Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε την ρωσική στρατιωτική παρέλαση χωρίς βαρέα όπλα ένδειξη αδυναμίας και εξάντλησης. Η αντιπαράθεση Μόσχας–Κιέβου μεταφέρεται πλέον και στο επίπεδο συμβολισμών.
Οι πρώτες αντιδράσεις από το Κίεβο στην φετινή ρωσική στρατιωτική παρέλαση επικεντρώνονται όχι στα όσα παρουσιάστηκαν, αλλά σε όσα έλειπαν. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι σχολίασε ότι η επιλογή της Μόσχας να πραγματοποιήσει μια «παρέλαση χωρίς όπλα» συνιστά ένδειξη αδυναμίας και όχι ισχύος, επιχειρώντας να αξιοποιήσει επικοινωνιακά την εικόνα μιας Ρωσίας που εμφανίζεται πιο συγκρατημένη στη δημόσια επίδειξη στρατιωτικής ισχύος.
Ο συμβολισμός της απουσίας βαρέων οπλικών συστημάτων
Οι στρατιωτικές παρελάσεις στη Ρωσία, ιδίως με αφορμή την Ημέρα της Νίκης, έχουν παραδοσιακά χαρακτήρα επίδειξης πυρός: άρματα μάχης, πυραυλικά συστήματα και άλλα βαρέα οπλικά μέσα αποτελούν βασικό στοιχείο του θεάματος. Η φετινή επιλογή περιορισμού ή και απουσίας τέτοιων μέσων προσφέρει στο Κίεβο έδαφος για την αφήγηση ότι το Κρεμλίνο δυσκολεύεται να συντηρήσει τον ρυθμό πολέμου στην Ουκρανία.
Από ουκρανικής πλευράς, η έμφαση δίνεται στο μήνυμα ότι η ρωσική πολεμική μηχανή έχει φθαρεί από τη μακρά σύγκρουση και ότι η Μόσχα αναγκάζεται να κρατά τα διαθέσιμα μέσα στο μέτωπο αντί να τα επιδεικνύει. Ακόμη κι αν η ρωσική ηγεσία επιχειρεί να προβάλει την εικόνα μιας «κανονικότητας» στο εσωτερικό, η αντι-προπαγάνδα του Κιέβου αξιοποιεί κάθε διαφοροποίηση από την παραδοσιακή εικόνα ισχύος.
Πληροφόρηση, προπαγάνδα και ευρωπαϊκό ακροατήριο
Η τοποθέτηση Ζελένσκι εντάσσεται στην ευρύτερη μάχη εντυπώσεων που διεξάγεται παράλληλα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η Ουκρανία απευθύνεται όχι μόνο στο εσωτερικό της κοινό, αλλά και στους Ευρωπαίους εταίρους, επιχειρώντας να ενισχύσει την πεποίθηση ότι η Ρωσία δεν είναι ανίκητη και ότι η συνέχιση της στήριξης προς το Κίεβο έχει απτό αποτέλεσμα στο πεδίο.
Για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, τέτοιου είδους μηνύματα λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι ο πόλεμος δεν είναι στατικός: η ισορροπία φθοράς, η αντοχή των οικονομιών και η ικανότητα αναπλήρωσης οπλικών αποθεμάτων αποτελούν κρίσιμες μεταβλητές. Σε αυτό το πλαίσιο, η εικόνα μιας «συγκρατημένης» ρωσικής παρέλασης μπορεί να αξιοποιείται πολιτικά από το Κίεβο, ανεξαρτήτως των πραγματικών στρατιωτικών δεικτών στο πεδίο.
Την ίδια στιγμή, η Μόσχα, μέσω των δικών της καναλιών, επιχειρεί συνήθως να παρουσιάσει τέτοιες επιλογές ως ένδειξη υπευθυνότητας ή αναπροσαρμογής στην «πολεμική πραγματικότητα», αποφεύγοντας να αναγνωρίσει οποιαδήποτε έννοια αδυναμίας. Το αποτέλεσμα είναι μια διαρκής σύγκρουση αφηγήσεων, όπου κάθε εικόνα –ακόμη και μια παρέλαση– μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικής και διπλωματικής πίεσης.
Σχόλιο 
: Η δήλωση Ζελένσκι δεν αποσκοπεί απλώς στην ειρωνική υποβάθμιση της ρωσικής ισχύος, αλλά κυρίως στην ενίσχυση του ηθικού στο εσωτερικό και στη διατήρηση της πολιτικής βούλησης στήριξης από την ΕΕ. Σε ένα περιβάλλον κόπωσης των δυτικών κοινωνιών από τον πόλεμο, κάθε συμβολική «ρωγμή» στην εικόνα της Μόσχας αξιοποιείται επικοινωνιακά, με στόχο να παρουσιαστεί η συνέχιση της βοήθειας προς την Ουκρανία ως επένδυση που αποδίδει.
#Ουκρανία #Ρωσία #Ζελένσκι #πόλεμος #Ευρώπη
