Το ΠΑΣΟΚ ανοίγει θεσμικό μέτωπο με δέσμη αλλαγών σε 21 άρθρα του Συντάγματος, εστιάζοντας σε διαφάνεια, Δικαιοσύνη και κοινωνικά δικαιώματα. Οι προτάσεις τίθενται σε δημόσια διαβούλευση πριν φτάσουν στη Βουλή.
Στο πεδίο της Συνταγματικής Αναθεώρησης μεταφέρει το πολιτικό του βάρος το ΠΑΣΟΚ, απαντώντας στην πρωτοβουλία της Νέας Δημοκρατίας να ανοίξει τη σχετική συζήτηση. Η Χαριλάου Τρικούπη συγκαλεί κοινή συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας και του Πολιτικού Συμβουλίου, προκειμένου να παρουσιαστεί και να συζητηθεί ένα συνεκτικό πακέτο αλλαγών σε 21 άρθρα του Συντάγματος και τη θέσπιση τεσσάρων νέων διατάξεων.
Την επεξεργασία των προτάσεων έχει αναλάβει ο βουλευτής Επικρατείας Παναγιώτης Δουδωνής, ενώ το κόμμα δηλώνει ότι η τελική μορφή τους θα διαμορφωθεί μέσα από διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης. Κεντρικός στόχος, σύμφωνα με τη Χαριλάου Τρικούπη, είναι η ενίσχυση της συνταγματικής τάξης, της διαφάνειας και των θεσμικών αντιβάρων, καθώς και η προστασία των πολιτών απέναντι στις προκλήσεις της σύγχρονης κοινωνίας.
Αποπολιτικοποίηση ευθύνης υπουργών και θωράκιση της Δικαιοσύνης
Πυρήνα της πρότασης αποτελούν οι παρεμβάσεις στα άρθρα 86 και 90. Για την ευθύνη των υπουργών, το ΠΑΣΟΚ εισηγείται πλήρη απομάκρυνση της Βουλής από τη διαδικασία δίωξης, με ανάθεση της αρμοδιότητας σε ειδικό συμβούλιο και εκδίκαση τυχόν υποθέσεων από το Ειδικό Δικαστήριο. Η κίνηση στοχεύει στην ουσιαστική αποπολιτικοποίηση ενός θεσμού που έχει δεχθεί έντονη κριτική ως πεδίο ατιμωρησίας.
Στο πεδίο της Δικαιοσύνης, προτείνεται η μεταφορά της επιλογής της ηγεσίας της σε ειδική μεικτή επιτροπή 19 μελών, με συμμετοχή βουλευτών, δικαστών και μελών της νομικής κοινότητας, ώστε να περιοριστεί η κυβερνητική επιρροή. Παράλληλα, εισάγεται τετραετής απαγόρευση ανάληψης δημοσίων θέσεων ευθύνης από αφυπηρετήσαντες δικαστικούς, ώστε να αποτραπούν σχέσεις αλληλεξάρτησης με την εκτελεστική εξουσία.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, με διευρυμένες αρμοδιότητες στον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των «πόθεν έσχες» βουλευτών, επιχειρώντας θεσμική απάντηση στη διαχρονική κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα.
Κοινωνικά δικαιώματα, παιδεία, αυτοδιοίκηση και διαδικασία αναθεώρησης
Στο άρθρο 110, το ΠΑΣΟΚ εισηγείται να απαιτείται υποχρεωτικά υπερπλειοψηφία 3/5 στη δεύτερη, αναθεωρητική Βουλή, ώστε να ενισχυθεί η θεσμική σταθερότητα και να αποτραπούν συγκυριακές αναθεωρήσεις. Στο άρθρο 16 προτείνεται ρητή κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων, επιχειρώντας να τοποθετηθεί με σαφήνεια στη διαμάχη για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Με την αναθεώρηση του άρθρου 17 εισάγεται ειδική συνταγματική μέριμνα για παραμεθόριες και ευαίσθητες περιοχές, με δυνατότητα επιβολής περιορισμών σε κτήσεις και μεταβιβάσεις δικαιωμάτων για λόγους εθνικής ασφάλειας. Στο άρθρο 21, το Εθνικό Σύστημα Υγείας αναγορεύεται σε συνταγματικό θεσμό, ενώ θεσπίζεται υποχρέωση του κράτους για πρόσβαση των πολιτών σε επαρκή και προσιτή κατοικία, ιδίως μέσω προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας.
Τέλος, στο άρθρο 102 ενισχύεται η αυτοδιοίκηση, με σαφέστερο τεκμήριο αρμοδιότητας υπέρ των ΟΤΑ, διεύρυνση της διοικητικής και κανονιστικής αυτοτέλειας, περιορισμό της κρατικής εποπτείας σε έλεγχο νομιμότητας και ειδική μέριμνα για την οικονομική τους αυτοτέλεια με κανόνες διαφάνειας και δημοσιονομικής ισορροπίας.
Σχόλιο
: Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να επανατοποθετηθεί ως κόμμα θεσμικής αξιοπιστίας, καταθέτοντας ένα συνεκτικό, «τεχνικό» αλλά πολιτικά αιχμηρό πλαίσιο αναθεώρησης. Η στόχευση σε ευθύνη υπουργών, επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης, διαφάνεια και κοινωνικά δικαιώματα του επιτρέπει να διαφοροποιηθεί τόσο από τη Νέα Δημοκρατία όσο και από τον ΣΥΡΙΖΑ, μεταφέροντας τη σύγκρουση σε πεδίο θεσμών και όχι μόνο διαχείρισης κρίσεων. Το αν οι προτάσεις θα μετουσιωθούν σε πραγματική συνταγματική ατζέντα θα κριθεί από τις συμμαχίες της επόμενης αναθεωρητικής Βουλής.






