισε τον ρόλο του Πεκίνου στο ιρανικό ζήτημα, λέγοντας πως δεν είναι βέβαιος ότι το Ιράν θα βρεθεί στην ατζέντα, καθώς οι ΗΠΑ «δεν χρειάζονται τη βοήθεια της Κίνας» για να τερματίσουν τον πόλεμο στο Ιράν.
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι η Κίνα αποτελεί τον κυρίαρχο εμπορικό εταίρο της Τεχεράνης, απορροφώντας πάνω από το 90% των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου. Χωρίς την κινεζική ζήτηση και χωρίς τη δυνατότητα χρήσης του Στενού του Ορμούζ υπό καθεστώς κυρώσεων ή στρατιωτικής έντασης, η ιρανική οικονομία κινδυνεύει με ακόμη βαθύτερη ασφυξία.
Η Ουάσιγκτον ποντάρει ακριβώς σε αυτήν την εξάρτηση, εκτιμώντας ότι ο συνδυασμός κυρώσεων, περιορισμένης πρόσβασης στις αγορές ενέργειας και γεωπολιτικής πίεσης θα οδηγήσει την Τεχεράνη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με λιγότερους όρους. Ταυτόχρονα, όμως, η επιθετική ρητορική αυξάνει τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη σύγκρουση με ανυπολόγιστο οικονομικό και ενεργειακό κόστος διεθνώς.
Σχόλιο 
: Η ρητορική «ή συμφωνία ή αφανισμός» ενισχύει βραχυπρόθεσμα το διαπραγματευτικό προφίλ της Ουάσιγκτον, αλλά αυξάνει θεαματικά τον γεωπολιτικό κίνδυνο. Για ενεργειακές αγορές και οικονομίες όπως η ελληνική, που εξαρτώνται από τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, κάθε κλιμάκωση γύρω από το Ιράν μεταφράζεται σε πιθανές αναταράξεις τιμών και επενδυτικής αβεβαιότητας.
#ΗΠΑ #Τραμπ #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Γεωπολιτική
