Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι θα αφήσει τον Κέβιν Γουόρς «να κάνει ό,τι θέλει» με τα επιτόκια της Fed. Η φράση αυτή αναζωπυρώνει τη συζήτηση για την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας και τη σχέση Λευκού Οίκου – Federal Reserve.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται στο πιο ευαίσθητο θεσμικό σημείο της αμερικανικής οικονομικής αρχιτεκτονικής: τη σχέση του Λευκού Οίκου με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα. Δηλώνοντας ότι θα αφήσει τον νέο πρόεδρο της Fed, Κέβιν Γουόρς, «να κάνει ό,τι θέλει» με τα επιτόκια, ο Αμερικανός πρόεδρος στέλνει ένα διπλό μήνυμα στις αγορές: τυπικό σεβασμό στην ανεξαρτησία της Fed, αλλά και σαφή πολιτική στήριξη σε μια πιο επιθετική ή πιο χαλαρή νομισματική γραμμή, ανάλογα με το πώς θα διαβαστούν οι προθέσεις Γουόρς.
Ποιος είναι ο Γουόρς και τι σηματοδοτεί για τη Fed;
Ο Κέβιν Γουόρς, ήδη επικυρωμένος από τη Γερουσία ως επόμενος πρόεδρος της Fed, θεωρείται γνώριμος των αγορών και του τραπεζικού συστήματος, με θητεία στο Διοικητικό Συμβούλιο της Fed και στενούς δεσμούς με τη Wall Street. Η ανάληψη της προεδρίας του, μόλις ορκιστεί επίσημα, θα σημάνει αλλαγή φρουράς σε μια περίοδο όπου η αμερικανική οικονομία ισορροπεί ανάμεσα σε ισχυρή απασχόληση, επίμονα χαμηλό πληθωρισμό και αυξανόμενο δημόσιο χρέος.
Η δήλωση Τραμπ ότι ο Γουόρς είναι «πολύ ταλαντούχος» και θα κάνει «καλή δουλειά» δεν είναι απλώς φιλοφρόνηση. Ερμηνεύεται ως πολιτική κάλυψη για ενδεχόμενη μετατόπιση της νομισματικής πολιτικής – είτε προς χαμηλότερα επιτόκια για ενίσχυση της ανάπτυξης και των αγορών, είτε προς υψηλότερα επιτόκια για συγκράτηση πληθωριστικών πιέσεων και αποφυγή υπερθέρμανσης.
Ανεξαρτησία της Fed ή πολιτική επιρροή με άλλο τρόπο;
Τυπικά, η φράση «θα τον αφήσω να κάνει ό,τι θέλει» μοιάζει να ενισχύει την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας. Στην πράξη, όμως, υπογραμμίζει ότι η επιλογή του προσώπου στην κορυφή της Fed είναι το βασικό εργαλείο επιρροής του Λευκού Οίκου στη νομισματική πολιτική. Ο πρόεδρος δεν παρεμβαίνει στις αποφάσεις επιτοκίων, αλλά διαμορφώνει εκ των προτέρων το πλαίσιο, επιλέγοντας πρόσωπο με συγγενή οικονομική φιλοσοφία.
Η μετάβαση από τον Τζερόμ Πάουελ, που παραμένει στη θέση του μέχρι την ορκωμοσία Γουόρς, σε μια νέα ηγεσία αναμένεται να δοκιμάσει ξανά τις αντοχές του θεσμικού μοντέλου της Fed. Κάθε δημόσια τοποθέτηση του Τραμπ για τα επιτόκια ή τον νέο πρόεδρο λειτουργεί ως σήμα προς τις αγορές, επηρεάζοντας προσδοκίες για τον ρυθμό αύξησης ή μείωσης των επιτοκίων και για το μέγεθος του ισολογισμού της κεντρικής τράπεζας.
Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες για την αμερικανική και παγκόσμια οικονομία
Η Fed παραμένει ο βασικός ρυθμιστής του κόστους χρήματος σε δολάρια, με άμεσες επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Μια Fed πιο πρόθυμη να διατηρήσει χαμηλά επιτόκια, υπό την πολιτική κάλυψη του Λευκού Οίκου, θα μπορούσε να παρατείνει την περίοδο φθηνής ρευστότητας, ενισχύοντας τις αποτιμήσεις μετοχών και ομολόγων, αλλά και αυξάνοντας τους κινδύνους για νέες «φούσκες» σε περιουσιακά στοιχεία.
Αντίθετα, μια στροφή σε πιο αυστηρή νομισματική πολιτική, με ταχύτερη αύξηση επιτοκίων, θα περιόριζε τον πληθωριστικό κίνδυνο και θα ενίσχυε τη διεθνή ελκυστικότητα του δολαρίου, αλλά με τίμημα υψηλότερο κόστος δανεισμού για κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά διεθνώς. Σε κάθε περίπτωση, η μακροπρόθεσμη πρόκληση είναι θεσμική: πόσο μπορεί η Fed να διατηρήσει την αξιοπιστία της ως ανεξάρτητος θεσμός όταν η δημόσια συζήτηση για τα επιτόκια διεξάγεται σε τόσο έντονα πολιτικό πλαίσιο.
Τι σημαίνει η αλλαγή στη Fed για την Ελλάδα και την Ευρώπη;
Για την Ελλάδα και την Ευρωζώνη, η στάση της Fed υπό τον Γουόρς θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το διεθνές περιβάλλον επιτοκίων και τη διάθεση για ανάληψη κινδύνου. Ένα δολάριο ισχυρότερο, λόγω υψηλότερων αμερικανικών επιτοκίων, μπορεί να πιέσει τα ευρωπαϊκά νομισματικά μεγέθη, αλλά ταυτόχρονα να διευκολύνει τις εξαγωγές από την Ευρωζώνη προς τις ΗΠΑ. Αντίθετα, μια παρατεταμένη περίοδος χαμηλών επιτοκίων στις ΗΠΑ θα τροφοδοτήσει τη ροή κεφαλαίων προς αναδυόμενες και περιφερειακές αγορές, αλλά και προς τίτλους χωρών με υψηλότερη απόδοση, όπως η Ελλάδα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΚΤ θα βρεθεί μπροστά σε ένα γνώριμο δίλημμα: να ακολουθήσει με καθυστέρηση τη Fed σε μια σύσφιξη της πολιτικής ή να διατηρήσει χαλαρή στάση για να στηρίξει την ανάπτυξη στην Ευρωζώνη. Για την ελληνική οικονομία, που εξακολουθεί να βασίζεται σε σχετικά χαμηλό κόστος δανεισμού και σε ροές επενδυτικών κεφαλαίων, η κατεύθυνση της Fed αποτελεί κρίσιμο εξωτερικό παράγοντα, με επιπτώσεις στην πορεία των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων, στη χρηματοδότηση των τραπεζών και στη διάθεση των ξένων επενδυτών για ανάληψη ελληνικού κινδύνου.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική αγορά, η πολιτική «λευκή επιταγή» του Τραμπ προς τον Γουόρς σημαίνει ότι η επόμενη φάση νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ θα είναι πιο προσωποκεντρική και λιγότερο προβλέψιμη. Αυτό αυξάνει τη σημασία της διαχείρισης κινδύνου από τράπεζες, επιχειρήσεις και Δημόσιο, ειδικά σε ό,τι αφορά τον δανεισμό σε δολάρια και την αντιστάθμιση συναλλαγματικού κινδύνου. Μακροπρόθεσμα, η Ελλάδα οφείλει να εκμεταλλευτεί κάθε περίοδο διεθνούς νομισματικής σταθερότητας για να επιμηκύνει τη μέση διάρκεια του χρέους της και να θωρακίσει το κόστος χρηματοδότησης πριν από ενδεχόμενη στροφή της Fed σε πιο αυστηρή πολιτική.
#ΗΠΑ #Trump #Warsh #Fed #Επιτόκια #Οικονομία
