Πάνω από τριάντα ουκρανικά μη επανδρωμένα καταρρίφθηκαν στη ρωσική περιφέρεια Ροστόφ, κοντά στο μέτωπο της Ουκρανίας. Η επίθεση αναδεικνύει τη μετατόπιση του πολέμου σε βαθύτερο ρωσικό έδαφος και τη σημασία της αντιαεροπορικής άμυνας.
Η περιφέρεια Ροστόφ, νότια της Ρωσίας και σε μικρή απόσταση από τα σύνορα με την Ουκρανία, βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τον περιφερειακό κυβερνήτη Γιούρι Σλιουσάρ, οι ρωσικές αντιαεροπορικές δυνάμεις κατέρριψαν στη διάρκεια της νύχτας περισσότερα από τριάντα ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Από τα συντρίμμια προκλήθηκαν δύο δασικές πυρκαγιές, οι οποίες –όπως ανακοινώθηκε– τέθηκαν υπό έλεγχο.
Γιατί το Ροστόφ είναι τόσο κρίσιμο για τη Μόσχα;
Η περιφέρεια Ροστόφ αποτελεί έναν από τους βασικούς κόμβους διοίκησης και ανεφοδιασμού για τις ρωσικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία. Εκεί εδρεύει το στρατηγείο της Νότιας Στρατιωτικής Περιφέρειας, ενώ από την περιοχή διέρχονται σιδηροδρομικές και οδικές αρτηρίες που συνδέουν τη Ρωσία με τις κατεχόμενες περιοχές στο Ντονμπάς και στη νότια Ουκρανία. Οι επανειλημμένες επιθέσεις με μη επανδρωμένα στην περιοχή δείχνουν ότι το Κίεβο επιχειρεί να ασκήσει πίεση στην πίσω ζώνη του ρωσικού μετώπου, πλήττοντας την αίσθηση ασφαλείας σε βάθος εντός ρωσικού εδάφους.
Για τη Μόσχα, κάθε επιτυχής αναχαίτιση τέτοιων επιθέσεων δεν είναι μόνο ζήτημα στρατιωτικής αποτελεσματικότητας, αλλά και πολιτικής διαχείρισης. Η ικανότητα της αντιαεροπορικής άμυνας να προστατεύει υποδομές και κατοικημένες περιοχές τροφοδοτεί το εσωτερικό αφήγημα περί ελεγχόμενης κατάστασης, σε μια στιγμή που ο πόλεμος έχει ήδη εισέλθει σε φάση παρατεταμένης φθοράς.
Η «μάχη των drone» και ο πόλεμος φθοράς
Η χρήση μαζικών σμηνών μη επανδρωμένων έχει εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο αμοιβαίας φθοράς μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Τα σχετικά φθηνά drone χρησιμοποιούνται για να εξαντλήσουν ακριβούς αντιαεροπορικούς πυραύλους, να δοκιμάσουν κενά στην άμυνα και να δημιουργήσουν ψυχολογική πίεση σε βάθος. Η κατάρριψη «περισσότερων από τριάντα» στόχων σε μία μόνο νύχτα υποδηλώνει κλιμάκωση της έντασης και από τις δύο πλευρές, με τη Μόσχα να επενδύει σε πυκνά στρώματα αντιαεροπορικής άμυνας και το Κίεβο να αναζητά τρόπους να διασπάσει αυτή την ομπρέλα.
Η επιχειρησιακή λογική είναι σαφής: ακόμη και αν η πλειονότητα των drone καταρρίπτεται, λίγες μόνο επιτυχείς διατρήσεις μπορούν να έχουν δυσανάλογο αντίκτυπο σε υποδομές ενέργειας, μεταφορών ή στρατιωτικής διοίκησης. Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία επιδιώκει να δείξει ότι μπορεί να κρατήσει ασφαλή όχι μόνο τη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη, αλλά και τις μεθοριακές περιοχές που φέρουν το κύριο βάρος του πολέμου.
Κίνδυνος ολίσθησης σε «κανονικοποίηση» των πληγμάτων εντός Ρωσίας
Η συχνότητα των επιθέσεων σε ρωσικό έδαφος, είτε με drone είτε με βολές πυροβολικού σε μεθοριακές περιοχές, διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα: ο πόλεμος παύει να είναι μόνο «εξωτερικό μέτωπο» για τη ρωσική κοινωνία. Η σταδιακή εξοικείωση με συναγερμούς, πυρκαγιές από συντρίμμια και περιστασιακές διακοπές σε υποδομές δημιουργεί ένα υπόστρωμα κόπωσης, αλλά και αυξημένων απαιτήσεων από το κράτος για προστασία.
Θεσμικά, αυτό τροφοδοτεί επιχειρήματα για περαιτέρω στρατιωτικοποίηση της δημόσιας ζωής, ενίσχυση των δαπανών άμυνας και διεύρυνση των εξουσιών ασφαλείας σε περιφερειακό επίπεδο. Όσο τα πλήγματα σε ρωσικό έδαφος «κανονικοποιούνται», τόσο πιο δύσκολη γίνεται μεσοπρόθεσμα η επιστροφή σε ένα πλαίσιο αποστρατιωτικοποίησης και επαναφοράς πολιτικών προτεραιοτήτων, ακόμη και αν προκύψει διπλωματικό άνοιγμα.
Οι διεθνείς ισορροπίες και η ευρωπαϊκή διάσταση
Η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με drone ενισχύει και τις συζητήσεις στη Δύση για τα όρια της υποστήριξης προς το Κίεβο. Κάθε πλήγμα βαθιά σε ρωσικό έδαφος τροφοδοτεί τον ρωσικό λόγο περί «άμεσης εμπλοκής» δυτικών χωρών, ιδίως όταν χρησιμοποιούνται τεχνολογίες ή πληροφορίες που συνδέονται με κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο παρεξηγήσεων και ατυχημάτων, σε μια περίοδο όπου λείπει ένα σταθερό πλαίσιο επικοινωνίας ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις.
Για την Ευρώπη, και ειδικά για χώρες της ανατολικής πτέρυγας, η ενίσχυση της ρωσικής αντιαεροπορικής άμυνας και η συστηματική χρήση drone από την Ουκρανία λειτουργούν ως επιταχυντής επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες άμυνας. Η τάση αυτή προδιαγράφει μια ήπειρο με αυξημένα στρατιωτικά βάρη στους προϋπολογισμούς για πολλά χρόνια, με άμεσες συνέπειες στις κοινωνικές και αναπτυξιακές πολιτικές.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η κλιμάκωση της «μάχης των drone» στη Ρωσία υπογραμμίζει δύο κρίσιμες τάσεις. Πρώτον, η αμυντική βιομηχανία και οι σχετικές τεχνολογίες (αισθητήρες, ηλεκτρονικός πόλεμος, λογισμικό ανίχνευσης) αναμένεται να παραμείνουν σε ανοδική τροχιά διεθνώς, δημιουργώντας παράθυρο ευκαιρίας για ελληνικές επιχειρήσεις που μπορούν να ενταχθούν σε ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Δεύτερον, η παράταση του πολέμου και η ενίσχυση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη σημαίνει ότι οι δημοσιονομικοί πόροι θα πιεστούν, επηρεάζοντας έμμεσα και την Ελλάδα, τόσο μέσω του κόστους δανεισμού όσο και μέσω των προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε επενδύσεις και ταμεία στήριξης. Η στρατηγική πρόκληση για την Αθήνα είναι να ισορροπήσει ανάμεσα στην αναγκαία ενίσχυση της άμυνας και στη διατήρηση χώρου για αναπτυξιακές και κοινωνικές πολιτικές.
#Ρωσία #Ουκρανία #drone #Πόλεμος
