Οριζόντιο όριο υψομέτρου, αυστηρότεροι κανόνες σε τουριστικά νησιά και εξαιρέσεις για ώριμα έργα φέρνει το νέο χωροταξικό ΑΠΕ. Η αγορά προειδοποιεί για παγκόσμια πρωτοτυπία που μπορεί να μπλοκάρει την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας.
Σε βαθιά αναδιάταξη του χάρτη της αιολικής ενέργειας οδηγεί το νέο Χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, που αναμένεται να δοθεί σε δημόσια διαβούλευση εντός της εβδομάδας. Κεντρικός άξονας του σχεδίου αποτελεί η θέσπιση οριζόντιου «κόφτη» στο υψόμετρο για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, σε συνδυασμό με αυστηρότερους περιορισμούς σε τουριστικά νησιά –ιδίως τις Κυκλάδες– και σε προστατευόμενες περιοχές.
Οριζόντιος κόφτης στα 1.300 μέτρα και εξαιρέσεις
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, το νέο πλαίσιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προβλέπει ότι δεν θα επιτρέπεται η εγκατάσταση νέων αιολικών πάρκων σε υψόμετρα άνω των 1.300 μέτρων. Η ρύθμιση θα ισχύει οριζόντια για όλη τη χώρα, σηματοδοτώντας σαφή στροφή στην πολιτική αξιοποίησης των ορεινών όγκων.
Κρίσιμη ασφαλιστική δικλείδα για τους επενδυτές αποτελεί η πρόβλεψη εξαίρεσης για τα έργα που έχουν ήδη λάβει Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) ή έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία γνωμοδοτήσεων και εκκρεμεί μόνο η έκδοση της τελικής απόφασης. Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να προστατεύσει ώριμες επενδύσεις από αιφνίδια ανατροπή του πλαισίου.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται το εάν θα υπάρξουν ειδικές εξαιρέσεις για βουνά με υψηλό αιολικό δυναμικό, όπως ζητά η αγορά, η οποία προτείνει ο περιορισμός να αφορά κυρίως περιοχές χαμηλής ταχύτητας ανέμου, όπου ούτως ή άλλως η εγκατάσταση ανεμογεννητριών δεν είναι οικονομικά βιώσιμη.
Σύνδεση με τουρισμό, βιομηχανία και αντιδράσεις της αγοράς
Το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ αντικαθιστά το πλαίσιο του 2008, σε μια συγκυρία όπου τα έργα ανανεώσιμων πηγών στη χώρα ξεπερνούν ήδη τα 17 GW, με κυρίαρχη τεχνολογία τα φωτοβολταϊκά. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα νησιά με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως οι Κυκλάδες, όπου θα ισχύσουν αυστηρότερα κριτήρια χωροθέτησης, αλλά και στην Κρήτη, η οποία είχε ενταχθεί ως περιοχή προτεραιότητας για αιολικά στο προηγούμενο σχεδιασμό.
Στο πλαίσιο της εναρμόνισης με την ευρωπαϊκή Οδηγία RED III, οι μέχρι σήμερα «Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας» μετονομάζονται σε «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ», όπου οι αδειοδοτήσεις απλουστεύονται. Στόχος της κυβέρνησης είναι το χωροταξικό των ΑΠΕ να «κουμπώσει» με το νέο χωροταξικό του Τουρισμού, που ήδη τέθηκε σε διαβούλευση, αλλά και με το επερχόμενο χωροταξικό της Βιομηχανίας, ώστε να αρθούν αβεβαιότητες που μέχρι σήμερα μπλοκάρουν «πράσινες» επενδύσεις σε τουριστικές περιοχές.
Η αγορά της αιολικής ενέργειας, με αιχμή την ΕΛΕΤΑΕΝ, προεξοφλεί έντονες αντιδράσεις εφόσον ο υψομετρικός περιορισμός καλύψει και περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό. Στελέχη του κλάδου κάνουν λόγο για παγκόσμια πρωτοτυπία, υποστηρίζοντας ότι σε άλλες χώρες δεν εφαρμόζονται τέτοιου είδους οριζόντιες απαγορεύσεις.
Παράλληλα, αμφισβητούν τα στοιχεία του ΥΠΕΝ για το ύψος των ήδη αδειοδοτημένων έργων. Επισημαίνουν ότι τα ενεργά αιολικά στην Ελλάδα είναι περίπου 5,7 GW και όχι 6,3 GW, ενώ πολλά από τα έργα με οριστική προσφορά σύνδεσης δεν θα υλοποιηθούν λόγω τοπικών αντιδράσεων ή επιχειρηματικών παραμέτρων. Υπογραμμίζουν ότι, λόγω χαμηλότερων συντελεστών «επιτυχίας» σε σχέση με τα φωτοβολταϊκά, για να υλοποιηθεί 1 GW αιολικών πρέπει να αδειοδοτηθούν πολλαπλάσια μεγαβάτ, άρα τα ονομαστικά νούμερα δεν αποτυπώνουν την πραγματική μελλοντική ισχύ.
Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος και εκτόνωσης των τοπικών αντιδράσεων –ιδίως σε μια προεκλογική χρονιά– και στη διατήρηση της δυναμικής των αιολικών, τα οποία αποτελούν κρίσιμο εργαλείο για την επίτευξη των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Σχόλιο 
: Ο υψομετρικός «κόφτης» στα αιολικά είναι καθαρά πολιτική επιλογή διαχείρισης συγκρούσεων χρήσεων γης και τοπικών αντιδράσεων. Αν δεν συνοδευτεί από επιστημονικά τεκμηριωμένες εξαιρέσεις για τις περιοχές με το καλύτερο αιολικό δυναμικό και από πραγματικό εξορθολογισμό των δεδομένων για τα ώριμα έργα, κινδυνεύει να υπονομεύσει την επενδυτική ορατότητα σε έναν κλάδο που απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό και σταθερούς κανόνες.
#αιολικά #ΑΠΕ #ενέργεια #τουρισμός #ΥΠΕΝ
