Η Κίνα, μέσω της εκπροσώπου Μάο Νινγκ, δηλώνει ότι η σύγκρουση ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν δεν έπρεπε να ξεκινήσει και ζητά διπλωματική λύση. Την ίδια ώρα, η Ουάσινγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Η Κίνα παρεμβαίνει εκ νέου στο μέτωπο της έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν, επιχειρώντας να τοποθετηθεί ως δύναμη υπέρ της αποκλιμάκωσης. Η εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μάο Νινγκ, επανέλαβε ότι η σύγκρουση «δεν θα έπρεπε ποτέ να έχει ξεκινήσει» και ότι η επανέναρξή της «δεν δικαιολογείται».
Ποιο μήνυμα στέλνει το Πεκίνο
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου, η Μάο Νινγκ υπογράμμισε πως το Πεκίνο είναι έτοιμο να «διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο» για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης με διπλωματικά μέσα. Η διατύπωση αυτή εντάσσεται στη σταθερή επιδίωξη της Κίνας να εμφανίζεται ως μεσολαβητής σε κρίσιμες εστίες έντασης, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, όπου διακυβεύονται ενεργειακά και γεωπολιτικά συμφέροντα παγκόσμιας εμβέλειας.
Η κινεζική θέση ότι η σύγκρουση δεν έπρεπε να ξεκινήσει λειτουργεί ως έμμεση κριτική προς όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, χωρίς να κατονομάζει υπευθύνους. Ταυτόχρονα, αφήνει ανοιχτό το πεδίο για διπλωματική κινητικότητα, στην οποία η Κίνα επιδιώκει να έχει ρόλο, χωρίς όμως να αναλαμβάνει συγκεκριμένες δημόσιες δεσμεύσεις.
Η αμερικανική γραμμή για πιθανή συμφωνία με το Ιράν
Σε παράλληλη κίνηση, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε πρόσφατα ότι μια συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης παραμένει δυνατή, παρά τις προηγούμενες αναφορές για ακύρωση των συνομιλιών. Η τοποθέτηση αυτή δείχνει ότι, παρά τη σκληρή ρητορική και την ένταση στο πεδίο, η διπλωματική οδός δεν έχει κλείσει οριστικά.
Η αμερικανική επιμονή ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο συνεννόησης με το Ιράν συναντά, σε επίπεδο ρητορικής, την κινεζική έκκληση για ειρηνική διευθέτηση. Ωστόσο, η σύγκλιση αυτή δεν αναιρεί τον ανταγωνισμό επιρροής μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας στη Μέση Ανατολή, όπου κάθε πρωτοβουλία διαμεσολάβησης έχει και σαφή γεωπολιτική διάσταση.
Διπλωματική εικόνα και θεσμικές προεκτάσεις
Η δημόσια θέση της Κίνας ότι η σύγκρουση «δεν δικαιολογείται» αναδεικνύει το κενό αποτελεσματικών διεθνών μηχανισμών πρόληψης κρίσεων. Η απουσία αναφοράς σε συγκεκριμένο πλαίσιο, όπως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, δείχνει ότι οι μεγάλες δυνάμεις προτιμούν διμερείς ή άτυπες διαμεσολαβήσεις, παρά την ενίσχυση θεσμικών οδών επίλυσης διαφορών.
Η επιλογή της Κίνας να τονίσει τον «εποικοδομητικό ρόλο» της χωρίς συγκεκριμενοποίηση εργαλείων ή πρωτοβουλιών αποτυπώνει μια ευρύτερη τάση: οι μεγάλες δυνάμεις διαμορφώνουν την εικόνα τους ως υπεύθυνων παραγόντων σταθερότητας, αλλά η ουσιαστική λογοδοσία για την αποτροπή ή τον τερματισμό συγκρούσεων παραμένει ασαφής. Αυτό έχει συνέπειες για την αξιοπιστία του διεθνούς συστήματος ασφάλειας, ιδίως όταν επανεκκινούν συγκρούσεις που θεωρητικά θα έπρεπε να έχουν αποτραπεί.
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, η κινεζική προσπάθεια να εμφανιστεί ως διαμεσολαβητής σε μια σύγκρουση που εμπλέκει ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν έχει έμμεση αλλά ουσιαστική σημασία. Η Αθήνα, ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σύμμαχος των ΗΠΑ, αλλά και με αναπτυσσόμενες σχέσεις με την Κίνα και στρατηγικές συνεργασίες με το Ισραήλ, παρακολουθεί μια αναδιαμόρφωση ρόλων στη Μέση Ανατολή που επηρεάζει το ευρύτερο περιφερειακό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου. Η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή συνδέεται με την ενεργειακή ασφάλεια και τις θαλάσσιες οδούς, άρα κάθε κίνηση αποκλιμάκωσης ή κλιμάκωσης από ΗΠΑ, Κίνα και Ιράν επηρεάζει έμμεσα και τα ελληνικά συμφέροντα, τόσο διπλωματικά όσο και γεωπολιτικά.






