Η Μόσχα ανεβάζει τους τόνους, χαρακτηρίζοντας το πλήγμα στο Ροστόφ «τρομοκρατική ενέργεια» την ώρα που το εύθραυστο καθεστώς εκεχειρίας ήδη αμφισβητείται. Το Κίεβο κατηγορεί τη Ρωσία ότι έχει παραβιάσει πρώτη την εκεχειρία που ανακοίνωσε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η ρωσική ηγεσία επανέρχεται στη ρητορική περί «τρομοκρατίας» για τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος, αυτή τη φορά με αφορμή πλήγμα σε κρίσιμη υποδομή αεροναυτιλίας στην περιφέρεια του Ροστόφ. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν μίλησε για «σαφώς τρομοκρατικής φύσης ενέργεια», υποστηρίζοντας ότι η επίθεση θα μπορούσε να είχε θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια πολιτικών πτήσεων.
Τι συνέβη στο Κέντρο Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας
Σύμφωνα με τις δηλώσεις Πούτιν σε συνεδρίαση του ρωσικού συμβουλίου ασφαλείας, η Ουκρανία έπληξε το Περιφερειακό Κέντρο Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας του Ροστόφ νωρίς το πρωί της Παρασκευής. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η επιχειρησιακή επάρκεια των Ρώσων ελεγκτών απέτρεψε «τραγικά γεγονότα» για τα πολιτικά αεροσκάφη που πετούσαν στην περιοχή.
Η Μόσχα επιχειρεί να αναδείξει ως κεντρικό στοιχείο ότι ο στόχος δεν ήταν στρατιωτική μονάδα πρώτης γραμμής, αλλά κρίσιμη υποδομή για τη ροή της πολιτικής αεροπορίας. Με αυτό τον τρόπο, ενισχύει το αφήγημα ότι η ουκρανική πλευρά είναι διατεθειμένη να διακινδυνεύσει ζωές αμάχων εκτός ζώνης άμεσων συγκρούσεων.
Εκεχειρία υπό αμφισβήτηση και διπλωματικός πόλεμος λέξεων
Οι δηλώσεις Πούτιν έρχονται την ώρα που τυπικά βρίσκεται σε ισχύ εκεχειρία, την οποία ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε ανακοινώσει ότι ξεκίνησε στις 6 Μαΐου. Όμως ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σύμπιχα έχει ήδη κατηγορήσει τη Ρωσία ότι παραβίασε πρώτη την εκεχειρία, μετατρέποντας το μέτρο σε εργαλείο αλληλοκατηγοριών.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο χαρακτηρισμός της επίθεσης ως «τρομοκρατικής» δεν είναι απλώς περιγραφικός, αλλά εργαλείο πολιτικής πίεσης. Η Ρωσία επιχειρεί να εμφανιστεί ως πλευρά που δέχεται απρόκλητες και «παράνομες» ενέργειες την ώρα που, κατά τον ισχυρισμό της, τηρεί την εκεχειρία ή τουλάχιστον δεν ευθύνεται για την κλιμάκωση.
Γιατί η Μόσχα μιλά για «τρομοκρατία» και όχι για πόλεμο
Η χρήση του όρου «τρομοκρατία» από τον Πούτιν έχει βαθύτερη θεσμική και νομική διάσταση. Στο εσωτερικό της Ρωσίας, η ένταξη ουκρανικών ενεργειών στο πλαίσιο της «τρομοκρατίας» επιτρέπει στην κυβέρνηση να ενεργοποιεί σκληρότερα μέτρα ασφαλείας, ευρύτερες αρμοδιότητες για τις υπηρεσίες πληροφοριών και αυστηρότερη ποινική μεταχείριση για όσους θεωρούνται συνεργοί ή υποστηρικτές.
Σε διεθνές επίπεδο, ο χαρακτηρισμός λειτουργεί ως μήνυμα προς τρίτες χώρες: όποιος υποστηρίζει στρατιωτικά ή τεχνικά την Ουκρανία, μπορεί να κατηγορηθεί από τη Μόσχα ως έμμεσος υποστηρικτής «τρομοκρατικών ενεργειών». Αυτό τροφοδοτεί τη ρωσική επιχειρηματολογία κατά της στρατιωτικής βοήθειας από τη Δύση, ιδίως όταν αυτή συνδέεται με δυνατότητες πλήγματος σε βάθος ρωσικού εδάφους.
Στρατιωτική τακτική ή πολιτική κλιμάκωση για τα πλήγματα εντός Ρωσίας;
Η ουκρανική στρατηγική, όπως έχει διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες, περιλαμβάνει συστηματικά πλήγματα σε υποδομές εντός ρωσικού εδάφους: από ενεργειακές εγκαταστάσεις μέχρι στρατιωτικούς στόχους υποστήριξης. Στόχος είναι να αυξηθεί το κόστος του πολέμου για τη Ρωσία και να πιεστούν οι γραμμές ανεφοδιασμού.
Το ερώτημα είναι κατά πόσο η στοχοποίηση υποδομών που συνδέονται με την πολιτική αεροπορία μετατοπίζει τη σύγκρουση σε πιο γκρίζες ζώνες του διεθνούς δικαίου. Αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι προκλήθηκαν θύματα ή ότι επλήγησαν άμεσα πολιτικά αεροσκάφη, η Ρωσία επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά τον κίνδυνο που επικαλείται, ώστε να εμφανίσει την ουκρανική τακτική ως ασύμμετρη και απρόβλεπτη.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη
Η κλιμάκωση της ρητορικής γύρω από τη «τρομοκρατία» σε ένα ήδη ασταθές περιβάλλον εκεχειρίας υπονομεύει κάθε προοπτική επιστροφής σε ένα σταθερό σύστημα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Όσο οι επιθέσεις σε βάθος εδάφους –και από τις δύο πλευρές– γίνονται «νέα κανονικότητα», τόσο δυσκολότερη γίνεται οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία περιορισμού όπλων ή μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Παράλληλα, η στοχοποίηση υποδομών διπλής χρήσης (στρατιωτικής και πολιτικής) δημιουργεί προηγούμενο που μπορεί να αξιοποιηθεί και σε άλλες περιφερειακές συγκρούσεις. Οι χώρες της Ευρώπης, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από διασυνοριακά δίκτυα μεταφορών και ενέργειας, παρακολουθούν μια σύγκρουση όπου οι «κόκκινες γραμμές» γύρω από τις πολιτικές υποδομές γίνονται ολοένα πιο θολές.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η υπόθεση Ροστόφ λειτουργεί ως ακόμη μία υπενθύμιση του πόσο εύθραυστη είναι η ασφάλεια κρίσιμων υποδομών στην ευρύτερη περιοχή. Η Ελλάδα, ως χώρα με ισχυρό τουρισμό και ναυτιλία, εξαρτάται από την ομαλή λειτουργία της πολιτικής αεροπορίας και των διασυνοριακών δικτύων μεταφορών. Κάθε περιστατικό που συνδέει στρατιωτικές επιχειρήσεις με υποδομές πολιτικής αεροναυτιλίας αυξάνει τον «γεωπολιτικό κίνδυνο» που αποτιμούν οι αγορές, επηρεάζοντας το κόστος ασφάλισης, τον σχεδιασμό αεροπορικών δρομολογίων και τις επενδυτικές αποφάσεις σε λιμάνια, αεροδρόμια και logistics. Η Αθήνα οφείλει να ενισχύσει τη θωράκιση των δικών της κρίσιμων υποδομών και να διεκδικήσει ενεργό ρόλο στις ευρωπαϊκές συζητήσεις για νέα πρότυπα ασφάλειας σε δίκτυα μεταφορών και ενέργειας.
#Ρωσία #Ουκρανία #Πούτιν #Ροστόφ #ΠόλεμοςΟυκρανίας
