Το Κρεμλίνο απορρίπτει τις προειδοποιήσεις Ζελένσκι για άμεση εμπλοκή της Λευκορωσίας στον πόλεμο. Πίσω από τις διαψεύσεις, κρίνεται η ισορροπία ΝΑΤΟ–Μόσχας στα ανατολικά σύνορα.
Η διάψευση του Ντμίτρι Πεσκόφ ότι η Λευκορωσία ετοιμάζεται να μπει ενεργά στον πόλεμο στην Ουκρανία δεν είναι απλώς μια ακόμη δήλωση ρουτίνας του Κρεμλίνου. Αποτελεί μήνυμα προς τρεις αποδέκτες ταυτόχρονα: το Κίεβο, το ΝΑΤΟ και τον ίδιο τον Αλεξάντρ Λουκασένκο, ο οποίος ισορροπεί εδώ και χρόνια ανάμεσα στην απόλυτη εξάρτηση από τη Μόσχα και τη διατήρηση στοιχειώδους κρατικής αυτονομίας.
Τι είπε ο Πεσκόφ και τι απαντά στον Ζελένσκι
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου υποβάθμισε τις δηλώσεις του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι η Μόσχα πιέζει τον Λουκασένκο να συμμετάσχει σε νέες «επιθετικές επιχειρήσεις» και να απειλήσει ακόμη και χώρα του ΝΑΤΟ. «Δεν πιστεύουμε ότι τέτοιες δηλώσεις αξίζουν οποιοδήποτε σχόλιο», ανέφερε, επιμένοντας ότι η Λευκορωσία είναι μεν στενός σύμμαχος της Ρωσίας, αλλά παραμένει «κυρίαρχο κράτος».
Η Μόσχα παρουσιάζει τις προειδοποιήσεις του Κιέβου ως προσπάθεια «υποκίνησης της συνέχισης του πολέμου» και «κλιμάκωσης της έντασης». Με αυτό τον τρόπο επιχειρεί να αντιστρέψει το αφήγημα: από τη ρωσική πίεση προς το Μινσκ, στην ουκρανική «δραματοποίηση» και την ευθύνη της Δύσης για την αστάθεια στην περιοχή.
Η ιδιότυπη εξάρτηση Λευκορωσίας από τη Μόσχα
Η Λευκορωσία έχει ήδη παίξει κρίσιμο ρόλο στον πόλεμο, επιτρέποντας από την πρώτη φάση της εισβολής τη χρήση του εδάφους της για ρωσικές επιχειρήσεις κατά του Κιέβου και τη μόνιμη ανάπτυξη ρωσικών δυνάμεων και οπλικών συστημάτων. Παράλληλα, η ένταξή της στο σχήμα «Ένωσης Κρατών» με τη Ρωσία και η παρουσία ρωσικών πυρηνικών όπλων στο έδαφός της έχουν περιορίσει δραστικά τα περιθώρια ανεξάρτητης στρατηγικής.
Ωστόσο, ο Λουκασένκο αποφεύγει συστηματικά την άμεση εμπλοκή λευκορωσικών στρατευμάτων στο ουκρανικό μέτωπο. Ο εσωτερικός πολιτικός κίνδυνος –με μια κοινωνία ήδη πιεσμένη από κυρώσεις και αυταρχισμό– και ο φόβος να καταστεί η χώρα πρώτο στόχο σε ενδεχόμενη κλιμάκωση με το ΝΑΤΟ λειτουργούν αποτρεπτικά. Η αναφορά Πεσκόφ στην «κυριαρχία» της Λευκορωσίας λειτουργεί έτσι και ως θεσμική κάλυψη στον Λουκασένκο, επιτρέποντάς του να εμφανίζεται ότι αποφασίζει ο ίδιος για το επίπεδο εμπλοκής.
Ο φόβος επέκτασης της σύγκρουσης σε έδαφος ΝΑΤΟ
Η προειδοποίηση Ζελένσκι για πιθανή επίθεση από λευκορωσικό έδαφος σε χώρα του ΝΑΤΟ αγγίζει τον πυρήνα της αποτρεπτικής ισορροπίας στην Ανατολική Ευρώπη. Μια τέτοια κίνηση θα ενεργοποιούσε άμεσα τον μηχανισμό συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας, μετατρέποντας τον πόλεμο από περιφερειακή σύγκρουση σε ανοικτή αντιπαράθεση Ρωσίας–ΝΑΤΟ.
Η Μόσχα το γνωρίζει και επιχειρεί να διατηρήσει το «γκρίζο» καθεστώς της Λευκορωσίας: πλήρης στρατιωτική και πολιτική ευθυγράμμιση με το Κρεμλίνο, αλλά χωρίς τυπική συμμετοχή στις κυρίως επιχειρήσεις. Έτσι, η Ρωσία αξιοποιεί την επικράτεια και τις υποδομές του Μινσκ, χωρίς να αναλαμβάνει το επιπλέον ρίσκο που θα συνεπαγόταν η άμεση εμπλοκή μιας δεύτερης σημαίας στον πόλεμο.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια
Η υπόθεση Λευκορωσίας δείχνει πώς μια χώρα-δορυφόρος μετατρέπεται σε μόνιμο παράγοντα αστάθειας για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Η σταδιακή στρατιωτικοποίηση των συνόρων με Πολωνία, Λιθουανία και Λετονία, η παρουσία ρωσικών πυρηνικών και η αβεβαιότητα για το ποιος λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις στο Μινσκ, υπονομεύουν κάθε προοπτική επιστροφής σε καθεστώς προβλέψιμων σχέσεων Ανατολής–Δύσης.
Σε θεσμικό επίπεδο, η Λευκορωσία λειτουργεί ως παράδειγμα για το πώς η εξάρτηση από έναν μεγαλύτερο εταίρο μπορεί να ακυρώσει στην πράξη την κρατική κυριαρχία, ακόμη κι αν αυτή επικαλείται ρητορικά από τους ίδιους τους συμμάχους. Για την Ευρώπη, αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας θα πρέπει να αντιμετωπίσει όχι μόνο τη Ρωσία, αλλά και το δίκτυο κρατών-προτεκτοράτων που λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος της.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η σταθερή ένταση στον άξονα Πολωνίας–Λευκορωσίας–Ρωσίας σημαίνει ότι το σενάριο «μόνιμου γεωπολιτικού ασφάλιστρου» στην Ευρώπη παραμένει ενεργό. Αυτό κρατά υψηλότερα το κόστος ενέργειας και χρηματοδότησης σε σχέση με ένα περιβάλλον ομαλοποίησης, επηρεάζοντας τόσο τον ελληνικό προϋπολογισμό όσο και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Παράλληλα, η περαιτέρω στρατιωτικοποίηση των βόρειων συνόρων της ΕΕ ενισχύει τη σημασία των ελληνικών λιμανιών και διαδρόμων μεταφορών ως εναλλακτικών πυλών για εμπόριο και εφοδιασμό, δημιουργώντας ευκαιρίες για επενδύσεις σε υποδομές, αλλά και την ανάγκη για πιο συνεκτική εθνική στρατηγική στην άμυνα και τη διπλωματία.
#Ρωσία #Λευκορωσία #Ουκρανία #ΝΑΤΟ #Ζελένσκι #Πεσκόφ
