Ο ΟΠΕΚ+ ανακοινώνει νέα αύξηση ποσοστώσεων για τον Ιούνιο, όμως ο πραγματικός εφοδιασμός παραμένει ασφυκτικά περιορισμένος λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν. Η αγορά πετρελαίου κινείται πλέον περισσότερο από τη γεωπολιτική παρά από τις επίσημες αποφάσεις παραγωγής.
Ο ΟΠΕΚ+ αποφάσισε νέα, μετριοπαθή αύξηση των στόχων παραγωγής πετρελαίου για τον Ιούνιο, της τάξης των 188.000 βαρελιών ημερησίως, σε μια κίνηση που περισσότερο στοχεύει στη διαχείριση των προσδοκιών της αγοράς παρά στην άμεση ενίσχυση της φυσικής προσφοράς. Η απόφαση έρχεται σε μια στιγμή που ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν αποδιοργανώσει τη ροή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, εκτοξεύοντας τις τιμές πάνω από τα 125 δολάρια το βαρέλι, σε υψηλό τετραετίας.
Αύξηση στα χαρτιά, ασφυξία στην πραγματική αγορά
Η συμφωνημένη αύξηση των ποσοστώσεων αφορά επτά βασικά μέλη του ΟΠΕΚ+ – Σαουδική Αραβία, Ιράκ, Κουβέιτ, Αλγερία, Καζακστάν, Ρωσία και Ομάν – και επαναλαμβάνει ουσιαστικά το μοτίβο του Μαΐου, προσαρμοσμένο μόνο για την αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από το μπλοκ. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, η πραγματική παραγωγή απέχει σημαντικά από τα νέα ανώτατα όρια.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Σαουδική Αραβία: η ποσόστωση του μεγαλύτερου παραγωγού του καρτέλ ανεβαίνει τον Ιούνιο στα 10,291 εκατ. βαρέλια ημερησίως, όταν η πραγματική παραγωγή που δήλωσε για τον Μάρτιο ήταν μόλις 7,76 εκατ. βαρέλια. Η απόσταση αυτή αναδεικνύει ότι οι τυπικές αυξήσεις δεν μπορούν, υπό τις παρούσες συνθήκες, να μεταφραστούν γρήγορα σε επιπλέον βαρέλια στην αγορά.
Ο αναλυτής της Rystad και πρώην αξιωματούχος του ΟΠΕΚ, Χόρχε Λεόν, περιγράφει εύστοχα τη στρατηγική: «Ο ΟΠΕΚ+ στέλνει ένα διττό μήνυμα στην αγορά: συνέχεια παρά την αποχώρηση των ΗΑΕ και έλεγχο παρά τον περιορισμένο φυσικό αντίκτυπο». Με άλλα λόγια, η συμμαχία επιδιώκει να δείξει ότι διατηρεί την ικανότητα διαχείρισης της αγοράς, ακόμη κι όταν οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν αφαιρέσει μεγάλο μέρος της επιχειρησιακής της ευελιξίας.
Πόλεμος, Στενά του Ορμούζ και κίνδυνος ενεργειακού πληθωρισμού
Ο πόλεμος στο Ιράν, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, και το επακόλουθο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν μπλοκάρει τις εξαγωγές από Σαουδική Αραβία, Ιράκ, Κουβέιτ και ΗΑΕ – δηλαδή από τα μέλη που διέθεταν ουσιαστικά όλη τη διαθέσιμη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα του ΟΠΕΚ+. Το αποτέλεσμα είναι βίαιη συρρίκνωση των ροών: η συνολική παραγωγή των μελών του ΟΠΕΚ+ υποχώρησε τον Μάρτιο στα 35,06 εκατ. βαρέλια ημερησίως, μειωμένη κατά 7,70 εκατ. βαρέλια σε σχέση με τον Φεβρουάριο.
Στελέχη της βιομηχανίας στον Κόλπο προειδοποιούν ότι ακόμη κι αν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν άμεσα, θα χρειαστούν εβδομάδες ή και μήνες ώστε οι ροές να επανέλθουν στα προπολεμικά επίπεδα, λόγω ζημιών στις υποδομές, ασφαλιστικών περιορισμών και επαναδιαμόρφωσης των θαλάσσιων δρομολογίων. Στο μεταξύ, οι τιμές έχουν ήδη εκτιναχθεί και οι αναλυτές μιλούν για επερχόμενες ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών μέσα σε έναν έως δύο μήνες, με άμεσες επιπτώσεις στις αερομεταφορές και στο παγκόσμιο εμπόριο.
Η εκτόξευση του πετρελαίου πάνω από τα 125 δολάρια το βαρέλι αναζωπυρώνει τον κίνδυνο νέου κύματος πληθωρισμού διεθνώς, τη στιγμή που πολλές οικονομίες μόλις είχαν αρχίσει να σταθεροποιούν τις τιμές μετά τις προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις. Για την Ευρώπη – και κατ’ επέκταση για χώρες όπως η Ελλάδα, με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση από τις διεθνείς αγορές – η παρατεταμένη ένταση στη Μέση Ανατολή μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος ενέργειας, πιέσεις στα δημοσιονομικά και πιθανή ανάγκη για νέες παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Το μήνυμα του ΟΠΕΚ+ είναι σαφές: η συμμαχία θέλει να εμφανιστεί ως σταθεροποιητικός παράγοντας, αλλά στην πράξη η πραγματική ισορροπία της αγοράς βρίσκεται στα χέρια της γεωπολιτικής και, πρωτίστως, της εξέλιξης του πολέμου στον Κόλπο. Η επόμενη συνεδρίαση των επτά βασικών μελών στις 7 Ιουνίου αποκτά έτσι βαρύνουσα σημασία για τις αγορές πετρελαίου, τα χρηματιστήρια και τις κεντρικές τράπεζες.
Σχόλιο 
: Η απόφαση του ΟΠΕΚ+ λειτουργεί περισσότερο ως επικοινωνιακό εργαλείο παρά ως πραγματική λύση στην προσφορά, επιβεβαιώνοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια έχει περάσει οριστικά από το επίπεδο των τεχνικών αποφάσεων παραγωγής στο πεδίο των γεωπολιτικών συγκρούσεων. Για επενδυτές και κυβερνήσεις, το βασικό μήνυμα είναι ότι πρέπει να προετοιμάζονται για παρατεταμένη μεταβλητότητα στις τιμές ενέργειας και για έναν νέο γύρο πληθωριστικών πιέσεων, με το ρίσκο να παραμένει σαφώς ανοδικό.
#ΟΠΕΚ #πετρέλαιο #Ενέργεια #ΜέσηΑνατολή #Πληθωρισμός
