Ο ΣΑΤΕ προειδοποιεί για εκτροχιασμό κόστους στα δημόσια έργα και σοβαρές στρεβλώσεις στις δημοπρατήσεις. Ζητεί θεσμικές παρεμβάσεις για διαφάνεια, αναθεώρηση τιμών και στήριξη μικρομεσαίων τεχνικών εταιρειών.
Εντεινόμενη ανησυχία για τη βιωσιμότητα του κατασκευαστικού κλάδου και την ομαλή υλοποίηση των δημόσιων έργων αποτυπώθηκε στην Ετήσια Γενική Συνέλευση του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ) για το 2026, με συμμετοχή άνω των 200 τεχνικών εταιρειών από όλη τη χώρα. Ο συνδυασμός υψηλού πληθωρισμού, εκτίναξης κόστους υλικών και μηχανημάτων και της σταδιακής ολοκλήρωσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης συνθέτει ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου για τον κλάδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ανήλθε σε 4,6% τον Απρίλιο 2026, από 3,4% τον Μάρτιο, εξέλιξη που συνδέεται και με τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και στην περιοχή του Ιράν. Η πίεση αυτή αντανακλάται άμεσα στις εκπτώσεις των διαγωνισμών: το μέσο ποσοστό εκπτώσεων στα έργα του 2025 εκτινάχθηκε στο 30%, έναντι 22% την περίοδο 2023-2024, ένδειξη οξυμένου ανταγωνισμού με οριακά περιθώρια κέρδους.
Αναθεώρηση τιμών και θεσμικές εκκρεμότητες
Κομβικό ζήτημα για τις εργοληπτικές επιχειρήσεις παραμένει η αναθεώρηση τιμών στις συμβάσεις δημοσίων έργων. Ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ, Ζαχαρίας Αθουσάκης, ανέδειξε τις παρεμβάσεις του Συνδέσμου προς τα υπουργεία Υποδομών και Οικονομικών, που οδήγησαν στη μερική αντιμετώπιση του προβλήματος με το άρθρο 113 του Ν. 5290/2026. Με αυτό, οι συντελεστές αναθεώρησης του 2021 και του α’ τριμήνου 2022 καθίστανται οριστικοί και ισχύουν μέχρι τη θέσπιση νέου συστήματος.
Ο ΣΑΤΕ, ωστόσο, θέτει ως επόμενο κρίσιμο βήμα την ενεργοποίηση της «Εταιρείας Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών», όπως προβλέπεται από Κοινή Υπουργική Απόφαση του 2022, στο πλαίσιο ενός Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών, ηλεκτρονικού προσδιορισμού κόστους και Παρατηρητηρίου Τιμών. Παράλληλα, ο Σύνδεσμος καταγγέλλει καθυστερήσεις στην εφαρμογή του Π.Δ. 71/2019 για τα Μητρώα Τεχνικών (ΜΗΤΕ), λόγω προβλημάτων στο πληροφοριακό σύστημα και έλλειψης εφαρμοστικών εγκυκλίων.
Στρεβλώσεις στις δημοπρατήσεις και αποκλεισμός μικρότερων εταιρειών
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις παρατυπίες που, σύμφωνα με τον ΣΑΤΕ, παρατηρούνται στις δημοπρατήσεις έργων. Ο Σύνδεσμος κάνει λόγο για «φωτογραφικές» διατάξεις και ειδικούς όρους σε διακηρύξεις, οι οποίοι περιορίζουν τον ανταγωνισμό, καθώς και για συστηματική αλλοίωση του χαρακτήρα των συμβάσεων: έργα βαφτίζονται «προμήθειες» ή «υπηρεσίες» ώστε να παρακάμπτονται αυστηρότερες διαδικασίες και η προέγκριση από το Τεχνικό Συμβούλιο Κατασκευών.
Ο ΣΑΤΕ ζητεί κανονιστικό κείμενο με σαφείς οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές για την ορθή εφαρμογή του άρθρου 86 του Ν. 4412/2016, ορθό χαρακτηρισμό των συμβάσεων ως έργων, περιορισμό στη χρήση διαδικασιών περιορισμένου αριθμού εταιρειών σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών και όρια στην επιβολή πιστοποιητικών ISO που λειτουργούν αποτρεπτικά για μικρότερες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, εκφράζεται έντονος προβληματισμός για τη ροή και τη δομή των δημοπρατήσεων: η τάση ενοποίησης έργων σε μεγάλα πακέτα και η αυξανόμενη διείσδυση ΣΔΙΤ, που απορροφούν σημαντικό μέρος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, περιορίζουν το πεδίο δραστηριοποίησης των μικρομεσαίων τεχνικών εταιρειών. Ως αντίβαρο, ο ΣΑΤΕ προτείνει τη δραστική μείωση του ελάχιστου προϋπολογισμού για τις Πρότυπες Προτάσεις από τα 200 εκατ. ευρώ στο κοινοτικό όριο των 5,225 εκατ. ευρώ, ώστε να ανοίξει χώρος για μικρότερα, αλλά κρίσιμα έργα.
Στρατηγικές προτεραιότητες και διεθνής διασύνδεση
Στο επίπεδο στρατηγικής, η Γενική Συνέλευση εξουσιοδότησε το Διοικητικό Συμβούλιο να συνεχίσει μια σειρά δράσεων μέσω πέντε μόνιμων επιτροπών, με αντικείμενα από τον εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό υποδομών και την τιμολόγηση τεχνικών έργων έως την αξιολόγηση της ενσωμάτωσης του BIM και των πρότυπων συμβάσεων FIDIC στο εγχώριο πλαίσιο. Στόχος είναι ένα πιο διαφανές, προβλέψιμο και ανταγωνιστικό περιβάλλον, που δεν θα εξαρτά τη βιωσιμότητα του κλάδου αποκλειστικά από τις διακυμάνσεις της ελληνικής οικονομίας.
Θετικό στοιχείο θεωρείται η σχετική βελτίωση στη ροή πληρωμών των λογαριασμών δημοσίων έργων το 2025, χάρη στη καλύτερη διαχείριση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων από το οικονομικό επιτελείο. Ωστόσο, ο ΣΑΤΕ επιδιώκει και θεσμική ενίσχυση της φωνής του μέσω εγγραφής στη FiEC, καθώς και στενότερη συνεργασία με τα περιφερειακά του γραφεία, ώστε οι παρεμβάσεις του να αντανακλούν τις ανάγκες όλης της αγοράς.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση του ΣΑΤΕ φωτίζει τον κίνδυνο να χαθεί, εν μέσω πληθωριστικών πιέσεων και θεσμικών στρεβλώσεων, το αναπτυξιακό αποτύπωμα του τεράστιου κύματος δημοσίων έργων της τελευταίας πενταετίας. Αν δεν διασφαλιστεί διαφάνεια στις δημοπρατήσεις, έγκαιρη και προβλέψιμη αναθεώρηση τιμών και ουσιαστική πρόσβαση των μικρομεσαίων εταιρειών, η αγορά κινδυνεύει να συγκεντρωποιηθεί υπέρ λίγων μεγάλων σχημάτων, με αυξημένο ρίσκο καθυστερήσεων, δικαστικών εμπλοκών και τελικά υψηλότερου κόστους για το Δημόσιο και τους φορολογούμενους.
#ΣΑΤΕ #ΔημόσιαΈργα #Πληθωρισμός #Κατασκευές #ΣΔΙΤ
