Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν Ισαάκ Νταρ μεταβαίνει στην Ουάσινγκτον για συνομιλίες με τον Μάρκο Ρούμπιο, σε μια συγκυρία έντονων περιφερειακών εντάσεων. Η Ισλαμαμπάντ επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της ως διαμεσολαβητή ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν.
Η κίνηση του Πακιστάν να αποστείλει τον υπουργό Εξωτερικών Ισαάκ Νταρ στην Ουάσινγκτον για συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε εύθραυστη ισορροπία. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών, στην ατζέντα βρίσκονται οι προσπάθειες για εκεχειρία στην περιοχή, η διμερής συνεργασία και ο ρόλος της Ισλαμαμπάντ στην προώθηση περιφερειακής σταθερότητας.
Πώς το Πακιστάν επιχειρεί να επανατοποθετηθεί γεωπολιτικά
Για το Πακιστάν, η συνάντηση στην Ουάσινγκτον λειτουργεί ως δοκιμασία της ικανότητάς του να επανέλθει ως αξιόπιστος συνομιλητής της Ουάσινγκτον, μετά από μια δεκαετία διακυμάνσεων στις διμερείς σχέσεις. Η χώρα βρίσκεται σε σύνθετη θέση: παραδοσιακός σύμμαχος των ΗΠΑ στην ασφάλεια, με στενούς δεσμούς με την Κίνα και παράλληλα εκτεθειμένη στις αναταράξεις της Μέσης Ανατολής, από την ενεργειακή εξάρτηση έως τις ροές εμβασμάτων από την πακιστανική διασπορά στον Κόλπο.
Η Ισλαμαμπάντ επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή τη γεωπολιτική θέση για να εμφανιστεί ως ενδιάμεσος δίαυλος ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη. Η αναφορά του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών σε «προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας μέσω διαλόγου και διπλωματίας» δείχνει ότι το Ισλαμαμπάντ επιδιώκει αναβάθμιση ρόλου πέρα από τα παραδοσιακά ζητήματα ασφάλειας στο Αφγανιστάν και την αντιτρομοκρατική συνεργασία.
Η διάσταση ΗΠΑ – Ιράν και οι κίνδυνοι για την ευρύτερη περιοχή
Η χρονική συγκυρία της επίσκεψης, την ώρα που η Ισλαμαμπάντ επιχειρεί –σύμφωνα με τη δική της ανάγνωση– να διευκολύνει μια συμφωνία ειρήνης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, υπογραμμίζει τον φόβο μιας παρατεταμένης κρίσης με επίκεντρο το Ιράν. Κάθε επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ – Ιράν μεταφράζεται σε αυξημένο κίνδυνο για τις θαλάσσιες οδούς ενέργειας, ιδίως στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ, και άρα σε δυνητικές διαταραχές στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Για την Ουάσινγκτον, η εμπλοκή του Πακιστάν μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις παραδοσιακές διπλωματικές διαύλους με χώρες του Κόλπου. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα των σχέσεων Πακιστάν – Ιράν, με ανοιχτά ζητήματα ασφαλείας στα σύνορα και ανταγωνισμό επιρροής, περιορίζει τον βαθμό στον οποίο η Ισλαμαμπάντ μπορεί να λειτουργήσει ως ουδέτερος μεσολαβητής.
Οικονομική διάσταση: από τη διμερή συνεργασία στα ενεργειακά ρίσκα
Η ανακοίνωση του Πακιστάν κάνει λόγο για ενίσχυση της συνεργασίας σε «βασικούς τομείς προτεραιότητας». Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε αναζήτηση στήριξης για την πακιστανική οικονομία, η οποία παραμένει ευάλωτη μετά από διαδοχικά προγράμματα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες. Η Ουάσινγκτον, ως κεντρικός παίκτης στο ΔΝΤ και στην Παγκόσμια Τράπεζα, διατηρεί σημαντική επιρροή στις γραμμές χρηματοδότησης προς το Ισλαμαμπάντ.
Παράλληλα, η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την πορεία του διεθνούς ενεργειακού κόστους. Οποιαδήποτε επιτυχής κίνηση αποκλιμάκωσης στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν ή μια πιο σταθερή συμφωνία εκεχειρίας σε μέτωπα της περιοχής θα μπορούσαν να περιορίσουν τις προσδοκίες για παρατεταμένες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας. Αντιστρόφως, αποτυχία των διπλωματικών πρωτοβουλιών θα αυξήσει την αστάθεια και το ασφάλιστρο κινδύνου σε ναυτιλία και ενέργεια.
Τι σημαίνει η πακιστανική πρωτοβουλία για την Ελλάδα και την Ευρώπη
Για την Ελλάδα, κάθε κίνηση που στοχεύει σε σταθεροποίηση του γεωπολιτικού περιβάλλοντος στη Μέση Ανατολή έχει άμεση σημασία, τόσο για το ενεργειακό κόστος όσο και για τη ναυτιλία. Η ελληνόκτητη ναυτιλία έχει καίριο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας από τον Κόλπο, άρα η μείωση των γεωπολιτικών εντάσεων περιορίζει το ρίσκο διαταραχών στις ροές και στα ασφάλιστρα.
Σε επίπεδο ευρωπαϊκής οικονομίας, η αποκλιμάκωση στην περιοχή θα λειτουργούσε ως ανάχωμα σε νέες πληθωριστικές πιέσεις μέσω των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, διευκολύνοντας την ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής. Η Ελλάδα, ως εισαγωγέας ενέργειας και χώρα που επιδιώκει σταθερό περιβάλλον επιτοκίων για να στηρίξει επενδύσεις και δημόσια χρηματοδότηση, έχει άμεσο συμφέρον από την επιτυχία τέτοιων διπλωματικών προσπαθειών, ακόμη κι όταν προέρχονται από περιφερειακούς παίκτες όπως το Πακιστάν.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η πακιστανική διπλωματική κινητικότητα έχει έμμεση αλλά ουσιαστική σημασία: η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή συνδέεται άμεσα με το ενεργειακό κόστος, το κόστος ναύλων και την πορεία του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη. Μια πιο προβλέψιμη γεωπολιτική εικόνα διευκολύνει τον σχεδιασμό επιχειρήσεων ενέργειας και ναυτιλίας, στηρίζει την επενδυτική ορατότητα και μειώνει τους κινδύνους για τον ελληνικό προϋπολογισμό από τυχόν νέα ενεργειακά σοκ.
#Πακιστάν #ΗΠΑ #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Διπλωματία #Ενέργεια
