Ο Θάνος Πλεύρης προειδοποιεί για «πάρα πολύ σκληρά μέτρα» μετά την άφιξη άνω των 600 ατόμων στην Κρήτη. Το ΚΚΕ καταγγέλλει «δομές-φυλακές» και ζητά αξιοπρεπείς, προσωρινούς χώρους φιλοξενίας.
Η αιφνίδια άφιξη περισσότερων από 600 ανθρώπων στην Κρήτη μέσα σε ένα 24ωρο μετατράπηκε σε αφετηρία για μία από τις πιο σκληρές προειδοποιήσεις που έχει διατυπώσει μέχρι σήμερα η κυβέρνηση στο μεταναστευτικό. Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, μιλώντας στη Βουλή, διαμήνυσε ότι αν το φαινόμενο επαναληφθεί, «θα πάρουμε πάρα πολύ σκληρά μέτρα», ακόμη αυστηρότερα – όπως είπε – από την προηγούμενη αναστολή ασύλου.
Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση για Κρήτη, Χανιά και Ηράκλειο
Ο Θάνος Πλεύρης περιέγραψε ένα μοντέλο αυστηρής διαχείρισης, με κεντρικό εργαλείο τις κλειστές δομές. «Και στα Χανιά και στο Ηράκλειο οι δομές θα είναι κλειστές», τόνισε, συνδέοντας ευθέως την επιλογή αυτή με την «προστασία των τοπικών κοινωνιών». Όσοι εισέρχονται παράνομα, μέχρι να κριθεί αν έχουν προσφυγικό ή μεταναστευτικό προφίλ, θα τελούν σε καθεστώς κράτησης.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι οι ροές προς την Κρήτη είναι πλέον κυρίαρχες, με το 40% των χθεσινών αφίξεων να καταγράφεται στο Ηράκλειο. Χαρακτήρισε «παράλογο» ένας ολόκληρος νομός να εξυπηρετείται από δομές άλλων νησιών και ζήτησε να υπάρξει «ένας πρώτος διαχωρισμός» επί τόπου, μέσω προσωρινού χώρου όπου θα γίνεται το αρχικό «screening».
Για τα Χανιά, ο Θάνος Πλεύρης ανακοίνωσε ότι έχει ήδη βρεθεί λύση σε συνεργασία με περιφερειάρχη και δήμαρχο, με κλειστό χώρο όπου οι αφιχθέντες θα παραμένουν για το αναγκαίο διάστημα μέχρι να διαχωριστούν όσοι έχουν προσφυγικό προφίλ, ώστε να μεταφέρονται στην ενδοχώρα, από όσους δεν έχουν, που θα οδηγούνται σε κλειστές δομές.
Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο: 12 εβδομάδες για άσυλο και απέλαση
Κομβικό σημείο της κυβερνητικής στρατηγικής είναι η έναρξη εφαρμογής, από τις 12 Ιουνίου, του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Ο Θάνος Πλεύρης το περιέγραψε με απλούς, αλλά απολύτως διλημματικούς όρους: «Έχεις πιθανότητα να πάρεις άσυλο; Ανοιχτή δομή. Δεν έχεις πιθανότητα να πάρεις άσυλο; Κλειστή δομή. Σε δώδεκα εβδομάδες εξέταση ασύλου και απέλαση».
Η λογική αυτή μετατρέπει την αρχική διοικητική κρίση για το αν κάποιος έχει «πιθανότητα» να λάβει άσυλο σε μηχανισμό άμεσης κατηγοριοποίησης, με άμεση συνέπεια την ελευθερία ή την κράτηση. Το σχήμα αυτό, όπως το παρουσίασε ο υπουργός, προδιαγράφει ταχύρρυθμες διαδικασίες, με σαφή στόχο την επιτάχυνση των επιστροφών.
«Δεν θα επαναληφθεί το 2015-2016» και η ρητορική της αποτροπής
Ο Θάνος Πλεύρης επανέφερε στο προσκήνιο το τραυματικό για το πολιτικό σύστημα παράδειγμα της περιόδου 2015-2016, όταν – όπως είπε – «πέρασε 1.000.000 κόσμος, που ‘λιάζονταν κι εξαφανίζονταν’». Με αυτό το ιστορικό σημείο αναφοράς, έστειλε μήνυμα ότι «η χώρα έχει σύνορα και θα φυλάσσονται» και ότι η κυβέρνηση «πιστεύει στην αποτροπή και το κάνει πράξη».
Ο υπουργός επικαλέστηκε μείωση 70% στις ροές προς τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, αποδίδοντάς την στη συνεργασία με την τουρκική ακτοφυλακή. Για την Κρήτη, αναφέρθηκε σε προσπάθεια βελτίωσης της συνεργασίας με τη λιβυκή ακτοφυλακή, επισημαίνοντας όμως ότι η κατάσταση στην ανατολική Λιβύη, όπου υπάρχει μη αναγνωρισμένη από την ΕΕ κυβέρνηση, δυσκολεύει τη διαχείριση.
Το μήνυμα ήταν σαφές: αν η χθεσινή μαζική άφιξη δεν αποδειχθεί εξαίρεση αλλά γίνει «κανόνας», τότε τα «πάρα πολύ σκληρά μέτρα» που – όπως είπε – έχουν ήδη συζητηθεί με τον πρωθυπουργό, θα ενεργοποιηθούν. Χωρίς να εξειδικεύσει, ξεκαθάρισε ότι θα είναι «πολύ πιο σκληρά» από την απλή αναστολή ασύλου.
Η αντιπαράθεση με το ΚΚΕ και οι «δομές-φυλακές»
Στον αντίποδα, ο βουλευτής του ΚΚΕ Μανώλης Συντυχάκης περιέγραψε μια εντελώς διαφορετική εικόνα για το τι σημαίνει η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου και η δημιουργία κλειστών δομών στην Κρήτη. Μίλησε για «διαρκή αύξηση των ξεριζωμένων ανθρώπων» μέσα σε συνθήκες όξυνσης πολεμικών συγκρούσεων και ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, στους οποίους – όπως υποστήριξε – εμπλέκεται η χώρα με ευθύνη της κυβέρνησης της ΝΔ και άλλων αστικών κομμάτων, με κεντρικό ρόλο της βάσης της Σούδας.
Χαρακτήρισε την πολιτική κυβέρνησης και ΕΕ «αντιδραστική και αδιέξοδη», υποστηρίζοντας ότι δεν περιορίζει τις ροές, αλλά οδηγεί σε «απάνθρωπο εγκλωβισμό», «θάλασσες νεκρών» και μετατροπή της Ελλάδας σε «αποθήκη ψυχών». Στο πλαίσιο αυτό, οι σχεδιαζόμενες δομές στην Κρήτη περιγράφηκαν ως «δομές-φυλακές» και «hot spot διαλογής», που – κατά τον ίδιο – δεν έχουν καμία σχέση με την ανάγκη για προσωρινούς, αξιοπρεπείς χώρους φιλοξενίας.
Ο Μανώλης Συντυχάκης επικαλέστηκε την «πείρα» από αντίστοιχες δομές σε άλλα νησιά, όπως στη Σάμο, προειδοποιώντας ότι θα μετατραπούν σε «εστίες εξαθλίωσης». Ειδικά για τις Μαλάδες Ηρακλείου, κατήγγειλε ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να επιβάλει προειλημμένες αποφάσεις «πίσω από τη δήθεν αδιέξοδη διαβούλευση», χωρίς ουσιαστική ενημέρωση των κατοίκων σε μια ήδη επιβαρυμένη οικιστικά και περιβαλλοντικά περιοχή.
Μαλάδες Ηρακλείου: τοπική κοινωνία, αγανάκτηση και χωροθέτηση
Η επιλογή του κτηρίου της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ηρακλείου στις Μαλάδες ως πιθανής κλειστής δομής βρίσκεται στο επίκεντρο της έντασης. Ο βουλευτής του ΚΚΕ μετέφερε «αγανάκτηση» των κατοίκων, οι οποίοι – όπως είπε – βιώνουν ήδη τις συνέπειες της «αντιλαϊκής πολιτικής» και διεκδικούν υποδομές για τις δικές τους ανάγκες, αντί για ένα «hot spot διαλογής».
Ζήτησε από την κυβέρνηση να ακυρώσει τα σχέδια για Μαλάδες και κάθε άλλη αντίστοιχη δομή στην Κρήτη και να εξασφαλίσει προσωρινούς χώρους φιλοξενίας με χωροθέτηση που να μην δημιουργεί προβλήματα ούτε στους κατοίκους ούτε στους ίδιους τους πρόσφυγες και μετανάστες. Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε ως προϋποθέσεις αξιοπρεπείς όρους διαβίωσης, σεβασμό δικαιωμάτων, προσλήψεις προσωπικού, πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, νομική συνδρομή, διερμηνεία και διαδικασίες ασύλου, ώστε όσοι δικαιούνται να λαμβάνουν άσυλο και ταξιδιωτικά έγγραφα για να φτάνουν στις χώρες πραγματικού προορισμού τους.
Η απάντηση Πλεύρη: κατηγορίες για «υποκρισία» και το ερώτημα ανοιχτής ή κλειστής δομής
Ο Θάνος Πλεύρης απάντησε κατηγορώντας τον βουλευτή του ΚΚΕ για «μεγάλη υποκρισία». Όπως είπε, από τη μία ζητούνται «εξαιρετικές συνθήκες» χωρίς χώρους κράτησης, αλλά από την άλλη απορρίπτεται η χωροθέτηση στις Μαλάδες για να μην «ενοχλείται η τοπική κοινωνία». Έθεσε μάλιστα το ερώτημα αν θα προτιμούσε το ΚΚΕ μια «ανοιχτή» δομή στον ίδιο χώρο, «με τέλειες συνθήκες».
Με αυτόν τον τρόπο, ο υπουργός προσπάθησε να μεταφέρει την πίεση από το αν πρέπει να υπάρξει δομή, στο πώς μπορεί να είναι αποδεκτή από όσους αντιδρούν. Ταυτόχρονα, επανέλαβε ότι «τους Έλληνες πολίτες θα τους προστατεύουμε», επαναφέροντας στο κέντρο της επιχειρηματολογίας την ασφάλεια των τοπικών κοινωνιών.
Προσφυγικό ή οικονομική μετανάστευση; Η γεωγραφία των ροών
Στην προσπάθειά του να αποδομήσει την κριτική περί «ιμπεριαλιστικών πολέμων», ο Θάνος Πλεύρης επικαλέστηκε τη σύνθεση των αφίξεων στην Κρήτη το πρώτο πεντάμηνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το 50% όσων φτάνουν προέρχονται από Μπαγκλαντές και Αίγυπτο, χώρες που – όπως είπε – δεν βρίσκονται σε πόλεμο, άρα οι αφιχθέντες έρχονται ως οικονομικοί μετανάστες, «χωρίς προσφυγικό προφίλ».
Για το Σουδάν, αναγνώρισε ότι υπάρχει «σκληρός εμφύλιος» και ότι ενδεχομένως κάποιες ροές να έχουν προσφυγικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, έθεσε ως κριτήριο τη διαδρομή: αν οι άνθρωποι έρχονται απευθείας από το Σουδάν στη Λιβύη, «προφανώς έρχονται να βρουν μια διέξοδο», αλλά αν έχουν περάσει μέσω Αιγύπτου ή Τσαντ, τότε – κατά τον ίδιο – δεν κινδυνεύουν σε αυτές τις ενδιάμεσες χώρες.
Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στη λογική της «ασφαλούς τρίτης χώρας» και ενισχύει το επιχείρημα ότι ένα σημαντικό μέρος των αφίξεων δεν εμπίπτει στην προσφυγική προστασία, άρα μπορεί να οδηγηθεί σε κλειστές δομές και επιστροφές.
Σχόλιο 
: Η αντιπαράθεση για τις κλειστές δομές στην Κρήτη ξεπερνά το τοπικό επίπεδο και αγγίζει τον πυρήνα του νέου ευρωπαϊκού και ελληνικού μοντέλου διαχείρισης του μεταναστευτικού: ταχύς διαχωρισμός, κράτηση για όσους κρίνονται χωρίς «πιθανότητα» ασύλου και επιτάχυνση επιστροφών. Για τον πολίτη, αυτό σημαίνει ότι η ασφάλεια και η αποσυμφόρηση των νησιών τίθενται σε προτεραιότητα, αλλά με τίμημα την ενίσχυση ενός καθεστώτος κλειστής φιλοξενίας στην ενδοχώρα, με όλες τις κοινωνικές και θεσμικές εντάσεις που αυτό συνεπάγεται. Οι τοπικές κοινωνίες, όπως στις Μαλάδες, βρίσκονται ανάμεσα στην ανάγκη διαχείρισης των ροών και στον φόβο μόνιμης επιβάρυνσης, ενώ το πολιτικό σύστημα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην υποχρέωση φύλαξης συνόρων, τον σεβασμό των δικαιωμάτων και τη διαφάνεια στη χωροθέτηση δομών. Η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου από τις 12 Ιουνίου θα λειτουργήσει ως τεστ αντοχής για τις διοικητικές διαδικασίες, τα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο και την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος.
#Πλευρης #ΚΚΕ #Κρητη #Μεταναστευτικο #ΕυρωπαϊκοΣυμφωνο
