Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί απορρίπτει τη στρατιωτικοποίηση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ και στοχοποιεί την αμερικανική «Project Freedom». Τι σηματοδοτεί η παρέμβαση για τις ισορροπίες στον Περσικό Κόλπο και τον ρόλο Πακιστάν–ΗΑΕ.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να επαναπλαισιώσει την ένταση στα Στενά του Ορμούζ ως καθαρά πολιτική κρίση, απορρίπτοντας ανοιχτά κάθε προοπτική στρατιωτικής λύσης. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, παρενέβη δημόσια με στοχευμένο μήνυμα προς Ουάσιγκτον και Άμπου Ντάμπι, σε μια συγκυρία όπου η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο.
Το μήνυμα Αραγτσί και η κριτική στην Ουάσιγκτον
Ο Αραγτσί υπογράμμισε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ αποδεικνύουν πως «δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε μια πολιτική κρίση». Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ επεσήμανε ότι, καθώς οι συνομιλίες προχωρούν «με τις ευγενικές προσπάθειες του Πακιστάν», οι Ηνωμένες Πολιτείες «πρέπει να είναι προσεκτικές να μην συρθούν ξανά σε βάλτο από κακόβουλους παράγοντες», προσθέτοντας πως το ίδιο ισχύει και για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την αμερικανική πρωτοβουλία για την προστασία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, την αποκαλούμενη «Project Freedom», ως «Project Deadlock». Με αυτό τον τρόπο επιχειρεί να απονομιμοποιήσει την προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ, παρουσιάζοντάς την ως παράγοντα αδιεξόδου αντί για εργαλείο σταθεροποίησης.
Στενά του Ορμούζ: γεωοικονομικός κόμβος και σημείο τριβής
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως, μέσω του οποίου διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου. Κάθε ένταση στην περιοχή μεταφράζεται σχεδόν άμεσα σε αυξημένο ασφάλιστρο κινδύνου για τη ναυτιλία, μεταβλητότητα στις τιμές του πετρελαίου και πιέσεις στις αγορές ενέργειας.
Η δημόσια τοποθέτηση του Ιράν υπέρ πολιτικής λύσης στοχεύει να μεταφέρει την πίεση από το στρατιωτικό πεδίο στο διπλωματικό. Παράλληλα, επιδιώκει να καταδείξει ότι η κλιμάκωση –μέσω ναυτικών συνοδειών ή στρατιωτικής παρουσίας– δεν αντιμετωπίζει τις βαθύτερες αιτίες της κρίσης στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν και Ιράν–χωρών του Κόλπου.
Ο ρόλος του Πακιστάν και η θέση των ΗΑΕ
Η αναφορά του Αραγτσί στις «ευγενικές προσπάθειες» του Πακιστάν δείχνει ότι η Ισλαμαμπάντ επιχειρεί ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Τεχεράνης και περιφερειακών/δυτικών δρώντων. Το Πακιστάν, με στενούς δεσμούς τόσο με χώρες του Κόλπου όσο και με την Κίνα, επιδιώκει να τοποθετηθεί ως αξιόπιστος ενδιάμεσος, περιορίζοντας τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης.
Η έμμεση προειδοποίηση προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα («το ίδιο ισχύει και για τα ΗΑΕ») αντανακλά την ανησυχία της Τεχεράνης για την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας Άμπου Ντάμπι–Ουάσιγκτον. Η ιρανική πλευρά προειδοποιεί ότι η ενεργός συμμετοχή των Εμιράτων σε στρατιωτικές πρωτοβουλίες στον Κόλπο μπορεί να τα καταστήσει μέρος του προβλήματος, αντί για παράγοντα σταθερότητας.
Πολιτική κρίση χωρίς στρατιωτική διέξοδο;
Η ρητορική του Αραγτσί εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Ιράν να παρουσιάσει την ένταση ως πολιτικό και διπλωματικό ζήτημα, συνδεδεμένο με κυρώσεις, πυρηνικό πρόγραμμα και περιφερειακές ισορροπίες. Με τη φράση «δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε μια πολιτική κρίση», η Τεχεράνη επιδιώκει να μεταφέρει την ευθύνη της αποκλιμάκωσης στην Ουάσιγκτον και τους συμμάχους της.
Για τις ΗΠΑ, η «Project Freedom» έχει στόχο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την προστασία εμπορικών και ενεργειακών συμφερόντων. Για το Ιράν, όμως, η πρωτοβουλία αυτή παρουσιάζεται ως μέσο πίεσης και απομόνωσης. Η σύγκρουση αφηγήσεων δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η παραμικρή επιχειρησιακή κίνηση μπορεί να αποκτήσει δυσανάλογη πολιτική βαρύτητα.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και ναυτιλία, κάθε ένδειξη ότι οι βασικοί δρώντες στον Περσικό Κόλπο αναγνωρίζουν το αδιέξοδο της στρατιωτικής κλιμάκωσης λειτουργεί, έστω και οριακά, σταθεροποιητικά. Η Ελλάδα, με ισχυρό στόλο δεξαμενόπλοιων και σημαντική έκθεση σε θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, επηρεάζεται άμεσα από την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ μέσω ασφαλίστρων κινδύνου, ναυλαγορών και ενεργειακού κόστους. Ωστόσο, η επιμονή του Ιράν στη διπλωματική οδό δεν αίρει τον διαρθρωτικό γεωπολιτικό κίνδυνο στην περιοχή. Οι ελληνικές ναυτιλιακές και ενεργειακές επιχειρήσεις οφείλουν να διατηρούν σενάρια συνέχειας λειτουργίας με αυξημένο ρίσκο στον Περσικό, να διαφοροποιούν όσο είναι εφικτό τις διαδρομές και πηγές προμήθειας, και να ενσωματώνουν στις αποφάσεις τους την πιθανότητα παρατεταμένης «εύθραυστης σταθερότητας» αντί για ορατή λύση στο άμεσο μέλλον.
#Ιράν #ΣτενάΟρμούζ #ΠερσικόςΚόλπος #ΗΠΑ #Ναυτιλία
