Η παγκόσμια κρίση ακρίβειας αντιμετωπίζεται λάθος. Οι περισσότερες κυβερνήσεις επιλέγουν εύκολες λύσεις – πιέσεις για μειώσεις τιμών, συμφωνίες με λιανεμπόρους, προσωρινά μέτρα – χωρίς να αγγίζουν τον πυρήνα του προβλήματος: τη δομή της ίδιας της οικονομίας.
Το βασικό λάθος είναι στρατηγικό. Η ακρίβεια δεν είναι απλώς αποτέλεσμα «υψηλών τιμών». Είναι αποτέλεσμα ανισορροπιών στην παραγωγή, στην ενέργεια, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην κατανομή εισοδήματος. Όταν το πρόβλημα είναι δομικό, οι παρεμβάσεις στην τελική τιμή δεν το λύνουν – απλώς το μεταθέτουν.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι πολιτικές πλαφόν ή «συμφωνιών» με σούπερ μάρκετ. Μπορεί να δημιουργούν την εικόνα ότι οι κυβερνήσεις «δρουν», αλλά στην πράξη οδηγούν σε στρεβλώσεις: περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους, μεταφέρουν το κόστος αλλού και συχνά μειώνουν την προσφορά. Το αποτέλεσμα είναι προσωρινή ανακούφιση και μακροπρόθεσμη επιδείνωση.
Η πραγματική αιτία της κρίσης βρίσκεται αλλού. Η ενεργειακή αστάθεια, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και η χαμηλή παραγωγικότητα δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου το κόστος αυξάνεται σε όλη την οικονομία. Σε αυτό το πλαίσιο, η αύξηση των τιμών είναι σύμπτωμα – όχι αιτία.
Παράλληλα, υπάρχει και το ζήτημα της ζήτησης. Σε πολλές οικονομίες, τα πραγματικά εισοδήματα δεν ακολουθούν τον πληθωρισμό. Αυτό σημαίνει ότι η «ακρίβεια» βιώνεται εντονότερα όχι επειδή οι τιμές αυξάνονται απότομα, αλλά επειδή οι πολίτες έχουν λιγότερη αγοραστική δύναμη. Η κρίση, επομένως, είναι και κρίση εισοδήματος.
Η πολιτική απάντηση απαιτεί κάτι πιο δύσκολο: επενδύσεις στην παραγωγή, σταθερότητα στην ενέργεια, ενίσχυση της προσφοράς και βελτίωση της παραγωγικότητας. Αυτά όμως είναι μέτρα με καθυστέρηση και πολιτικό κόστος. Γι’ αυτό και συχνά αποφεύγονται.
Η ουσία είναι ότι η ακρίβεια δεν λύνεται με διοικητικές παρεμβάσεις στις τιμές. Λύνεται με αλλαγή των συνθηκών που τις δημιουργούν. Και αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο.
SBC Σχόλιο: Οι κυβερνήσεις κυνηγούν τις τιμές γιατί είναι το πιο ορατό πρόβλημα. Το πραγματικό πρόβλημα όμως είναι αυτό που δεν φαίνεται: πώς παράγεται και κατανέμεται ο πλούτος. Και εκεί δεν υπάρχει γρήγορη λύση.
