Επέκταση των φορολογικών κινήτρων για τον επαναπατρισμό Ελλήνων του εξωτερικού ανακοίνωσε ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας. Η ρύθμιση αφορά πλέον και όσους επιστρέφουν για εργασία στο Δημόσιο, εντάσσοντας τη διασπορά στον σχεδιασμό για την οικονομία του 2030.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει το «brain drain» σε «brain regain» με αιχμή τη φορολογική πολιτική, επενδύοντας στη δυναμική των Ελλήνων του εξωτερικού. Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας παρουσίασε στο ετήσιο συνέδριο του BrainReGain το πλαίσιο κινήτρων που στοχεύει να καταστήσει την Ελλάδα πιο ελκυστική επαγγελματική βάση για όσους έφυγαν τα προηγούμενα χρόνια.
Ποιο είναι το βασικό φορολογικό κίνητρο για όσους επιστρέφουν
Κεντρικό εργαλείο της πολιτικής επαναπατρισμού είναι η ειδική ρύθμιση φορολόγησης εισοδήματος για όσους επιστρέφουν μετά από τουλάχιστον πέντε χρόνια παραμονής στο εξωτερικό. Για αυτή την κατηγορία προβλέπεται μείωση της φορολογίας εισοδήματος κατά 50% για τα επόμενα επτά χρόνια, ένα μέτρο που λειτουργεί ως μακροπρόθεσμο κίνητρο εγκατάστασης και όχι απλώς βραχυπρόθεσμης μετακίνησης.
Ο κ. Κώτσηρας χαρακτήρισε τη μείωση φόρων «δομική πολιτική επιλογή» της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, συνδέοντας το συγκεκριμένο μέτρο με τη συνολική φορολογική μεταρρύθμιση. Η στόχευση στους νέους και στις οικογένειες με παιδιά, αλλά και στα κίνητρα για έρευνα και καινοτομία, δείχνει ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να προσελκύσει όχι μόνο κεφάλαιο, αλλά και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.
Η σημαντική αλλαγή: επέκταση του κινήτρου και στο Δημόσιο
Η ουσιαστική είδηση από την τοποθέτηση του υφυπουργού είναι ότι το φορολογικό κίνητρο «πρόσφατα εμπλουτίστηκε» και επεκτείνεται πλέον και σε όσους επιλέξουν να απασχοληθούν στο Δημόσιο. Μέχρι σήμερα, η συζήτηση για τον επαναπατρισμό επικεντρωνόταν κυρίως στον ιδιωτικό τομέα και σε επενδυτικές ή επιχειρηματικές πρωτοβουλίες.
Η ένταξη και του Δημοσίου στο πεδίο εφαρμογής του μέτρου σηματοδοτεί μια προσπάθεια ανανέωσης του κρατικού μηχανισμού με στελέχη που διαθέτουν εμπειρία και δεξιότητες από το εξωτερικό. Παραμένει ωστόσο ανοιχτό πώς θα ενσωματωθούν θεσμικά αυτά τα στελέχη σε ένα διοικητικό σύστημα με παγιωμένες ιεραρχίες και διαδικασίες, αλλά και πώς θα διασφαλιστεί ότι το κίνητρο δεν θα λειτουργήσει ως αποσπασματικό προνόμιο, αλλά ως μοχλός συνολικής αναβάθμισης της δημόσιας διοίκησης.
Ψηφιακές διαδικασίες και μείωση γραφειοκρατίας
Ο κ. Κώτσηρας στάθηκε ιδιαίτερα στη διαδικασία ένταξης στο καθεστώς κινήτρων, την οποία περιέγραψε ως «εύκολη» και πλήρως ψηφιακή. Η αίτηση υποβάλλεται μέσω της ΑΑΔΕ, στοιχείο που εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια μείωσης της γραφειοκρατίας στη φορολογική διοίκηση.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, έχει σημειωθεί «τεράστια πρόοδος» στη δυνατότητα των Ελλήνων του εξωτερικού να συναλλάσσονται με το ελληνικό Δημόσιο από τη χώρα όπου διαμένουν. Η υπόσχεση για «πιο γρήγορο, διαφανή και απλό τρόπο» συναλλαγής είναι κρίσιμη, καθώς για πολλούς της διασποράς η γραφειοκρατία και η αβεβαιότητα των διαδικασιών αποτελούν εξίσου αποτρεπτικό παράγοντα με τη φορολογία.
Δημοσιονομική σταθερότητα και επενδύσεις υψηλής αξίας
Πέρα από τα άμεσα φορολογικά κίνητρα, ο υφυπουργός συνέδεσε τον επαναπατρισμό με δύο δομικές παραμέτρους: τη δημοσιονομική σταθερότητα και την ποιότητα των επενδύσεων. Τόνισε τη μεγάλη αύξηση των επενδύσεων την τελευταία επταετία και την έμφαση σε επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, υπονοώντας ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερες θέσεις εργασίας, αλλά καλύτερα αμειβόμενες και πιο εξειδικευμένες.
Η σύνδεση αυτή είναι κρίσιμη: τα φορολογικά κίνητρα μπορούν να πείσουν κάποιον να εξετάσει την επιστροφή, αλλά η τελική απόφαση εξαρτάται από το αν η οικονομία προσφέρει σταθερότητα και προοπτική καριέρας αντίστοιχη με εκείνη του εξωτερικού. Σε αυτό το πλαίσιο, η διατήρηση της αξιοπιστίας της χώρας στις αγορές και στους επενδυτές παρουσιάζεται ως προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα της πολιτικής επαναπατρισμού.
Το 2030 ως σημείο καμπής για την οικονομία
Ο κ. Κώτσηρας περιέγραψε το 2030 ως «πολύ σημαντικό σημείο καμπής» για τη χώρα, συνδέοντας τον χρονικό αυτό ορίζοντα με τη διατήρηση της οικονομικής σταθερότητας και της διεθνούς αξιοπιστίας. Η αναφορά αυτή δείχνει ότι η κυβέρνηση βλέπει την πολιτική για τους Έλληνες του εξωτερικού όχι ως αποσπασματική παρέμβαση, αλλά ως τμήμα ενός μεσοπρόθεσμου σχεδίου για το παραγωγικό μοντέλο.
Η επιλογή να τεθούν κίνητρα επταετούς διάρκειας για όσους επιστρέφουν συντονίζεται με αυτόν τον ορίζοντα. Το ερώτημα είναι αν μέχρι το 2030 η ελληνική οικονομία θα έχει καταφέρει να μεταβεί σε ένα μοντέλο που θα κρατά τους νέους επιστήμονες και επαγγελματίες στη χώρα χωρίς να χρειάζονται ειδικά φορολογικά καθεστώτα, ή αν τα κίνητρα αυτά θα καταστούν μόνιμο εργαλείο αντιμετώπισης των διαρθρωτικών αδυναμιών.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα πολίτη, τα μέτρα αυτά έχουν διπλή σημασία. Από τη μία, η προσέλκυση Ελλήνων του εξωτερικού με εμπειρία και δεξιότητες μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, να βελτιώσει τις υπηρεσίες του Δημοσίου και να δημιουργήσει ένα πιο ανταγωνιστικό εργασιακό περιβάλλον, με θετικές επιπτώσεις στους μισθούς και στην ποιότητα των θέσεων εργασίας. Από την άλλη, η επιλογή στοχευμένων φορολογικών κινήτρων για συγκεκριμένες κατηγορίες εγείρει ζήτημα ισορροπίας με τους μόνιμους φορολογούμενους που δεν είχαν τη δυνατότητα να μεταναστεύσουν, αλλά στήριξαν τη χώρα στα χρόνια της κρίσης. Η πολιτική πρόκληση για την κυβέρνηση είναι να αποδείξει ότι η στρατηγική επαναπατρισμού δεν δημιουργεί δύο ταχύτητες φορολογουμένων, αλλά λειτουργεί ως επένδυση που επιστρέφει αξία σε ολόκληρη την κοινωνία, μέσα από περισσότερες και ποιοτικότερες ευκαιρίες εργασίας και ένα πιο αποτελεσματικό κράτος.
#φορολογικάκίνητρα #επαναπατρισμός #Έλληνεςτουεξωτερικού #οικονομία #δημόσιο
